ALMATI ULUSLARARASI HAVALIMANI ÖRNEĞINDE ULUSLARARASI HAVALIMANLARINDA DIJITALLEŞMENIN GELIŞIMINDE TEMEL EĞILIMLER

Öz

Küreselleşme ve dijitalleşmenin artması, büyük veri (big data) analiz teknolojilerinin yaygın kullanımı, hava sahası yönetimi ve hava taşımacılığı pazarının organizasyonunu kökten değiştirmektedir. Dünyanın önde gelen havayolları, uçak, yolcu ve bagajların yerini mümkün olduğunca doğru bir şekilde belirlemek, uçuş öncesi yer hazırlıklarını hızlandırmak, hizmeti otomatikleştirmek ve iyileştirmek için konum sistemlerini geliştirip güncellemektedirler. Teknoloji dünya vatandaşlarının yaşam tarzını geliştirmiştir, özellikle teknolojinin seyahatin hemen hemen her temas noktasında uygulandığı seyahat endüstrisinde. Havalimanlarında, teknoloji yolculara havaalanında kaldıkları süre boyunca ve hatta sonrasında inanılmaz kolaylıklar sağlar. Küresel teknolojik trendler, seyahat edenlerin yaşamları için vazgeçilmez bir araç haline geliyor ve özellikle Covid enfeksiyonu zemininde, seyahat ederken yakın temaslardan kaynaklanan bulaşıcı risklerden kaçınmak için de önemlidir. Bu makalede, uluslararası havalimanlarında kullanılan en iyi teknolojiler ele alınmış ve Almatı Uluslararası Havalimanı için teknoloji seçimini etkileyen faktörler de belirlenmiştir. Analitik metod, SWOT analizi, incelenen problemin neden ve sonuçlarının analizi, karşılaştırma metodları, gruplandırmalar başlıca araştırma araçları olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• digitalization
• global trends
• airport management

Kaynakça

1. [1] Lee-Anant Ch., Monpanthong P. (2021). Tayland Suvarnabhumi Havalimanı'nın Her Hizmet Temas Noktasında Havalimanı Teknolojisi Seçimlerini Etkileyen Faktörler. Türkiye Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi. Cilt 12 Sayı 13 (2021), 3804-3816.
2. [2] Mazalov A. Havaalanlarında otomasyonun geliştirilmesinde yenilikler ve ana yönler. Rusya Federasyonu Ulaştırma. 5 (72) 2017. S. 52.
3. https://cyberleninka.ru/article/n/innovatsii-i-osnovnye-napravleniya-razvitiya-avtomatizatsii-v-aeroportah [3] Gualandi, N., Mantecchini, L., & Paganelli, F. (2011). Yeni teknolojilerin havalimanı yolcu süreçlerine etkisi. Portorož'da sunulan makale: 14. Uluslararası Ulaştırma Bilimi Konferansı-ICTS.
4. [4] Cui, Q., & Li, Y. (2015). Sivil havacılık emniyet verimliliğinin değişim trendi ve etkileyen faktörler: Çinli havayolu şirketleri örneği. Güvenlik Bilimi Dergisi, 75, 56-63.
5. [5] Bottasso, A., Conti, M. ve Vannoni, D. (2019). Havaalanı teknolojisinde ölçek ve (yarı) kapsam ekonomileri. İngiltere havaalanlarına bir uygulama. Ulaştırma araştırması bölüm A: Politika ve uygulama, 125, 150-164.
6. [6] Bogiceviç, V., Bujisic, M., Bilgihan, A., Yang, W., & Çobanoğlu, C. (2017). Gezgin odaklı havalimanı teknolojisinin gezgin memnuniyeti üzerindeki etkisi. Teknolojik Öngörü ve Sosyal Değişim, 123, 351-361.
7. [7] Schwaninger, A. (2006). Havalimanı güvenliği insan faktörleri: Havalimanı güvenlik taramasında en zayıf halkadan en güçlü halka. 4. Uluslararası Havacılık Güvenliği Teknolojisi Sempozyumu'nda sunulan makale.
8. [8] Kierzkowski, A. ve Kisiel, T. (2017). Havalimanında yolcu biniş sürecinde insan faktörü. Procedia Mühendisliği, 187, 348-355.

9. [9] Hofer, F., & Wetter, O.E. (2012). Yeni havalimanı güvenlik teknolojisinin operasyonel ve insan faktörleri konuları - iki vaka çalışması. Ulaştırma Güvenliği Dergisi, 5(4), 277-291.
10. [10] Baxter, G., Srisaeng, P., & Wild, G. (2019). Güneş enerjisi teknolojisini kullanarak çevresel olarak sürdürülebilir havalimanı enerji yönetimi: Avustralya, Adelaide Havalimanı örneği. Uluslararası Trafik ve Ulaştırma Mühendisliği Dergisi, 9(1).
11. [11] Lloyd, J. (2003). Havaalanı teknolojisi, seyahat ve tüketim. Uzay ve Kültür, 6(2), 93-109.
12. [12] Brida J.C., Moreno-Izquierdo L., Zapada-Aguirre S., 2016. Tüketici hizmet kalitesi algısı: havalimanı fonksiyonel alanlarında bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) rolü. Turizm Müd. Perspektif. 20, 209-216.
13. [13] SITA, 2019 a. 2019 Hava Taşımacılığı BT Bilgileri. SITA, Cenevre.
14. [14] Halpern N., Mwesiumo D., Budd T., Suau-Sanchez P., Btathen S. (2021). Norveç'teki havalimanlarında dijital teknolojileri kullanmak için yolcu tercihlerinin segmentasyonu. Hava Taşımacılığı Yönetimi Dergisi 91 (2021), 1-13.
15. [15] Almatı Uluslararası Havalimanı'nın 2020 yılı faaliyetleri hakkında rapor https://kase.kz/files/emitters/ARAL/aralp_2020_rus.pdf
16. [1] Lee-Anant Ch., Monpanthong P. (2021). Factors Influencing Airport Technology Selections in Each Service Touchpoint of Suvarnabhumi Airport, Thailand. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education. Vol. 12 No. 13 (2021), 3804-3816.
17. [2] Mazalov A. Innovations and the main directions of development of automation at airports. Transport of the Russian Federation. No. 5 (72) 2017. P. 52. https://cyberleninka.ru/article/n/innovatsii-i-osnovnye-napravleniya-razvitiya-avtomatizatsii-v-aeroportah
18. [3] Gualandi, N., Mantecchini, L., & Paganelli, F. (2011). The impact of new technologies in airport passsengers' processes. Paper presented at the Portorož: 14th International Conference on Transport Science–ICTS.
19. [4] Cui, Q., & Li, Y. (2015). The change trend and influencing factors of civil aviation safety efficiency: the case of Chinese airline companies. Journal of Safety Science, 75, 56-63.
20. [5] Bottasso, A., Conti, M., & Vannoni, D. (2019). Scale and (quasi) scope economies in airport technology. An application to UK airports. Transportation research part A: Policy and practice, 125, 150-164.
21. [6] Bogicevic, V., Bujisic, M., Bilgihan, A., Yang, W., & Cobanoglu, C. (2017). The impact of traveler-focused airport technology on traveler satisfaction. Technological Forecasting and Social Change, 123, 351-361.
22. [7] Schwaninger, A. (2006). Airport security human factors: From the weakest to the strongest link in airport security screening. Paper presented at the The 4th International Aviation Security Technology Symposium.
23. [8] Kierzkowski, A., & Kisiel, T. (2017). The human factor in the passenger boarding process at the airport. Procedia Engineering, 187, 348-355.
24. [9] Hofer, F., & Wetter, O. E. (2012). Operational and human factors issues of new airport security technology—two case studies. Journal of Transportation Security, 5(4), 277-291.
25. [10] Baxter, G., Srisaeng, P., & Wild, G. (2019). Environmentally sustainable airport energy management using solar power technology: The case of Adelaide Airport, Australia. International Journal for Traffic & Transport Engineering, 9(1).
26. [11] Lloyd, J. (2003). Airport technology, travel, and consumption. Space and Culture, 6(2), 93-109.
27. [12] Brida J.C., Moreno-Izquierdo L., Zapada-Aguirre S., 2016. Cunsumer perception of service quality: the role of information and communication technologies (ICTs) at airport functional areas. Tourism Manag. Perspect. 20, 209-216. [13] SITA, 2019 a. 2019 Air Transport IT Insights. SITA, Geneva.
28. [14] Halpern N., Mwesiumo D., Budd T., Suau-Sanchez P., Btathen S. (2021). Segmentatuin of passenger preferences for using digital technologies at airports in Norway. Journal of Air Transport Management 91 (2021), 1-13.
29. [15] Report on the activities of Almaty International Airport for 2020 https://kase.kz/files/emitters/ARAL/aralp_2020_rus.pdf