Eleştirel Okuma Testi Geliştirme Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma düzeylerini belirlemeye yönelik bir test geliştirmektir. Araştırma karma yöntem modelinde, keşfedici sıralı desen kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırmanın nitel boyutu temel nitel araştırma, nicel boyutu ise ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yöntemlerinden, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen dördüncü sınıf düzeyinde 5, beşinci sınıf düzeyinde 6 ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen üçüncü, dördüncü ve beşinci sınıf düzeyinde 654 öğrenciden oluşmaktadır. Eleştirel Okuma Testi, 11 öğrenciye çözdürülmüş ardından klinik mülakatlar yapılmıştır. Klinik mülakat analizlerinden sonra oluşturulan taslak test için madde analizi yapılmış ve her bir maddenin madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanmıştır. Çalışmanın nihayetinde, testteki 29 maddenin her birinin ayırt ediciliğinin mükemmel veya iyi olduğu saptanmıştır. 29 maddelik Eleştirel Okuma Testinin güvenirlik katsayısı (KR-20) .84, testin güçlüğü p=.63 olarak hesaplanmıştır. Çoktan seçmeli soru tarzı ile oluşturulan 29 maddelik Eleştirel Okuma Testinde doğru yanıtlanan her soru 1 puan değerinde, yanlış yanıtlanan veya boş bırakılan her soru 0 puan değerindedir. Bir katılımcının testten alacağı puan, doğru sayısının 1 ile çarpımına eşittir. Testten alınan puan yükseldikçe, katılımcının eleştirel okuma düzeyi de yükselmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okuma
• eleştirel okuma
• eleştirel okuma testi
• eleştirel okuyucu
• ilkokul

The Study of Developing a Critical Reading Test

Öz

This study aims to develop a test to determine the critical reading levels of 4th-grade elementary school students. The research used a mixed method model and an exploratory sequential design. The qualitative dimension of the research was conducted using basic qualitative research, and the quantitative dimension was conducted using the relational survey model. The study participants were five students at the 4th level, six at the 5th level, and 654 at the third, fourth, and fifth grade levels, selected using the maximum diversity sampling method. The Critical Reading Test was administered to 11 students, after which clinical interviews were conducted. Following the clinical interview analysis, item analysis was conducted for the draft test, with item difficulty and discrimination indices calculated for each item. At the end of the study, it was determined that the discrimination of each of the 29 items in the test was excellent or good. The reliability coefficient (KR-20) of the 29-item Critical Reading Test was calculated as .84, and the difficulty of the test was calculated as p=.63. In the 29-item Critical Reading Test, each question answered correctly is worth 1 point, and each question answered incorrectly or left blank is worth 0 points. The score a participant will get from the test equals the number of correct answers multiplied by 1. The higher the score obtained from the test, the higher the critical reading level of the participant.

Anahtar Kelimeler

• Reading
• critical reading
• critical reading test
• critical reader
• elementary school

Kaynakça

1. Akyol, H. (2008). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Kök.
2. Anuar, N., ve Sidhu, G. K. (2017). Critical reading skills: A survey of postgraduate students’ perspective of critical reading. Pertanika Journals Social Sciences & Humanities, 25, 163-172.
3. Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle üniversitesi Ziya Gökalp eğitim fakültesi dergisi, (10), 1-11.
4. Aydın, B. (2020). Türkiye’de eleştirel okuma konusunda yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. RumeliDe Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (18), 76-87. https://doi.org/10.29000/rumelide.705515
5. Aydın, E., Erol, S., ve Kaya, M. (2020). Eleştirel okuma yönteminin okuduğunu anlamaya etkisi. Çukurova Araştırmaları Dergisi, (10), 141-150. http://dx.doi.org/10.29228/cukar.43374
6. Aydın, B., Çulha, Ş., ve Yeşilgöz Şengün G. (2020). Matematik öğretmeni adaylarının matematik okuryazarlık öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(3), 860-874. http://dx.doi.org/10.30703/cije.656316
7. Bektaş, O., Çelik, P., ve Varinlioğlu, S. (2021). Fizik sınavına ve öğrenimine yönelik endişe düzeyinin demografik değişkenlere göre incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 53(53), 469-496. https://doi.org/10.15285/maruaebd.786356
8. Bowman, B., Donovan, M., ve Burns, S. (2000). Eager to learn: Educating our preschoolers. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED447963.pdf

