Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma

Burcu Küçükkaya; Gizem Pakyüz Bekmez; Kerime Derya Beydağ

doi:10.38108/ouhcd.1558779

TR EN

Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmada, gebelerin cinsel yaşam kalitesi ile cinsel sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlandı. Yöntem: Kesitsel özellikteki bu çalışma, 01.02.2024-01.08.2024 tarihleri arasında sosyal medya (Instagram, X, WhatsApp gibi) aracılığıyla online anket yoluyla araştırmaya katılmaya gönüllü 219 gebe üzerinde yürütüldü. Araştırmada literatür incelenerek hazırlanan Kişisel Veri Toplama Formu, Cinsel Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (CSOÖ) ve Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K) kullanıldı. Bulgular: Gebelerin yaş ortalamasının 30.94±5.99, gebelik haftası ortalamasının 27.32±5.93, %38.4’ünün genel olarak cinsel yaşamının çok kötü/kötü olduğu ve %40.6’sının gebelik döneminde cinsel yaşamının çok değiştiği bulundu. CSOY’un toplam puan ortalamasının 42.85±29.02 ve CYKÖ-K’nin toplam puan ortalamasının 39.01±34.01 olduğu belirlendi. CSOÖ ve CYKÖ-K toplam ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda, gebelerin cinsel sağlık okuryazarlığı ve cinsel yaşam kalitesi düşük düzeydedir. Gebelerin cinsel sağlık okuryazarlığı arttıkça, cinsel yaşam kalitesi de artmaktadır. Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği alanında uzmanlaşan veya çalışan hemşirelerin sağlık kontrolleri esnasında gebelerin cinsel sağlık okuryazarlıklarını ve cinsel yaşam kalitesini değerlendirmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Cinsel sağlık, cinsel yaşam kalitesi, gebe, okuryazarlık.

The Relationship Between Sexual Life Quality and Sexual Health Literacy of Pregnant Women: A Web-Based Cross-Sectional Study

Öz

Objective: This study aimed to examine the relationship between the quality of sexual life of pregnant women and sexual health literacy. Methods: This cross-sectional study was conducted on 219 pregnant women who volunteered to participate in the study through an online survey distributed via social media (such as Instagram, X, WhatsApp) between 01.02.2024 and 01.08.2024. The Personal Data Collection Form, Sexual Health Literacy Scale (SHLS) and Sexual Quality of Life Scale-Women (SQLS-W) prepared by reviewing the literature were used in the study. Results: It was found that the mean age of the pregnant women was 30.94±5.99, the mean gestational week was 27.32±5.93, 38.4% had very bad/bad sexual life in general and 40.6% had a very bad sexual life during pregnancy. The total mean score of SHLS was 42.85±29.02 and the total mean score of SQLS-W was 39.01±34.01. There is a statistically significant positive correlation between the total and sub-dimensions of SHLS and SQLS-W (p<.001). Conclusion: In our study, the sexual health literacy and sexual life quality of pregnant women are at a low level. As the sexual health literacy of pregnant women increases, the quality of sexual life also increases. It is recommended that nurses who specialize or work in the field of obstetrics and gynecology nursing evaluate the sexual health literacy and sexual life quality of pregnant women during health checks.

Anahtar Kelimeler

Literacy, quality of sexual life, pregnant, sexual health.

Kaynakça

Ceylan Ş. (2023). Gebe kadınlarda cinsel yaşam kalitesi ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1-13.
Değerli Kodaz N, Ege E. (2016). Sexual quality of life during pregnancy and the associated factors. Mitteilungen Klosterneuburg, 66(4), 23-35.
Dehghankar L, Panahi R, Khatooni M, Fallah S, Moafi F, Anbari M, Siboni FS. (2022). The association between sexual health literacy and sexual function of women in Iran. Journal of Education and Health Promotion, 31 (11), 11.
Gölbaşı Z, Tuğut N, Erenel A, Eroğlu K. (2014). Jinekoloji polikliniğine başvuran evli kadınlarda cinsel işlev bozukluğu yaygınlığı ve ilişkili bazı faktörler. Cumhuriyet Medical Journal, 36(1), 1-10.
Grussu P, Vicini B, Quatraro RM. (2021). Sexuality in the perinatal period: A systematic review of reviews and recommendations for practice. Sexual & Reproductive Healthcare: Official Journal of The Swedish Association of Midwives, 30, 100668.
Guler DS, Sahin S, Ozdemir K, Unsal A, Uslu Yuvacı H. (2021). Health literacy and knowledge of antenatal care among pregnant women. Health & Social Care in the Community, 29(6), 1815-1823.
Güney E, Bal Z. (2023). Gebelerin, cinsel yaşam ve cinselliğe karşı tutumlarının değerlendirilmesi. Androloji Bülteni, 25(1), 18-26.
Institute of Medicine (US) Committee on Health Literacy, Nielsen-Bohlman L, Panzer AM, Kindig DA. (Eds.). (2004). Health literacy: A prescription to end confusion. National Academies Press (US).
Jamali B, Maasoumi R, Tavousi M, Haeri Mehrizi AA. (2020). Women’s sexual health literacy and related factors: A population-based study from Iran. International Journal of Sexual Health, 32(4), 433–442.
Karaduman S. (2019). Yeni medya okuryazarlığı: Yeni beceriler/olanaklar/riskler. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 683-700.

