Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Nihal Ünaldı Baydın; Esra Tural Büyük; Merve Koyun; Hatice Uzşen; Emel Odabaşoğlu

doi:10.38108/ouhcd.1460192

TR EN

Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı, pediatri hemşirelerinin mesleki öz yeterlilikleri ile hasta ve ailesinin eğitim uygulamalarına yönelik tutumlarının ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışma olup, Mayıs-Haziran 2022 tarihleri arasında, Orta Karadeniz Bölgesindeki bir ilde, bir üniversite ve devlet hastanesinde çalışan 150 pediatri hemşiresi ile yürütülmüştür. Veriler toplanırken, Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği ve Hasta Eğitimi Uygulama Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Pediatri hemşirelerinin Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği toplam puan ortalaması 61.27±13.12 ve Hasta Eğitimi Uygulama Ölçeği toplam puan ortalaması 165.37±20.21’dir. Pediatri hemşirelerinin hasta eğitimi uygulama ölçeği puan ortalamaları ile hemşirelik mesleği öz yeterlik ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r:0.475, p:0.000). Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre, pediatri hemşirelerinin hasta eğitimi uygulamasına ilişkin tutumlarının yüksek düzeyde ve hemşirelik mesleği öz yeterlilik düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca pediatri hemşirelerinin hemşirelik mesleği öz yeterlikleri ile hasta eğitimi uygulamasına ilişkin tutumları arasında pozitif yönde zayıf ilişki saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Hasta eğitimi , mesleki öz yeterlilik , hemşire , pediatri

Investigation of Pediatric Nurses' Professional Self-Efficacy and Attitudes Towards Patient and Family Education Practices

Abstract

Objective: This study was conducted to determine the relationship between pediatric nurses' professional self-efficacy and patient and family attitudes towards educational practices. Methods: This study was descriptive and cross-sectional. The study was conducted between May and June 2022 with 150 pediatric nurses working in a university and a state hospital in a province located in the Central Black Sea Region of Türkiye. The data were collected through the Descriptive Information Form, Nursing Profession Self-Efficacy Scale and Patient Education Practice Scale. Results: The mean total score of the Nursing Profession Self-Efficacy Scale of pediatric nurses was 61.27±13.12 and the mean total score of the Patient Education Practice Scale was 165.37±20.21. It was found that there was a statistically significant relationship between the mean scores of the Patient Education Practice Scale and the nursing profession self-efficacy scale of pediatric nurses. (r: 0.475, p: 0.000). Conclusion: It was found that pediatric nurses had a high level of attitudes towards patient education practice and moderate levels of nursing profession self-efficacy. In addition, a weak positive relationship was found between pediatric nurses' nursing profession self-efficacy and their attitudes towards patient education practice.

Keywords

Patient education , professional self-efficacy , nurse , pediatric nursing

Kaynakça

Alavi A, Bahrami M, Zargham-Boroujeni A, & Yousefy A. (2015). Pediatric nurses’ perception of factors associated with caring self-efficacy: A qualitative content analysis. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 20(2), 232-238.
Avşar G, Kaşıkçı M. (2011). Evaluation of patient education provided by clinical nurses in Turkey. International Journal of Nursing Practice, 17(1), 67-71. https://doi.org/10.1111/j.1440-172X.2010. 01908 .x
Aydan S, Arıkan C. (2021). OECD ülkelerinde hastane yatış süresini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(1), 127-138.
Aytuğ Kanber N, Gürlek Ö. (2011). Hemşirelerin uygulanan hizmet içi eğitim programından beklentileri ve bu program ile ilgili düşünceleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 52-58.
Bowen JF, Rotz ME, Patterson BJ, Sen S. (2017). Nurses’ attitudes and behaviors on patient medication education. Pharmacy Practice (Granada), 15(2), 930.
Buğdaylı G, Akyürek ÇE. (2017). Hemşirelerin hizmet içi eğitim faaliyetlerine ilişkin görüşleri: Bir üniversite hastanesi örneği. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 19(1), 14-25.
Caruso R, Pittella F, Zaghini F, Fida R, Sili A. (2016). Development and validation of the Nursing Profession Self-Efficacy Scale. International Nursing Review, 63, 455–64.
Cox J, Simpson MD. (2016). Exploring the link between self-efficacy, workplace learning and clinical practice. Asia-Pacific Journal of Cooperative Education, 17(3), 215-225.
Dellafiore F, Rosa D, Udugampolage NS, Villa G, Albanesi B. (2022). Professional values and nursing self‐efficacy in the Italian context. Correlational descriptive study. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 36(1), 142-149.
De Simone SD, Planta A, Cicotto G. (2018). The role of job satisfaction, work engagement, self-efficacy and agentic capacities on nurses' turnover intention and patient satisfaction. Applied Nursing Research, 39, 130–140.