9. Büyüköztürk, (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
10. Cervetti, G., Pardales, M. J., ve Damico, J. S. (2001). A tale of differences: Comparing the traditions, perspectives, and educational goals of critical reading and critical literacy. Reading Online, 4(9), 80-90.
11. Clement, J. (2000). Analysis of clinical interviews: Foundations and model viability. In Lesh, R. and Kelly, A., Handbook of research methodologies for science and mathematics education Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
12. Collins, N. D. (1993). Teaching critical reading through literature. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED363869.pdf.
13. Demir, R., ve Kan, M. O. (2017). 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 666-682. http://dx.doi.org/10.17860/mersinefd.324205
14. Ellinger, B.D., Wolf, W., Huck, C. ve King, M. (1967). Development and refinement of a test of critical reading ability of elementary school children. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED018335.pdf
15. Epçaçan, C. (2018). Okuma ve anlama becerilerinin öğretim sürecine etkisi üzerine bir değerlendirme. Electronic Turkish Studies, 13(19), 615-630. http://dx.doi.org/10.7827/
16. Erkuş, A. (2016). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme, Pegem Akademi.
17. Ginsburg, H. (1981). The clinical interview in psychological research on mathematical thinking: Aims, rationales, techniques. For The Learning of Mathematics, 1(3), 4-11.
18. Gündüz, B. (2015). Üniversite 1. sınıf öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ve eleştirel okuma becerileri üzerine bir durum çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bilkent Üniversitesi.
19. Hidayati, M., Inderawati, R., ve Loeneto, B. (2020). The correlations among critical thinking skills, critical reading skills, and reading comprehension. English Review: Journal of English Education, 9(1), 69-80. https://doi.org/10.25134/erjee.v9i1.3780
20. Hunting, R. P. (1997). Clinical interview methods in mathematics education research and practice. The journal of mathematical behavior, 16(2), 145-165.
21. Işık Aydın, R. (2017). Eleştirel okuma ve tartışarak okuma yöntemlerinin 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyine etkisi (Muş ili örneği) [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
22. Kan, A. (2009). Ölçme Sonuçları Üzerinde İstatistiksel İşlemler. H. Atılgan (ed.) Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (ss.397–456). Anı.
23. Karabay, A. (2012). Elestirel okuma-yazma eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının akademik başarılarına ve eleştirel okuma-yazma düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
24. Karadeniz, A. (2014). Eleştirel okuma özyeterlilik algısı ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 113-140. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/43622
25. Katıtaş, S. (2022). Karma yöntem araştırmalarına bütüncül bir bakış. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal), 5(49), 6250-6260. http://dx.doi.org/10.26449/sssj.1858
26. Khamkhong, S. (2018). Developing English L2 critical reading and thinking skills through the pisa reading literacy assessment framework: a case study of thai EFL learners. 3L: Southeast Asian Journal of English Language Studies, 24(3), 83 – 94. http://doi.org/10.17576/3L-2018-2403-07.
27. Koichu, B. ve Harel, G. (2007). Triadic interaction in clinical task-based interviews with mathematics teachers. Educational Studies in Mathematics, 65(3), 349-365.https://mathweb.ucsd.edu/~harel/Koichu%20Harel%202007%20triadic%20interacitons.pdf.
28. Kökdemir, D. (2003). Eleştirel düşünme ve bilim eğitimi. Pivolka, 2(4), 3-5. Köse, N. (2006). Effects of portfolio implementation and assessment on critical reading and learner autonomy of ELT students [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
29. Kurland, D. J. (2000). Critical reading v. critical thinking, http://www.criticalreading.com/critical_reading_thinking.htm
30. Macknish, C. J. (2011). Understanding critical reading in an ESL class in Singapore. Tesol Journal, 2(4), 444-472. https://doi.org/10.5054/tj.2011.269747
31. Martina, F., Rizal, S., ve Handayani, F. A. (2021). The effect of critical reading strategy on students’ reading ability in comprehending expository text. Jadila: Journal of Development and Innovation in Language and Literature Education, 2(2), 170-179.
32. Meriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: desen ve uygulama için bir rehber, (S. Turan, çev.) Nobel.
33. Odabaş, H., Odabaş, Z.Y. ve Polat, C. (2008). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı: Ankara üniversitesi örneği. Bilgi Dünyası, 9(2), 431-465. https://doi.org/10.15612/BD.2008.313.
34. Okur, T. (2019). Okuma çemberlerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
35. Özdemir E. (2018). Eleştirel okuma. Bilgi.
36. Özonat, Z. (2018). Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
37. Parson, J. M. (1985). The effect of metacognitive strategy training on critical reading ability. ProQuest Dissertations Publishing.
38. Paul, R. ve Elder, L. (2003). How to read a paragraph. CA: The Foundation of Critical Thinking. https://www.clevehill.org/site/handlers/filedownload.ashx?moduleinstanceid=176&data id=460&FileName=the%20art%20of%20close%20reading.pdf.
39. Seçer, İ. (2018). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları, Anı.
40. Sönmez, Y. (2017). Sesli düşünme stratejisinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi.
41. Söylemez, Y. (2015). Ortaokul öğrencilerine yönelik eleştirel temel dil becerileri ölçeklerinin geliştirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi.
42. Şeker, H. ve Gençdoğan, B. (2014). Psikolojide ve eğitimde ölçme aracı geliştirme, Nobel.
43. Topuzkanamış, E. (2009). Öğretmen adaylarının okuduğunu anlama ve okuma stratejilerini kullanma düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
44. Tosun, M. F. (2014). Ortaokullarda eleştirel okuma eğitiminin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
45. Tsai, P. Y., Chen, S., Chang, H. P., ve Chang, W. H. (2013). Effects of Prompting Critical Reading of Science News on Seventh Graders' Cognitive Achievement. International 138 Journal of Environmental and Science Education, 8(1), 85-107.
46. Türkben, T., ve Karaman, Z. A. (2022). Yazınsal nitelikli metinlere dayalı eleştirel okuma eğitiminin öğrencilerin okuduğunu anlama ve eleştirel düşünme becerisi üzerine etkisi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 80-91. https://doi.org/10.47479/ihead.1162814.
47. URL 1: https://www.csuohio.edu/writing-center/critical-reading-what-critical-reading-and-why-do-i-need-do-it,
48. Ülper, H. (2021). Okuma ve anlamlandırma becerilerinin kazandırılması. Nobel.
49. Ünal, E. (2006). İlköğretim öğrencilerinin eleştirel okuma becerileri ile okuduğunu anlama ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Osmangazi Üniversitesi.
50. Wolf, W., Huck, S. C. ve King, M. L. (1967). Critical reading ability of elementary school children, Final Report, The Ohio State University, Columbus, Ohio.
51. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri: Yeni yaklaşımlar. Akçağ.
52. Yeşilyurt, S., ve Çapraz, C. (2018). A road map for the content validity used in scale development studies. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 251-264. https://doi.org/10.17556/erziefd.297741
53. Yurdugül, H. (2005, 28-30 Eylül). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması [Sözlü bildiri] XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Denizli, Türkiye.