Araştırma Makalesi

Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma

Cilt: 8 Sayı: 3 1 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışma ile Rotavirüs enfeksiyonu (RVE) nedeniyle hastaneye yatırılan çocukların ebeveynlerinin bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, Aralık 2022-Mart 2023 tarihleri arasında, 122 RVE tanısı almış çocuğun ebeveyniyle yüz yüze görüşülerek kesitsel tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demografik özellikler ve RVE bilgisi üzerine hazırlanmış bir anketle toplanmıştır. Değerlendirmede; aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca, minimum-maksimum, yüzde-sayı değerleri ve ki kare testi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde etik ilkelere uyulmuştur. Bulgular: Çalışmada, ebeveynlerin %43.4’ünün RVE hakkında bilgi sahibi olduğu, %13.9’unun RVE aşısını yaptırdığı tespit edilmiştir. Ebeveynlerin %73’ü RVE konusunda eğitim almak istediği, aşı yaptırmayanların ise %67.6’sında bilgi eksikliğinden dolayı olduğu saptandı. Ebeveynlerin %90.2’sinde RVE aşısının aşı takvimine eklenmesi görüşü hakimdi. Ayrıca, ebeveynlerin eğitim durumu ve gelir düzeylerinin; RVE’yi bilme, RVE’nin bulaşıcı olduğunu bilme, RVE aşısını bilme, RVE aşısını yaptırma ve yaşanılan yer ile RVE’nin bulaşıcı olduğunu bilme arasında istatistiksel olarak anlamlılık olduğu tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Aile Sağlığı Merkezleri ve çocuk kliniklerinde çalışan pediatri hemşirelerinin RVE ve aşısı hakkında eğitim programları düzenleyerek ebeveynlere yeterli düzeyde bilgilendirme yapması gerekmektedir. Ayrıca RV aşısının aşı programına eklenmesi ile bağışıklamanın arttırılması sağlanarak hastaneye yatışların azaltılacağı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bilgi , çocuk , ebeveynler , davranış , rotavirüs

Kaynakça

  1. Abd Elkodoos RF, Elsawy MM, Mousa, K. M. (2019). Effect of rotavirus education program on knowledge and attitudes of mothers attending family center-cairo. Journal of Cardiovascular Disease Research, 10(4), 400-419.
  2. Ahmed S, Dorin F, Satter SM, Sarker AR, Sultana M, Gastanaduy PA, ve ark. (2021). The economic burden of rotavirus hospitalization among children < 5 years of age in selected hospitals in Bangladesh. Vaccine, 39(48), 7082-7090. https://doi.org/10.1016/j.vaccine. 2021.10.003
  3. Alkan S, Dindar Demiray EK, Akça A, Önder T, Vurucu S. (2022). Nozokomiyal rotavirüs enfeksiyonlari. Black Sea Journal of Health Science, 5(1), 138-142. https://doi.org/10.19127/bshealthscience.985870
  4. Amini S, Solati AA, Fayaz A, Mahmoodı M. (1990). Rotavirus infection in children with acute diarrhea in Tehran. Medical Journal of The Islamic Republic of Iran, 4(1), 25-28. PMID: 12319709.
  5. Ardura-Garcia C, Kreis C, Rakic M, Jaboyedoff M, Mallet MC, Low N, ve ark. (2021). Rotavirus disease and health care utilisation among children under 5 years of age in highly developed countries: A systematic review and meta-analysis. Vaccine, 39(22), 2917-2928. https://doi.org/10.1016/j.vaccine .2021.04.039
  6. Argüt N, Keskindemirci G, Kılıç A, Gökçay G. (2023). 12-60 ay arasi çocuğu olan ailelerin aşilar hakkindaki bilgi, tutum ve uygulamalarinin incelenmesi. Çocuk Dergisi, 23(1), 1-7. https://doi.org/10.26650/jchild .2023.866444
  7. Aristegui J, Alfayate-Miguelez S, Carazo-Gallego B, Garrote E, Diaz-Munilla L, Mendizabal M, ve ark. (2022). Clinical characteristics, health care resource utilization and direct medical costs of rotavirus hospitalizations in Spain (2013-2018). Human Vaccines & Immunotherapeutics, 18(5), 2046961. https://doi.org/10.1080/21645515.2022.2046961
  8. Ayyıldız TK, Altıntaş HK, Aydın C, Minaz E, Yörük T. (2020). 0-5 yaş çocuklarda rotavirüs sikliği ve anne-babalarin rotavirüse yönelik bilgi düzeyleri ve uygulamalari. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 13, 124-130. https://doi.org/10.46483/deuhfed.569185
  9. Bergman H, Henschke N, Hungerford D, Pitan F, Ndwandwe D, Cunliffe N, ve ark. (2021). Vaccines for preventing rotavirus diarrhoea: Vaccines in use. Cochrane Database of Systematic Reviews, 11(11), CD008521. https://doi.org/10.1002/14651858.CD008521.pub6
  10. Burlačenko D, Istomina N, Truš M. (2023). Parental awareness of rotavirus infection. Slauga. Mokslas ir praktika, 4(7 (319)). https://doi.org/10.47458/Slauga. 2023.4.19

Kaynak Göster

APA
Can, V., Bulduk, M., & Adıyaman, A. (2025). Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 8(3), 498-507. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513736
AMA
1.Can V, Bulduk M, Adıyaman A. Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2025;8(3):498-507. doi:10.38108/ouhcd.1513736
Chicago
Can, Veysel, Mehmet Bulduk, ve Abdullah Adıyaman. 2025. “Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8 (3): 498-507. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513736.
EndNote
Can V, Bulduk M, Adıyaman A (01 Aralık 2025) Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8 3 498–507.
IEEE
[1]V. Can, M. Bulduk, ve A. Adıyaman, “Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma”, Ordu University J Nurs Stud, c. 8, sy 3, ss. 498–507, Ara. 2025, doi: 10.38108/ouhcd.1513736.
ISNAD
Can, Veysel - Bulduk, Mehmet - Adıyaman, Abdullah. “Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 8/3 (01 Aralık 2025): 498-507. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1513736.
JAMA
1.Can V, Bulduk M, Adıyaman A. Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2025;8:498–507.
MLA
Can, Veysel, vd. “Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 498-07, doi:10.38108/ouhcd.1513736.
Vancouver
1.Veysel Can, Mehmet Bulduk, Abdullah Adıyaman. Rotavirüs Tanılı Çocukların Ebeveynlerinin Bilgi Düzeylerinin ve Davranışlarının Değerlendirilmesi: Kesitsel Tanımlayıcı Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 01 Aralık 2025;8(3):498-507. doi:10.38108/ouhcd.1513736