Demirbağ S, Ergin D, Karaarslan D, Şen Celasin N. (2021). Determination of the level of practice of roles and functions of nurses working at pediatric services. Journal of Education and Research in Nursing, 18(2), 221- 226.
Eckman MH, Wise R, Leonard AC, Dixon E, Burrows C, Khan F, Warm E. (2012). Impact of health literacy on outcomes and effectiveness of an educational intervention in patients with chronic diseases. Patient Education and Counseling, 87(2), 143-151.
Enskär K, Darcy L, Björk M, Knutsson S, Huus K. (2020). Experiences of young children with cancer and their parents with nurses' caring practices during the cancer trajectory. Journal of Pediatric Oncology Nursing: official Journal of the Association of Pediatric Oncology Nurses, 37(1), 21–34. https://doi.org/10.1177/1043454219874007
Farley H. (2020). Promoting self‐efficacy in patients with chronic disease beyond traditional education: A literature review. Nursing Open, 7(1), 30-41.
Fidyk L, Ventura K, Green K. (2014). Teaching nurses how to teach: Strategies to enhance the quality of patient education. Journal for Nurses in Professional Development, 30, 248-253.
Friberg F, Granum V, Berg AL. (2012). Nurses’ patient-education work: conditional factors e an integrative review. Journal of Nursing Management, 20, 170e186.
Gedük Aydemir E. (2018). Hemşirelik mesleğinin gelişen rolleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(2), 253-258.
Ghorbani R, Soleimani M, Zeinali MR, Davaji M. (2014). Iranian nurses and nursing students' attitudes on barriers and facilitators to patient education: A survey study. Nurse Education in Practice, 14(5), 551-556.
Gorina M, Limonero JT, Álvarez M. (2018). Effectiveness of primary healthcare educational interventions undertaken by nurses to improve chronic disease management in patients with diabetes mellitus, hypertension and hypercholesterolemia: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 86, 139–150. https://doi.org/10.1016 /j.ijnurstu.2018.06.016
Hemşirelik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun .(2007). Kanun No. 5634, Tarihi: 25.4.2007.https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6283&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3
Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik.(2011). Tarih: 19.04.2011, Resmi Gazete, Sayı:27910.https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13830&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Kacaroğlu Vicdan A, Taştekin A. (2019). Hemşirelik mesleği öz yeterlik ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 504-510.
Kahraman H, Kurşun Kural Ş. (2022). Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin ameliyat öncesi hasta eğitimini uygulama durumları. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3), 258-268.
Kerkez M, Erci B. (2021). COVID-19 geçiren hemşirelerin örgütsel güven algılarının mesleki öz yeterlilikleri üzerine etkisi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 3(3), 184-197.
Koyun M, Tural Büyük E, Unaldı Baydın N, Odabaşoğlu E. (2022). The relationship between counseling and communication skills of pediatric nurses and their self-efficacy. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7 (2), 351-362.
Lahl M, Modic MB, Siedlecki S. (2013). Perceived knowledge and self-confidence of pediatric nurses as patient educators. Clinical Nurse Specialist, 27(4), 188-193.
Mansourian M, Ziapour A, Kazemian M, Damanabad ZH, Rastegarimehr B, Mirzaei A, ... & Arani MM. (2020). Assessment of educational performance of nurses in neonatal intensive care unit from parents’ perspective. Journal of Education and Health Promotion, 9, 8. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_ 371_19
Muhtaroğlu P, Yıldızeli Topçu S. (2023). Cerrahi hemşirelerinin mesleki özyeterlilik düzeyleri ile kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişki. Trakya Üniversitesi Yükseklisans Tezi, Edirne.
Özkul Özel H. Yurtsever D, Mutlu S. (2012). Temel hemşirelik uygulamalarına ilişkin hizmet içi eğitimin değerlendirilmesi. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(3),146-150. https://doi.org/10.5222/otd.2012.14
Peter D, Robinson P, Jordan M, Lawrence S, Casey K, Salas-Lopez D. (2015). Reducing readmissions using teach-back enhancing patient and family education. Journal of Nursing Administration, 45, 35-42.
Pisanti R, Doef M, Maes S, Lombardo C, Lazzari D, Violani C. (2015). Occupational coping self-efficacy explains distress and well-being in nurses beyond psychosocial job characteristics. Frontiers in Psychology, 6 (1143).
Rijken M, Bekkema N, Boeckxstaens P, Schellevis FG, De Maeseneer JM, Groenewegen PP. (2014). Chronic disease management programmes: an adequate response to patients’ needs?. Health Expectations, 17(5), 608-621.
Shorey S, Lopez V. (2021). Self-Efficacy in a Nursing Context. Haugan G, Eriksson M, editors. Health Promotion in Health Care – Vital Theories and Research. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007 /978-3-030-63135-2_12
Şenyuva E, Kaya H, Can G. (2020). A valid and reliable toaol in assessing patient education: The Patient Education Implementation Scale. International Journal of Nursing Practice, 26(1), 1-10.
Tsai CW, Tsai HS, Chen YY, Lee WL. (2014). A study of nursing competency, career self-efficacy and professional commitment among nurses in Taiwan. Contemporary Nurse, 49 (1), 96-102.
TÜİK, İstatistiklerle Türkiye, (2022). Türkiye İstatistik Kurumu 2022 Raporu, https://www.tuik.gov.tr/media /announcements/istatistiklerle_turkiye.pdf
Williamson KA. (2023). Nurse-led preoperative education with home-based ınternet resources for pediatric patients and their parents. Journal of PeriAnesthesia Nursing, 39(1), 6-9.
Yıldırım N, Çiftçi B, Kaşıkçı M. (2017). Hemşirelerin hasta eğitimi verme durumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Atatürk İletişim Dergisi, (14), 217-231.
Yıldız CÇ, Öz SD, Kuşakli BY, Korkmaz I. (2023). The relationship between work environment and missed nursing care in nurses: the moderator role of profession self-efficacy. Journal of Patient Safety, 10-1097.
Yoo YS, Cho H. (2020). Exploring the influences of nurses’ partnership with parents, attitude to families’ importance in nursing care, and professional selfefficacy on quality of pediatric nursing care: A path model. International Journal of Environment. Research Public Health, 17 (15), 5452.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nihal Ünaldı Baydın
0000-0001-5351-525X
Türkiye

