The waqfs whose eternal charity direction was stated as Haramayn in their charter were named as Haramayn Waqfs. The number of these foundations reached a considerable point, and then the Haramayn Evqaf Ministry was established in 1587 for better administration of its. After the refusal of the users of the Haramayn waqfs, its administration passed to the Ministry and the Haramayn trustees working under the Ministry. However, although these waqfs were transferred to the Ministry and were under a more regular administration, they also suffered from some abuses both before the transfer and under the administration of the Haramayn Trustees. It is seen that most of these abuses come from the founder's children or people related to them. Again, wrong administration and interventions of Haramayn Trustees towards some foundations took place. In this study, such abuses that occur in waqf transactions, the reasons for these abuses and the solution of the problems in the light of the records reflected in the courts are discussed. The main frame of the study is examples of cases obtained from the Haremeyn Inspectorate Registries that is between the end of XVI. century and to the beginning of XVII. century.
Waqf Waqf Trustee Abuse Ottoman Empire Haramayn Inspectorship
Vakfiyesinde ebedi hayır yönü Haremeyn olarak belirtilmiş olan vakıflar, Haremeyn Vakıfları olarak adlandırılmıştır. Bu vakıfların sayısı hatırı sayılır bir noktaya ulaşmış, sonrasında daha düzgün idare edilmeleri için 1587 yılında Haremeyn Evkâf Nezâreti kurulmuştur. Haremeyn vakıflarının tasarrufçularının inkırazından sonra da idaresi Nezaret’e ve Nezaret bünyesinde görev yapan Haremeyn mütevellilerine geçmiştir. Ancak bu vakıflar her ne kadar Nezaret’e intikal edip daha düzenli bir yönetim altında bulunmuşlarsa da gerek intikalden önce gerekse de Haremeyn Mütevellilerin idaresi altındayken bazı suistimallere de uğramışlardır. Bu suistimallerin büyük bir kısmının bizzat kurucunun evladı veya onlarla iltisaklı kişiler tarafından geldiği görülmektedir. Yine Haremeyn Mütevellisi’nin de bazı vakıflara yönelik yanlış idare ve müdaheleleri de gerçekleşmiştir. Bu çalışmada da vakıf muamelelerinde cereyan eden bu tür suistimaller ile bu suistimallerin sebepleri ve mahkemelere yansıyan kayıtlar ışığında sorunların çözümü ele alınmıştır. Çalışmanın ana çerçevesini XVI. asrın sonları ile XVII. asır başlarına ait Haremeyn Müfettişliği Sicilleri’nden elde edilen dava örnekleri oluşturmaktadır.
Vakıf Mütevelli Suistimal Osmanlı Devleti Haremeyn Müfettişliği
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Konular | Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer) |
Bölüm | Araştırma Makaleleri |
Yazarlar | |
Erken Görünüm Tarihi | 13 Temmuz 2023 |
Yayımlanma Tarihi | 15 Eylül 2023 |
Gönderilme Tarihi | 31 Mayıs 2023 |
Kabul Tarihi | 8 Temmuz 2023 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2023 |
İndeksler / Indexes
SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]
INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.
Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.