Lirios A, Mullens AB, Daken K, Moran C, Gu Z, Assefa Y, Dean JA. (2024). Sexual and reproductive health literacy of culturally and linguistically diverse young people in Australia: a systematic review. Culture, Health & Sexuality, 26(6), 790-807.
Kohansal F, Nourizadeh R, Jahdi NS, Bafrani MA, Mehrabi E. (2024). The effect of counseling based on health promotion awareness on self-care needs and reproductive and sexual health literacy of newly married women: a randomized controlled clinical trial study. BMC Women's Health, 24(1), 374.
Kouhi R, Amin Sobhani M, Khodakarim S, Panahi R, Ramezankhani A. (2019). Hand hygiene predictors in the staff of Tehran dentistry centers based on the health belief model. Journal of North Khorasan Medical Sciences, 11, 45–52.
Kračun I, Tul N, Blickstein I, Velikonja VG. (2019). Quantitative and qualitative assessment of maternal sexuality during pregnancy. Journal of Perinatal Medicine, 47(3), 335–340.
Kul Uctu A, Bekmezci H, Ozerdogan N. (2017). Sexuality during pregnancyGümüşhane University Journal of Health Sciences, 6, 171-175.
Kurt Durmuş M, Ören B. (2022). Health Literacy level and the effect of personal characteristics on health literacy in pregnancy. Journal of Health Profession Research, 4(2), 88-94.
Mirzaei, N., Jahanian Sadatmahalleh, S., Bahri Khomami, M., Moini, A., & Kazemnejad, A. (2021). Sexual function, mental health, and quality of life under strain of COVID-19 pandemic in Iranian pregnant and lactating women: a comparative cross-sectional study. Health and Quality of Life Outcomes, 19, 1-8.
Momeni K, Jalilian N, Yazdanbakhsh K, Mokari Z, Rezaei M. (2018). Effects of sexual education skills on the treatment outcomes of infertile women. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility, 21(3), 5-14.
Mutlu ENÇ, Güleroğlu FT. (2023). Effect of pregnancy symptoms on the sexual quality of life. Revista da Associação Médica Brasileira, 69(8), e20230111.
Panahi R, Aghaeian N, Pishvaei M, Niknami S. (2019). The need to pay attention to differences in health literacy and knowledge in health education interventions. Journal of Research and Health, 9, 95–96.
Panahi R, Kheiri M, Daronkolaei ZA, Arjeini Z, Taherpour M, Dehghankar L, Valinezhad S. (2021). The effect of sexual health literacy on the sexual life quality of women referring to healthcare centers in Qazvin, Iran. Journal of Education and Health Promotion, 10.
Rakhshaee Z, Maasoumi R, Nedjat S, Khakbazan Z. (2020). Sexual health literacy, a strategy for the challenges of sexual life of infertile women: a qualitative study. Galen Medical Journal, 9, e1862.
Sarıyar S, Kılıç HF. (2019). Sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesinde kullanılan araçlar. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(2), 126-131.
Sezer NY, Şentürk Erenel A. (2021). Development of an Attitude Scale toward Sexuality during Pregnancy. Journal of Sex & Marital Therapy, 47(5), 492–507.
Sahebalzamani M, Mostaedi Z, Farahani H, Sokhanvar M. (2018). Relationship between health literacy and sexual function and sexual satisfaction in infertile couples referred to the Royan Institute. International Journal of Fertility & Sterility, 12(2), 136.
Shahrahmani H, Kariman N, Keshavarz Z, Ahmadi A, Nasiri M. (2023). Sexual health literacy and its related factors among couples: A population-based study in Iran. PLoS One, 18(11), e0293279.
Shojaa M, Jouybari L, & Sanagoo, A. (2009). The sexual activity during pregnancy among a group of Iranian women. Archives of Gynecology and Obstetrics, 279(3), 353–356.
Svensson P, Carlzén K, Agardh A. (2017). Exposure to culturally sensitive sexual health information and impact on health literacy: a qualitative study among newly arrived refugee women in Sweden. Culture, Health & Sexuality, 19(7), 752-766.
Symonds T, Boolell M, Quirk F. (2005). Development of a questionnaire on sexual quality of life in women. Journal of Sex & Marital Therapy, 31(5), 385–397.
Şahingöz M. (2021). Gebelikte cinsel mitlerin cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Topkaya Ö. (2016). Sosyal politika bağlamında dünyada sağlık politikalarının tarihsel gelişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 707-722.
Tuğut N, Gölbaşı Z. (2010). Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği - Kadın Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cumhuriyet Medical Journal, 32(2), 172-180.
Tüzün H. (2019). Postpartum dönemde cinsel yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı. Konya.
Üstgörül S. (2022). Cinsel Sağlık Okuryazarlık Ölçeği'nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 164-176.
World Health Organization. (2016). Sexual and reproductive health literacy and the SDGs. Geneva. Erişim tarihi: 26.06.2024. Erişim adresi: http://www.who.int/healthpromotion/conferences/9gchp/health-literacy- sdgs/en/
Yeşil Y, Apak H. (2024). Ebelik ve hemşirelik bölümü öğrencilerinin cinsel sağlık okuryazarlığı ve cinsel sağlığa yönelik tutumlarının belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 48-54.
Zakšek TŠ. (2015). Sexual activity during pregnancy in childbirth and after childbirth. Sexology in Midwifery, 87-116.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Burcu Küçükkaya ^*
0000-0002-3421-9794
Türkiye

