Sağlıklı Yaşlanma ve Fiziksel Aktivite: Bireysel, Psikososyal ve Çevresel Özelliklerin Buna Katkısı
Öz
Yaşlanma,
önlenmesi mümkün olmayan kronolojik, sosyolojik, biyolojik ve
psikolojik bir gerilemedir. Sağlıklı yaşlanma kavramı günümüzde giderek
önem kazanmıştır. Sağlıklı yaşlanma ve fiziksel aktivite arasında önemli bir
ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sedanter yaşam tarzı, çeşitli hastalıklara yol
açarak yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve erken ölümlere neden olan önemli
bir toplum sağlığı sorunudur. Bireysel, psiko-sosyal özellikler, düzensiz
şehirleşme ve teknolojik gelişmeler bireyleri sedanter yaşama yöneltmektedir. Bireyin
fiziksel aktiviteye katılma kararı, çevrenin algılanmasında rol oynayan
bilişsel faktörlerden, sağlık durumundan, kendini algılama biçiminden, psiko-sosyal
ve sosyo-ekonomik durumdan, yaşanılan binanın çevresinin özelliklerinden
etkilenebilir. Kentsel tasarım ve altyapı hizmetleri sunulurken, bireyleri
fiziksel aktiviteye teşvik etmek için gerekli düzenlemeler göz önünde
bulundurulmalıdır. Fiziksel aktivite için güvenli, çekici ve pratik olan,
ulaşım ve boş zamanları değerlendirmede kolaylık sağlayan düzenlemeler
yapılarak, çevre sakinlerinin fiziksel aktiviteyi yaşamlarına katmalarına
yardımcı olunabilir. Yapılan
araştırmalar, insanların yoğun olduğu, alışveriş imkanı olan, restoranlar,
toplu taşıma imkanları, parklar, spor salonları, yaya kaldırımları ve
geçitleri, aydınlatma ve trafik lambaları, bisiklet yollarının bulunduğu
yürünebilir çevrede ve psiko-sosyal desteğin arttığı bir ortamda yaşayan insanların,
fiziksel olarak daha aktif olduklarını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, gerek yetişkin dönemde, gerekse
yaşlılıkta farklı yönlerden fiziksel aktiviteyi destekleyen bir ortamda yaşamak
ve böylece fiziksel olarak daha aktif olmak, oluşabilecek birçok kronik
hastalık riskini azaltarak, daha sağlıklı bir yaşlılık dönemi geçirme olanağı
sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1-United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2015). World Population Ageing 2015. http://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/ageing/WPA2015_Report.pdf (erişim tarihi 03-02-2017)
- 2- Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistiklerle Yaşlılar, 2015: Sayı: 21520; 17 Mart 2016.
- 3- Türkiye İstatistik Kurumu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2016. Sayı: 24638, 31 Ocak 2017. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24638. (erişim tarihi 02-02-2017)
- 4- Gökçe Kutsal Y. (2003). Yaşlanan insan ve yaşlanan toplum. Hacettepe Toplum Hekimliği Bülteni, 3-4:1-6.
- 5- Soyuer F, Soyuer A. (2008). Yaşlılık ve Fiziksel Aktivite. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 15 (3): 219-224.
- 6- World Health Organization Ageing and Health Programme. Growing older—Staying well: Ageing and physical activity in everyday life. (1998). Geneva, World Health Organization
- http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/65230/1/WHO_HPR_AHE_98.1.pdf (erişim tarihi 02-02-2017)
- 7- Zaleski AL, Taylor BA, Panza GA, Wu Y, Pescatello LS, Thompson PD, Fernandez AB. (2016). Coming of Age: Considerations in the Prescription of Exercise for Older Adults. Methodist Debakey Cardiovasc J, 12(2):98-104.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Şermin Demirtaş
Bu kişi benim
GAZİ ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK (DR)
Türkiye
Can Güngör
Bu kişi benim
GAZİ ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ
Türkiye
Raziye Nesrin Demirtaş
ESKISEHIR OSMANGAZI UNIV
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
9 Mart 2017
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 39 Sayı: 1
Cited By
Investigating Self-Care Agency and Well-Being of Elderly People
Social Work in Public Health
https://doi.org/10.1080/19371918.2021.1915908TheEffects of Pilates Exercise as a Recreational Activity on Quality of Life andPsychology in Women
Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi
https://doi.org/10.56639/jsar.1678995