Araştırma Makalesi

Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi

Cilt: 47 Sayı: 4 18 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi

Öz

Meme kanseri tedavi edilebilir olmasına rağmen metastatik formu, kadınlarda kanser kaynaklı ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Meme kanseri sıklıkla kemik metastazı yapar; ancak bu sürecin biyolojik mekanizmaları tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Literatürde, hematopoetik kök hücrelerin (HKH) metastatik nişte önemli bir rol oynayabileceği ve kanser hücreleri ile benzer mikro çevresel sinyallere yanıt verebileceği öne sürülmektedir. Bu durum, HKH’lerin ve kanser hücrelerinin kemik iliğinde ortak bir niş paylaşabileceğini ve rekabet halinde olabileceklerini düşündürmektedir. Bu hipotez doğrultusunda, HKH’lerin ortamdan uzaklaştırılması durumunda meme kanseri hücrelerinin endosteal nişe daha fazla yerleştiği gözlemlenmiştir. Ancak, bu sürecin tümör gelişimi üzerindeki etkileri ve klinik yansımaları henüz netlik kazanmamıştır. Bu çalışmada, HKH mobilizasyonunun tümör gelişimine etkilerini incelemek amacıyla bağışıklığı baskılanmış ksenograft ve eş genetik (syngeneik) tümör modelleri kullanılmıştır. İlk olarak, BALB/c Nude farelerine 5 gün boyunca AMD3100 (CXCR4 antagonisti) uygulandıktan sonra MDA-MB-231 hücreleri intrakardiyak yol ile enjekte edilerek metastatik bir model oluşturulmuş ve tümör gelişimi in-vivo görüntüleme (IVIS) yöntemiyle takip edilmiştir. Daha sonra, BALB/c ve C57BL/6j farelerinde AMD3100 ve G-CSF kullanılarak HKH mobilizasyonu syngeneik model seçimi amacıyla gerçekleştirilmiş; yapılan koloni analizleri sonucunda en verimli mobilizasyonun BALB/c–G-CSF kombinasyonu ile gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu bulgu sonucunda ksenograft çalışmasına benzer bir syngeneik model 4T1 fare meme kanserinin G-CSF uygulamasından sonra intrakardiyak enjeksiyonuyla oluşturulmuş ve tümör gelişimi IVIS yöntemiyle takip edilmiştir. Deney sonuçları, her iki modelde de HKH mobilizasyonunun tümör oluşumunu hızlandırdığını, ancak ilerleyen hastalık süreci ve diğer organ metastazları üzerinde belirgin bir etkisi olmadığını göstermiştir. Bulgular, HKH’lerin kemik metastazındaki kritik rolünü vurgulamakta ve bu hücrelerin metastatik sürecin yönetiminde potansiyel terapötik hedefler olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı

Etik Beyan

Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen bütün hayvan deneyleri, 1968 İngiltere Hayvanlar (Bilimsel Prosedürler) yasası, Birleşik Krallık iç işleri bakanlığı yönetmeliğine ve Helsinki Deklarasyonu prensiplerine uygun olarak ID5F9D530 kişisel deney hayvanı kullanım sertifikası sahibi Veli Kaan Aydın tarafından gerçekleştirilmiş ve İngiltere İçişleri Bakanlığından onaylı Sheffield Üniversitesi Araştırma Etik Komitesi (Sheffield, İngiltere) tarafından gözden geçirilip, onaylanmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma 1416 sayılı kanun kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı, Yurt Dışı Lisansüstü Eğitim bursu tarafından karşılanmıştır. Bu burs kapsamındaki araştırma bütçemin verimli ve doğru kullanılmasında ve doktora eğitimi sürecimde farklı hipotezlerimi de araştırma imkânı sunup bilgi birikimleri ile katkı sağlayan değerli tez danışmanlarım Prof. Dr. Ingunn Holen ile Prof. Dr. Nicola J. Brown’a teşekkürü borç bilirim

Kaynakça

  1. 1. Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin 2024;74:229–63.
  2. 2. Bussard KM, Gay C V, Mastro AM. The bone microenvironment in metastasis; what is special about bone? Cancer and Metastasis Reviews 2008;27:41–55.
  3. 3. Zhao H, Guo L, Zhao H, Zhao J, Weng H, Zhao B. CXCR4 over-expression and survival in cancer: A system review and meta-analysis. Oncotarget 2015;6:5022–40.
  4. 4. Shiozawa Y, Pienta KJ, Taichman RS. Hematopoietic stem cell niche is a potential therapeutic target for bone metastatic tumors. Clinical Cancer Research 2011;17:5553–8.
  5. 5. Winkler IG, Pettit AR, Raggatt LJ, Jacobsen RN, Forristal CE, Barbier V, et al. Hematopoietic stem cell mobilizing agents G-CSF, cyclophosphamide or AMD3100 have distinct mechanisms of action on bone marrow HSC niches and bone formation. Leukemia 2012;26:1594–601.
  6. 6. Forest AE, Shiozawa Y, Pienta KJ, Taichman RS. The Hematopoietic Stem Cell Niche and Bone Metastasis. Madame Curie Bioscience Database [Internet] Austin (TX): Landes Bioscience 2013. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK169225/ (accessed October 4, 2020).
  7. 7. Hiraga T. Bone metastasis: Interaction between cancer cells and bone microenvironment. J Oral Biosci 2019;61:95–8.
  8. 8. Allocca G, Hughes R, Wang N, Brown HK, Ottewell PD, Brown NJ, et al. The bone metastasis niche in breast cancer-potential overlap with the haematopoietic stem cell niche in vivo. J Bone Oncol 2019;17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

18 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 47 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Aydın, V. K. (2025). Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Osmangazi Tıp Dergisi, 47(4), 523-531. https://doi.org/10.20515/otd.1637816
AMA
1.Aydın VK. Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2025;47(4):523-531. doi:10.20515/otd.1637816
Chicago
Aydın, Veli Kaan. 2025. “Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi 47 (4): 523-31. https://doi.org/10.20515/otd.1637816.
EndNote
Aydın VK (01 Haziran 2025) Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Osmangazi Tıp Dergisi 47 4 523–531.
IEEE
[1]V. K. Aydın, “Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 47, sy 4, ss. 523–531, Haz. 2025, doi: 10.20515/otd.1637816.
ISNAD
Aydın, Veli Kaan. “Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi 47/4 (01 Haziran 2025): 523-531. https://doi.org/10.20515/otd.1637816.
JAMA
1.Aydın VK. Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2025;47:523–531.
MLA
Aydın, Veli Kaan. “Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 47, sy 4, Haziran 2025, ss. 523-31, doi:10.20515/otd.1637816.
Vancouver
1.Veli Kaan Aydın. Hematopoetik Kök Hücrelerin Kemik Metastazındaki Rolü: Hayvan Modellerinde Tümör Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Haziran 2025;47(4):523-31. doi:10.20515/otd.1637816


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978