İç Hastalıkları Hemşireliği Dersinin Öğrencilerde Sağlık Anksiyetesi ile Sağlığı Geliştirici ve Koruyucu Davranışlara Etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma İç Hastalıkları Hemşireliği dersi alan öğrencilerin ders öncesi ve ders sonrası sağlık anksiyete düzeyleri ile sağlığı geliştirici ve koruyucu davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tek gruplu ön test-son test yarı deneysel tipte tasarlanan çalışmanın örneklemini Eylül–Aralık 2022 tarihleri arasında İç Hastalıkları Hemşireliği dersine kayıtlı olan 75 hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler öğrenci tanıtım formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği-Kısa Form (SAÖ) ile Sağlığı Geliştirici ve Koruyucu Davranışlar Ölçeği (SGKDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde gruplar arasındaki farkları karşılaştırmak için t-testi ve One Way ANOVA, farkın anlamlılığını belirlemek için Bonferroni Post Hoc t testi kullanılmıştır. İki ölçekten elde edilen puanlar arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon testi kullanılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin SAÖ toplam puan ortalamalarının İç Hastalıkları Hemşireliği dersi öncesi 19.53±7.14, ders sonrası 22.81±7.54 olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p˂0.05). Öğrencilerin İç Hastalıkları Hemşireliği dersi öncesi SGKDÖ toplam puan ortalamalarının 81.16±9.29, ders sonrası ise 80.76±8.74 olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Öğrencilerin İç Hastalıkları Hemşireliği dersi sonrası SAÖ alt boyutu olan hastalığın olumsuz sonuçları puan ortalaması ile SGKDÖ alt boyutları olan fiziksel ve psikososyal puan ortalamaları arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin sağlık anksiyete düzeyinin İç Hastalıkları Hemşireliği dersi sonrasında artış gösterdiği, sağlığı geliştirici ve koruyucu davranış düzeyinin ise ders öncesi ve sonrası farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca İç Hastalıkları Hemşireliği dersi sonrası öğrencilerin fiziksel ve psikososyal yönden sağlığı geliştirme davranışları arttıkça hastalığın olumsuz sonuçlarına yönelik sağlık anksiyeteleri azalmıştır.
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik öğrencisi , sağlık anksiyetesi , sağlığı geliştirme , sağlığı koruma
Kaynakça
- Abdel Aziz K, Stip E, Al-Sanadi A, Al-Shamsi A, Al-Sharqi H, Eisa Al-Zaabi M, ve ark. (2023). Prevalence and correlates of health anxiety among medical students: a cross-sectional study from the United Arab Emirates. Middle East Current Psychiatry, 30(1), 1-7.
- Agbaje OS, Ozoemena EL, Agu BN. (2023). Integrating health protection and school health programme for effective emergencies preparedness and responses in Nigerian education sector. Nigerian Journal of Health Promotion, 16(1), 45-50.
- Alberts NM, Hadjistavropoulos HD, Jones SL, Sharpe D. (2013). The short health anxiety inventory: A systematic review and meta-analysis. Journal Anxiety Disorders, 27(1), 68-78.
- Althagafi S, AlSufyani M, Shawky O, Afifi OK, Alomairi N, Masoodi I. (2019). The health anxiety in medical students, a comparative study from Taif University: medical student’s syndrome revisited. British Journal of Medical Practitioners, 12(1), a003.
- American Psychiatric Association (APA). (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders:DSM-IV: Fourth edition, Washington.
- Ayaz S, Tezcan S, Akinci F. (2005). Health promotion behaviors of nursing school students. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 9(2), 26-34.
- Aydemir Ö, Kirpinar I, Sati T, Uykur B, Cengisiz C. (2013). Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nin Türkçe için güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Noropsikiatri Arşivi, 50(4), 325-331
- Aydoğdu NG, Bahar Z. (2011). Yoksul kadınlarda sağlık inanç modeli ve sağlığı geliştirme modeli kullanımının meme ve serviks kanseri erken tanı davranışlarındaki değişime etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 4(1), 34-40.
- Bahmaei H, Tafakh S, Siahkal SF, Mazalzadeh F, Beheshtinasab M, Ghanbari S, ve ark. (2022). The relationship between social support and health literacy with health anxiety of medical staff during the Covid-19 epidemic. Journal of Pharmaceutical Negative Results, 13(3), 1704–1711.
- Beydağ KD, Sonakın EUC, Yürügen B. (2014). Sağlık ve yaşam dersinin üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 599-609.