Gizem Pakyüz Bekmez
0009-0003-9489-8009
Türkiye

Kerime Derya Beydağ
0000-0002-7251-4882
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2024

Kabul Tarihi

26 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1558779

IZ

https://izlik.org/JA67ZU54BK

APA

Küçükkaya, B., Pakyüz Bekmez, G., & Beydağ, K. D. (2026). Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 9(4), 597-607. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1558779

AMA

1.Küçükkaya B, Pakyüz Bekmez G, Beydağ KD. Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9(4):597-607. doi:10.38108/ouhcd.1558779

Chicago

Küçükkaya, Burcu, Gizem Pakyüz Bekmez, ve Kerime Derya Beydağ. 2026. “Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 (4): 597-607. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1558779.

EndNote

Küçükkaya B, Pakyüz Bekmez G, Beydağ KD (01 Ekim 2026) Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9 4 597–607.

IEEE

[1]B. Küçükkaya, G. Pakyüz Bekmez, ve K. D. Beydağ, “Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma”, Ordu University J Nurs Stud, c. 9, sy 4, ss. 597–607, Eki. 2026, doi: 10.38108/ouhcd.1558779.

ISNAD

Küçükkaya, Burcu - Pakyüz Bekmez, Gizem - Beydağ, Kerime Derya. “Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 9/4 (01 Ekim 2026): 597-607. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1558779.

JAMA

1.Küçükkaya B, Pakyüz Bekmez G, Beydağ KD. Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 2026;9:597–607.

MLA

Küçükkaya, Burcu, vd. “Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma”. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 4, Ekim 2026, ss. 597-0, doi:10.38108/ouhcd.1558779.

Vancouver

1.Burcu Küçükkaya, Gizem Pakyüz Bekmez, Kerime Derya Beydağ. Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma. Ordu University J Nurs Stud. 01 Ekim 2026;9(4):597-60. doi:10.38108/ouhcd.1558779

Gebelerin Cinsel Yaşam Kalitesi ile Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Web Tabanlı Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Anahtar Kelimeler

The Relationship Between Sexual Life Quality and Sexual Health Literacy of Pregnant Women: A Web-Based Cross-Sectional Study

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster