15-49 Yaş Evli Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu araştırma, 15-49 yaş evli kadınların aile planlamasına ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı tipte olan araştırmanın örneklemini, Nisan-Haziran 2019 tarihleri arasında, Türkiye’nin doğusunda bulunan bir ilde çalışmaya katılmayı kabul eden 323 kadın oluşturdu. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu” ve “Aile Planlaması Tutum Ölçeği (APTÖ)” ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Kadınların “APTÖ” puan ortalaması 109.1±18.7΄dir. “Toplumun Aile Planlamasına İlişkin Tutumu”, “Aile Planlaması Yöntemlerine İlişkin Tutum” ve “Doğuma İlişkin Tutum” alt ölçeklerinden alınan puan ortalamaları sırası ile 48.8±10.1, 35.1±6.5 ve 25.1±5.4΄tür. Okuma-yazma bilmeyen kadınların APTÖ puan ortalamaları 100.2±19.0, üniversite mezunlarının 125.2±18.4΄tür (p<0.05). Çekirdek ailede yaşayan kadınların APTÖ puan ortalaması 110.6±18.8, geleneksel ailede yaşayan kadınların APTÖ ortalaması 101.8±16.8’dir (p<0.05). Hiç doğum yapmayan, aile planlaması konusunda danışmanlık alan ve modern yöntem kullanan kadınların APTÖ puan ortalaması, 3 ve üzerinde doğum yapmış, aile planlaması danışmanlığı almamış ve geleneksel yöntem kullanan kadınların APTÖ puan ortalamasından yüksektir (p<0.05). İstenmeyen gebelik ve isteyerek düşük yapma ile APTÖ puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Araştırmanın sonucunda, kadınların aile planlaması yöntem kullanmaya yönelik tutumlarının olumlu ancak yeterli düzeyde olmadığı, eğitim düzeyi yüksek, çekirdek ailede yaşayan, çalışan ve daha önce aile planlaması danışmanlık hizmeti alan kadınların APTÖ puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda, toplumda aile planlamasına olumlu tutum geliştirilmesi için verilecek eğitimlerde; eğitim düzeyi düşük olan, geniş aile yapısına sahip olan, çocuk sayısı fazla olan ve aile planlaması konusunda bilgi almayan kadınlara öncelik verilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alan Dikmen H, Cankaya S, Dereli Yilmaz S. (2019). The attitudes of refugee women in Turkey towards family planning. Public Health Nursing (Boston, Mass.), 36(1), 45–52.
- Ankomah A, Anyanti J, Oladosu M. (2011). Myths, misinformation, and communication about family planning and contraceptive use in Nigeria. Open Access Journal of Contraception, 2, 95-105.
- Ataullahjan A, Mumtaz Z, Vallianatos H. (2019). Family planning, Islam and sin: Understandings of moral actions in Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. Social Science & Medicine (1982), 230, 49–56.
- Arslan S, Okcu G, Coşkun AM, Temiz F. (2019). Kadınların gebeliği algılama durumu ve bunu etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 179-192.
- Ayaz S, Yaman Efe S. (2009). Family planning attitudes of women and affecting factors. Journal of The Turkish German Gynecological Association, 10(3), 137–141.
- Aydın Avcı I, Cavusoglu F, Aydın M, Altay B. (2018). Attitude and practice of family planning methods among Roma women living in northern Turkey. International Journal of Nursing Sciences, 5(1), 33-38.
- Bostancı M. (2011). Doğu Anadolu bölgesindeki bir ilçede kadınların kullandıkları kontraseptif yöntemleri için bilgi kaynakları ve istenmeyen gebeliklerle ilişkisi. Dicle Tıp Dergisi, 38 (2), 202-207.
- Budak M, Toğrul C, Balsak D, Sakar M, Tahaoğlu A, Akgöl S ve ark. (2015). İsteğe bağlı küretaj olan kadınların kontrasepsiyon yöntemleri ve küretaj nedenleri açısından değerlendirilmesi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 12(3), 106-109.
- Chopra S, Dhaliwal L. (2010). Knowledge, attitude and practices of contraception in urban population of North India. Archives of Gynecology and Obstetrics, 281(2), 273-277.
- Çakmak B, Metin FZ, Özsoy AZ, Çıtıl R, Önder Y, Yılmaz Doğru H. (2014). Opinion of women about elective abortion. Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology, 11(3), 170-175.