Esra Tural Büyük
0000-0001-8855-8460
Türkiye

Merve Koyun ^*
0000-0002-2762-3887
Türkiye

Hatice Uzşen
0000-0001-9873-5088
Türkiye

Emel Odabaşoğlu
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2024

Kabul Tarihi

26 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1460192

IZ

https://izlik.org/JA44UY25GR

APA

Ünaldı Baydın, N., Tural Büyük, E., Koyun, M., Uzşen, H., & Odabaşoğlu, E. (2026). Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 9(1), 32-41. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1460192

AMA

1.Ünaldı Baydın N, Tural Büyük E, Koyun M, Uzşen H, Odabaşoğlu E. Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9(1):32-41. doi:10.38108/ouhcd.1460192

Chicago

Ünaldı Baydın, Nihal, Esra Tural Büyük, Merve Koyun, Hatice Uzşen, ve Emel Odabaşoğlu. 2026. “Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 (1): 32-41. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1460192.

EndNote

Ünaldı Baydın N, Tural Büyük E, Koyun M, Uzşen H, Odabaşoğlu E (01 Ocak 2026) Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 1 32–41.

IEEE

[1]N. Ünaldı Baydın, E. Tural Büyük, M. Koyun, H. Uzşen, ve E. Odabaşoğlu, “Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”, Ordu University J Nurs Stud, c. 9, sy 1, ss. 32–41, Oca. 2026, doi: 10.38108/ouhcd.1460192.

ISNAD

Ünaldı Baydın, Nihal - Tural Büyük, Esra - Koyun, Merve - Uzşen, Hatice - Odabaşoğlu, Emel. “Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9/1 (01 Ocak 2026): 32-41. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1460192.

JAMA

1.Ünaldı Baydın N, Tural Büyük E, Koyun M, Uzşen H, Odabaşoğlu E. Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9:32–41.

MLA

Ünaldı Baydın, Nihal, vd. “Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Ocak 2026, ss. 32-41, doi:10.38108/ouhcd.1460192.

Vancouver

1.Nihal Ünaldı Baydın, Esra Tural Büyük, Merve Koyun, Hatice Uzşen, Emel Odabaşoğlu. Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Ordu University J Nurs Stud. 01 Ocak 2026;9(1):32-41. doi:10.38108/ouhcd.1460192

Pediatri Hemşirelerinin Mesleki Öz Yeterlilikleri ile Hasta ve Aile Eğitimi Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Investigation of Pediatric Nurses' Professional Self-Efficacy and Attitudes Towards Patient and Family Education Practices

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster