Yaşlı Bireylere Verilen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Eğitiminin Ruh Sağlığı Okuryazarlık Düzeyine Etkisi

Objective: The aim of the research is to determine the effect of mental health literacy education given to elderly individuals on the mental health literacy level of individuals. Methods: This study used a quasi-experimental pre-test and post-test design. The study was conducted with individuals aged 60 and over who participated in the Third Age Academy program, which was conducted in a province in western Turkey between March 15 and April 30, 2024. The study did not use a sample selection method and reached 48 elderly people. Data were collected with the Introductory Information Form and the Mental Health Literacy Scale and analyzed with the SPSS 29.0 package program. Categorical variables were evaluated with numbers and percentages, continuous variables with mean, standard deviation and dependent sample t-test. Results: The mean age of the elderly individuals in the study was 69.10±4.49 and 50.0% were female. It was determined that 58.3% of the individuals were university graduates and 87.5% did not have a mental illness. A statistically significant difference was found between the pre-intervention and post-intervention mental health literacy scale total score (p=0.004), information-oriented sub-dimension (p=0.004) and resource-oriented sub-dimension (p=0.006) scores of elderly individuals. Conclusion: It has been observed that mental health literacy training given to elderly individuals increases the total score averages of the information-oriented and resource-oriented sub-dimensions. It may be important to plan more programs to increase the mental health literacy of society and to consider the cultural beliefs and education level of society during planning and implementation.

Amaç: Araştırmanın amacı yaşlı bireylere verilen ruh sağlığı okuryazarlığı eğitiminin bireylerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyine etkisini tespit etmektir. Yöntem: Bu araştırmada yarı deneysel ön test ve son test tasarımı kullanılmıştır. Araştırma, 15 Mart-30 Nisan 2024 tarihleri arasında Türkiye’nin batısında bir ilde yürütülen Üçüncü Yaş Akademisi programına katılan 60 yaş ve üstü bireylerle yapılmıştır. Çalışmada örneklem seçim yöntemine gidilmeyerek 48 yaşlıya ulaşılmıştır. Tanıtıcı Bilgi Formu ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ile veriler toplanmış ve SPSS 29.0 paket program ile analiz edilmiştir. Veriler kategorik değişkenler sayı ve yüzde, sürekli değişkenler ise ortalama, standart sapma ve bağımlı örneklem t Testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmadaki yaşlı bireylerin yaş ortalaması 69.10±4.49 ve %50’si kadındır. Bireylerin %58.3’ünün üniversite mezunu ve %87.5’inin ruhsal hastalığının olmadığı belirlenmiştir. Yaşlı bireylerin müdahale öncesi ve sonrası ruh sağlığı okuryazarlık ölçeği toplam puanı (p=0.004), bilgi odaklı alt boyut (p = 0.004) ve kaynak odaklı alt boyut (p = 0.006) puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuç: Yaşlı bireylere verilen ruh sağlığı okuryazarlık eğitiminin bilgi odaklı ve kaynak odaklı alt boyut, toplam puan ortalamalarını yükselttiği görülmüştür. Toplumun ruh sağlığı okuryazarlığını yükseltmek amacıyla daha fazla programların planlanması ve planlama yapılırken, uygulanırken toplumun kültürel inançlarının ve eğitim düzeyinin dikkate alınması önemli olabilir.