Derleme

Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar

Cilt: 47 Sayı: Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı 22 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar

Öz

Nadir hastalıklar (NH), genel tanım olarak 1/2.000’den daha az sıklıkta görülen hastalıkları ifade etmektedir. Sayısı giderek artmakla birlikte 6528 nadir hastalığın %71,9'u genetik özellikte ve %69,9'u çocukluk çağında başlamaktadır. NH’ın çoğuna nörolojik belirtiler eşlik etmektedir. Çocukları etkileyenlerin yaklaşık %90'ının önemli nörolojik etkileri vardır. NH’ın önemli bir kısmı genetiktir (Duchenne musküler distrofisi gibi). Amerika Birleşik Devletleri’nde seçilmiş 373 nadir hastalığın yıllık ekonomik maliyeti 2.2 trilyon ABD dolar, geç tanıya bağlı ekonomik kayıp kişi başına 517 bin ABD doları olarak hesaplanmıştır. Son yıllarda spinal musküler atrofide olduğu gibi nadir hastalıkların tanısı, tedavisi, yönetimi ve önlenmesi ile ilgili önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Sağlık hizmetlerinde klasik usulden “akıllı sağlık sistemi” sürecine geçilmesi öngörülmektedir. Bu sürecin üç temel bileşeni entegre çoklu-omik analizleri, kişiye-özgü tıp ve yapay zekâ olarak gözükmektedir. Tanı konulduktan sonra tedavi edilebilir özellikte olanlarda diyet, farmakolojik, vitamin, eser element, enzim replasmanı, antisens oligonükleotid, kemik iliği nakli, kök hücre tedavisi, solid organ nakli, gen modülasyon ve replasman tedavileri gibi seçenekler bulunmaktadır. Solunum, beslenme, fizik tedavi gibi destekleyici yaklaşımlar hayati öneme sahiptir, çocuğun ve ailesinin yaşam kalitesini arttırılması hedeflenmelidir. Ayrıntılı öykü ve fizik muayene doğru ve erken tanının ilk ve en önemli aşamalarıdır. Nadir hastalıklar hakkında farkındalığın artması, bu çocuklarımıza erken tanı ve nörolojik hasar gelişmeden önce tedavi şansı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

No

Proje Numarası

Derleme

Etik Beyan

Yayın etiği kurallarına uygun olarak yazılmıştır.

Teşekkür

Nadir hastalığı olan bireylere, ailelerine ve değerli hocam Prof.Dr. Ayten YAKUT'a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. Wright CF, FitzPatrick DR, Firth HV. Paediatric genomics: diagnosing rare disease in children. Nat Rev Genet 2018;19(5):253-68.
  2. 2. Gülşen M, Turan B, Yılmaz AE. Nadir hastalıklarda yapay zekâ uygulamaları. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2022;75(Suppl 1):63-69.
  3. 3. https://www.orphadata.com Erişim 10.08.2025
  4. 4. Nguengang Wakap S, Lambert DM, Olry A, et al. Estimating cumulative point prevalence of rare diseases: analysis of the Orphanet database. Eur J Hum Genet 2020;28(2):165-73.
  5. 5. https://www.ninds.nih.gov/current-research/research-funded-ninds/translational-research/ultra-rare-gene-based-therapy-urgent-network Erişim 10.08.2025
  6. 6. Editorial. Hope for rare diseases. The Lancet, 2022:404;10464:1701.
  7. 7. https://globalgenes.org/rare-disease-facts/ Erişim 10.08.2025
  8. 8. Elizabeth Sukkar Rare paediatric neurological diseases: A focus on Europe https://impact.economist.com/health/rare-paediatric-neurological-diseases-focus-europe Erişim 10.08.2025

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Nörolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 47 Sayı: Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Yarar, C. (2025). Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar. Osmangazi Tıp Dergisi, 47(Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı), 49-56. https://doi.org/10.20515/otd.1766847
AMA
1.Yarar C. Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar. Osmangazi Tıp Dergisi. 2025;47(Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı):49-56. doi:10.20515/otd.1766847
Chicago
Yarar, Coşkun. 2025. “Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar”. Osmangazi Tıp Dergisi 47 (Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı): 49-56. https://doi.org/10.20515/otd.1766847.
EndNote
Yarar C (01 Ağustos 2025) Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar. Osmangazi Tıp Dergisi 47 Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı 49–56.
IEEE
[1]C. Yarar, “Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 47, sy Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı, ss. 49–56, Ağu. 2025, doi: 10.20515/otd.1766847.
ISNAD
Yarar, Coşkun. “Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar”. Osmangazi Tıp Dergisi 47/Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı (01 Ağustos 2025): 49-56. https://doi.org/10.20515/otd.1766847.
JAMA
1.Yarar C. Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar. Osmangazi Tıp Dergisi. 2025;47:49–56.
MLA
Yarar, Coşkun. “Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 47, sy Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı, Ağustos 2025, ss. 49-56, doi:10.20515/otd.1766847.
Vancouver
1.Coşkun Yarar. Çocukluk Çağında Nörolojik Bulguların Eşlik Ettiği Nadir Hastalıklar. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Ağustos 2025;47(Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı):49-56. doi:10.20515/otd.1766847


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978