Kurumsal Bakım Alan Yaşlıların Konstipasyon Durumları ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı uzun süreli kurumsal bakım alan yaşlıların konstipasyon durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve analitik türdeki çalışma, bir ilde bulunan üç kurumsal bakım merkezinde yaşayan 108 yaşlı ile yapıldı. Veriler Bireysel Özellikler Formu, Mini-Cog testi ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu ile toplandı. Konstipasyon tanılaması Roma IV kriterlerine göre yapıldı. Bulgular: Yaş ortalaması 74,16±7,51 olan yaşlıların %74,1’i kadın ve %46,3’ü 2-4 yıldır kurumsal bakım almaktadır. Yaşlıların %46,3’ünde konstipasyon sorunu olduğu, %72’sinin laksatif kullandığı belirlendi. Kadınlarda, 1 yıl ve daha az süredir kurumsal bakım alanlarda, fiziksel olarak inaktif olanlarda, defekasyonu erteleme alışkanlığı olanlarda, günlük su tüketimi yetersiz olanlarda konstipasyon görülme oranının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Çalışmanın sonucunda kurumsal bakım alan iki yaşlının birinde konstipasyon görüldüğü belirlendi. Yaşlılarda öncelikle konstipasyon risk faktörleri belirlenerek, diyet ve egzersiz programları, tuvalet eğitimi gibi önleyici bakım girişimleri uygulanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Dışkılama
• konstipasyon
• laksatifler
• yaşlı
• yaşlı evleri

Determining the Constipation Status and Associated Factors in the Elderly People Receiving Institutional Care

Öz

Objective: The study aims to determine the constipation status and associated factors in elderly people receiving institutional care. Materials and Methods: This descriptive and analytic research was conducted with 108 elderly people in three institutional care centers in a province in Türkiye. Data were collected with the Individual Characteristics Form, the Mini-Cog© test, and the International Physical Activity Questionnaire–Short Form. Diagnosis of constipation was made according to the Rome IV criteria. Results: The average age of the participants was 74.16±7.51, 74.1% were female, and 46.3% were receiving institutional care for 2-4 years. It was found that 46.3% of the elderly had constipation and 72% were using laxatives. The prevalence of constipation was found to be statistically significantly higher among females, elderly people receiving institutional care for one year or less, physically inactive elderly who habitually delay defecation and elderly people who consume insufficient amounts of water (p<0.05). Conclusions: The results of the study revealed that one out of the two elderly people suffers from constipation. Thus, preventive care interventions such as diet and exercise programs, and exercises for bowel habits must be applied by determining the risk factors of constipation in elderly people.

Anahtar Kelimeler

• Constipation
• defecation
• elderly
• laxatives
• old age homes

Kaynakça

1. 1. Wald A, Scarpignato C, Kamm MA, et al. The burden of constipation on quality of life: Results of a multinational survey. Aliment Pharmacol Ther. 2007;26(2):227-236. doi:10.1111/j.1365-2036.2007.03376.x
2. 2. Gallegos-Orozco JF, Foxx-Orenstein AE, Sterler SM, Stoa JM. Chronic constipation in the elderly. Am J Gastroenterol. 2012;107(1):18-25. doi:10.1038/ajg.2011.349
3. 3. Schuster BG, Kosar L, Kamrul R. Constipation in older adults: Stepwise approach to keep things moving. Can Fam Physician. 2015;61(2):152-158.
4. 4. Hakverdioğlu-Yönt G, Türk G, Khorshid L, Eşer İ. Huzurevinde kalan yaşlı bireylerde konstipasyon tanısının değerlendirilmesi. Florence Nightingale Journal of Nursing. 2011;19(2):83-88.
5. 5. Bilgiç Ş, Dilek F, Avcı Aslan HS, Ünal A. Bir huzurevinde yaşayan yaşlıların konstipasyon durumları ve etkileyen faktörler. International Journal of Basic and Clinical Medicine. 2016;4(1):9-16.
6. 6. Verkuijl SJ, Meinds RJ, Trzpis M, Broens PMA. The influence of demographic characteristics on constipation symptoms: A detailed overview. BMC Gastroenterology. 2020;20(9):168. doi:10.1186/s12876-020-01306-y
7. 7. Simren M, Palsson OS, Whitehead WH. Update on Rome IV Criteria for colorectal disorders: Implications for clinical practice. Curr Gastroenterol Rep. 2017;19(4):15. doi:10.1007/s11894-017-0554-0
8. 8. Birimoğlu-Okuyan C, Bilgili N. Yaşlılarda konstipasyon sıklığı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi: Bir huzurevi çalışması. Florence Nightingale Hemsire Derg. 2019;27(2):157-165. doi:10.26650/FNJN422104

9. 9. Koloski NA, Jones M, Wai R, Gill RS, Byles J, Talley NJ. Impact of persistent constipation on health-related quality of life and mortality in older community-dwelling women. Am J Gastroenterol. 2013;108(7):1152-1158. doi:10.1038/ajg.2013.137
10. 10. Borson S, Scanlan J, Brush M, Vitaliano P, Dokmak A. The mini-cog: A cognitive ‘vital signs’ measure for dementia screening in multi-lingual elderly. Int J Geriatr Psychiatry. 2000;15(11):1021-1027. doi:10.1002/1099-1166(200011)15:11<1021::AID-GPS234>3.0.CO;2-6
11. 11. Bayram S, Usta E, Altınbaş Akkaş Ö. Türkçe’ye uyarlanan mini-cog testinin kurumsal bakım alan yaşlı bireylerde psikometrik uygunluğu. 1. Uluslararası Aktif Yaşlanma ve Kuşaklar Arası Dayanışma Kongresi. 14 Mart 2019, İstanbul / Türkiye.
12. 12. Craig CL, Marshall AL, Sjöström M, et al. International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Med Sci Sports Exerc. 2003;35(8):1381-1395. doi:10.1249/01.MSS.0000078924.61453.FB.
13. 13. Öztürk M. Üniversitelerde eğitim-öğretim gören öğrencilerde uluslararası fiziksel aktivite anketinin geçerliliği ve güvenirliği ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi. Ankara, Türkiye. 2015.
14. 14. Du X, Liu S, Jia P, et al. Epidemiology of constipation in elderly people in parts of China: A multicenter study. Front Public Health. 2022;10:823987. doi:10.3389/fpubh.2022.823987
15. 15. Wald A, Scarpignato C, Mueller‐Lissner S, et al. A multinational survey of prevalence and patterns of laxative use among adults with self‐defined constipation. Aliment Pharmacol Ther. 2008;28(7):917-930. doi:10.1111/j.1365-2036.2008.03806.x
16. 16. Blekken LE, Nakrem S, Vinsnes AG, et al. Constipation and laxative use among nursing home patients: Prevalence and associations derived from the residents assessment ınstrument for long-term care facilities (interRAI LTCF). Gastroenterol Res Pract. 2016;1215746. doi:10.1155/2016/1215746
17. 17. Gustafsson M, Lämås K, Isaksson U, Sandman PO, Lövheim H. Constipation and laxative use among people living in nursing homes in 2007 and 2013. BMC Geriatr. 2019;19(1):38. doi:10.1186/s12877-019-1054-x
18. 18. Dobarrio-Sanz I, Hernández-Padilla JM, López-Rodríguez MM, Fernández-Sola C, Granero-Molina J, Ruiz-Fernández MD. Non-pharmacological interventions to improve constipation amongst older adults in long-term care settings: A systematic review of randomised controlled trials. Geriatr Nurs. 2020;41(6):992-999. doi:10.1016/j.gerinurse.2020.07.012
19. 19. Chen CL, Liang TM, Chen HH, Lee YY, Chuang YC, Chen NC. Constipation and its associated factors among patients with dementia. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(23):9006. doi:10.3390/ijerph17239006
20. 20. Kutmec Yilmaz C, Duru Asiret G. Identifying the constipation levels of older people and their ınterventions for recovery. International Journal of Caring Sciences. 2017;10(3):1605-1614.
21. 21. De Lillo AR, Rose S. Functional bowel disorders in the geriatric patient: constipation, fecal impaction, and fecal incontinence. Am J Gastroenterol. 2000;95(4):901-905. doi:10.1111/j.1572-0241.2000.01926.x
22. 22. Perrone G, Giuffrida M, Papagni V, Pattonieri V, Tarasconi A, Catena F. Management of acute large bowel obstruction in elderly patients. In: Latifi R, Catena F, Coccolini F, eds. Hot Topics in Acute Care Surgery and Trauma. Switzerland: Springer Cham; 2021:349-360.
23. 23. Huang TT, Yang SD, Tsai YH, Chin YF, Wang BH, Tsay PK. Effectiveness of individualised intervention on older residents with constipation in nursing home: A randomised controlled trial. J Clin Nurs. 2015;24(23-24):3449-3458. doi:10.1111/jocn.12974
24. 24. Ragab AG, Kotb SAM, Hassanein RH, Ibrahim HM. Effect of educational program about dietary and physical activity on functional constipation for elderly people at geriatric clubs. The Malaysian Journal of Nursing. 2021;13(2):90-101. doi:10.31674/mjn.2021.v13i02.015
25. 25. Lämås K, Karlsson S, Nolén A, Lövheim H, Sandman PO. Prevalence of constipation among persons living in institutional geriatric-care settings - a cross-sectional study. Scand J Caring Sci. 2017;31(1):157-163. doi:10.1111/scs.12345
26. 26. Fosnes GS, Lydersen S, Farup PG. Drugs and constipation in elderly in nursing homes: What is the relation? Gastroenterol Res Pract. 2012;290231. doi:10.1155/2012/290231
27. 27. Krogh KG, Chiarioni G, Whitehead W. Management of chronic constipation in adults. United European Gastroenterol J. 2017;5(4):465-472. doi:10.1177/2050640616663439
28. 28. Zheng S, Yao J. Expert consensus on the assessment and treatment of chronic constipation in the elderly. Aging Med (Milton). 2018;1(1):8-17. doi:10.1002/agm2.12013
29. 29. Muz G, Özdil K, Erdoğan G, Sezer F. Huzurevi ve evde kalan yaşlılarda su tüketimi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2017;74(Su Kongresi):143-150. doi:10.5505/TurkHijyen.2017.46503
30. 30. Fosnes GS, Lydersen S, Farup PG. Effectiveness of laxatives in elderly - a cross sectional study in nursing homes. BMC Geriatr. 2011;11:76. doi:10.1186/1471-2318-11-76