Araştırma Makalesi

Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi

Cilt: 28 Sayı: 3 30 Haziran 2022
  • Ramazan Demircioğlu
  • Berkant Coşkuner *
PDF İndir
TR EN

Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin jeomorfolojik indisler kullanılarak tektonik aktivitesinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışılan bölgedeki en yaşlı birimleri Paleozoyik-Mezozoyik yaşlı metamorfik kayaçlar oluşturmaktadır. Geç Kretase yaşlı magmatik kayaçlar tarafından kesilen bu birimler üzerine Geç Paleosen-Orta Eosen yaşlı sedimanter kayaçlar uyumsuz olarak gelir. Yukarıda değinilen birimlerin üzerinde sırasıyla Oligosen-Orta Miyosen ve Geç Miyosen - Kuvaterner yaşlı kayaçlar açılı uyumsuz olarak yer alır. Salanda Fayı KB-GD gidişli yaklaşık 180 km uzunluğa ve 5-19 km genişliğe sahip olan Salanda Fay Zonu’ nun ana yapısını oluşturmaktadır. Sağ yönlü doğrultu atım bileşenine sahip normal fay karakterine sahip olan Salanda Fayı üzerinde gözlenen güncel traverten oluşumları ile aletsel dönemde meydana gelen depremler, fayın tektonik açıdan aktif olduğunun göstergesidir. Bu çalışmada Salanda Fay Zonu’nun incelenen bölgedeki tektonik aktivitesini belirlemek amacıyla Vadi Taban Genişliği - Vadi Yüksekliği Oranı İndeksi (Vf), Dağ Önü Sinüslülük İndisi (Smf), Normalleştirilmiş Akarsu Uzunluk - Eğri İndisi (SLK), Asimetri Faktörü (AF), Hipsometrik İntegral (Hi), Havza Şekli (Bs) ve Göreceli Aktif Tektonik İndeksi (Iat) çeşitli jeomorfolojik indisler hesaplanmıştır. Hesaplamalara göre Vf değerleri 0.33 ile 3, Smf değerleri 1.57 ile 1.87, SLK değerleri 0,05 ile 16.05, Hi değerleri 0.22 ile 0.65, AF değerleri 23 ile 79, Bs değerleri 1.26 ile 7.42, Iat değerleri 1.3 ile 2.33 arasında değişiklik göstermektedir. Göreceli Aktif Tektonik İndisi (Iat) değerleri, jeomorfik indisler ve jeolojik bulgular Salanda Fayı’nın yüksek ve orta derecede tektonik bir aktiviteye sahip olduğunu ve sismik açıdan yakınında yer alan Nevşehir gibi önemli yerleşim merkezlerine tehdit oluşturabileceği göstermektedir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Şengör AMC, Yılmaz Y. “Tethyan evolution of Turkey: a plate tectonic approach”. Tectonophysics, 75(3-4), 181-241, 1981.
  2. [2] Dewey J, Hempton M, Kidd W, Saroglu F, Şengör AMC. “Shortening of continental lithosphere: the neotectonics of Eastern Anatolia-a young collision zone”. Geological Society of London. Special Publications, 19(1), 1-36, 1986.
  3. [3] Hempton MR. “Constraints on Arabian plate motion and extensional history of the Red Sea”. Tectonics, 6, 687-705, 1987.
  4. [4] Robertson A, Clift PD, Degnan P, Jones G. “Palaeogeographic and palaeotectonic evolution of the Eastern Mediterranean Neotethys”. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 87(1-4), 289-343, 1991.
  5. [5] Yılmaz Y, Yiğitbaş E, Genç ŞC. “Ophiolitic and metamorphic assemblages of southeast Anatolia and their significance in the geological evolution of the orogenic belt”. Tectonics, 12(5), 1280-1297, 1993.
  6. [6] Şengör AMC, Yılmaz Y. “Tethyan evolution of Turkey: a platetectonic approach”. Tectonophysics, 55, 361-376, 1981.
  7. [7] DeMets C, Gordon RG, Argus D, Stein S. “Current plate motions”. Geophysical journal international, 101(2), 425-478, 1990.
  8. [8] Oral MB, Reilinger RE, Nafi Toksöz M, King RW, Barka A, Kinik I, Lenk O. “Global positioning system offers evidence of plate motions in eastern Mediterranean”. EOS, Transactions American Geophysical Union, 76(2), 9-11, 1995.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ramazan Demircioğlu Bu kişi benim
Türkiye

Berkant Coşkuner * Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2021

Kabul Tarihi

3 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 28 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Demircioğlu, R., & Coşkuner, B. (2022). Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(3), 464-482. https://izlik.org/JA27YW72XH
AMA
1.Demircioğlu R, Coşkuner B. Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;28(3):464-482. https://izlik.org/JA27YW72XH
Chicago
Demircioğlu, Ramazan, ve Berkant Coşkuner. 2022. “Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28 (3): 464-82. https://izlik.org/JA27YW72XH.
EndNote
Demircioğlu R, Coşkuner B (01 Haziran 2022) Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28 3 464–482.
IEEE
[1]R. Demircioğlu ve B. Coşkuner, “Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 3, ss. 464–482, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YW72XH
ISNAD
Demircioğlu, Ramazan - Coşkuner, Berkant. “Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28/3 (01 Haziran 2022): 464-482. https://izlik.org/JA27YW72XH.
JAMA
1.Demircioğlu R, Coşkuner B. Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;28:464–482.
MLA
Demircioğlu, Ramazan, ve Berkant Coşkuner. “Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 3, Haziran 2022, ss. 464-82, https://izlik.org/JA27YW72XH.
Vancouver
1.Ramazan Demircioğlu, Berkant Coşkuner. Salanda Fay Zonu’nun Kesikköprü (Kırşehir) ve Yeşilöz (Nevşehir) arasında kalan kesiminin göreceli tektonik aktivitesinin jeomorfik indislerle incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2022;28(3):464-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YW72XH