Araştırma Makalesi

Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu

Cilt: 28 Sayı: 6 30 Kasım 2022
  • Cihan Özgür *
  • Bilgehan İlker Harman
  • Hasan Koseoglu
  • Sehnaz Sule Kaplan Bekaroglu
PDF İndir
TR EN

Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu

Öz

Dezenfeksiyon yan ürünleri (DYÜ), öncül maddeler ve dezenfektanlar arasındaki reaksiyonlar sonucu oluşan mutajenik ve karsinojenik bileşiklerdir. Bu çalışma kapsamında, Isparta içme suyu dağıtım sisteminden bir yıl boyunca aylık olarak alınan numunelerde trihalometanlar (THM) ve haloasetik asitlerin (HAA) konsantrasyonlarının ve türleşmelerinin belirlenmesinin yanı sıra, yutma, dermal absorpsiyon ve inhalasyon yolları ile karbon bazlı DYÜ’lerden kaynaklanan yaşam boyu toplam kanser riskleri hesaplanmıştır. THM konsantrasyonu 24-57 µg/L aralığında, HAA konsantrasyonları ise 12-36 µg/L aralığında değişim göstermiştir. Çok yollu maruziyet dikkate alınarak hesaplanan en yüksek ortalama toplam kanser risk değeri erkekler için 8.3E-05 ve kadınlar için ise 8.1E-05’tir. THM kanser riskine en yüksek katkıyı inhalasyon (ortalama %62), ardından yutma (ortalama %27) ve en düşük katkıyı dermal (ortalama %11) maruziyet oluşturmaktadır. Isparta içme suyu dağıtım sisteminde, THM için hesaplanan kanser risk değerleri, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Teşkilatı (USEPA)’nın belirlediği ihmal edilebilir risk değerinden (1E-06) kadınlar için 81, erkekler için ise 83 kat daha fazladır. HAA için çoklu maruziyet yollarından kaynaklı ortalama toplam kanser riski erkeklerde ve kadınlarda sırasıyla 3.3E-05 ve 4.4E-05’dir. HAA için, ortalama toplam yaşam boyu kanser risk değerleri USEPA’nın belirlediği ihmal edilebilir risk değerinden kadınlar için 44, erkekler için 33 kat daha fazladır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Stalter D, O’Malley E, von Gunten U, Escher BI. “Mixture effects of drinking water disinfection by-products: implications for risk assessment”. Environmental Science.: Water Research § Technology, 6(9), 2341-2351, 2020.
  2. [2] Fakıoğlu M, Karpuzcu ME, Öztürk İ. “İçme sularında alg kaynaklı tat ve koku sorununun değerlendirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 24(6), 1141-1156, 2018.
  3. [3] Alkhatib E, Peters R. “Wet weather impact on trihalomethane formation potential in tributaries to drinking water reservoirs”. Environmental Monitoring Assessment, 139(1-3), 173-181, 2008.
  4. [4] Liu ZQ, Shah AD, Salhi E, Bolotin J, von Gunten U. “Formation of brominated trihalomethanes during chlorination or ozonation of natural organic matter extracts and model compounds in saline water”. Water Research, 143, 492-502, 2018.
  5. [5] Andersson A, Ashiq MJ, Shoeb M, Karlsson S, Bastviken D, Kylin H. “Evaluating gas chromatography with a halogenspecific detector for the determination of disinfection byproducts in drinking water”. Environmental Science and Pollution Research, 26(8), 7305-7314, 2018.
  6. [6] Kargaki S, Iakovides M, Stephanou EG. “Study of the occurrence and multi-pathway health risk assessment of regulated and unregulated disinfection by-products in drinking and swimming pool waters of Mediterranean cities”. Science of the Total Environment, 739, 1-16, 2020.
  7. [7] Blatchley ER, Margetas D, Duggirala R. “Copper catalysis in chloroform formation during water chlorination”. Water Research, 37(18), 4385-4394, 2003.
  8. [8] Richardson SD, Ternes TA. “Water analysis: emerging contaminants and current issues”. Analytical Chemistry, 86(6), 2813-2848, 2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Cihan Özgür * Bu kişi benim
Türkiye

Bilgehan İlker Harman Bu kişi benim
Türkiye

Hasan Koseoglu Bu kişi benim
Türkiye

Sehnaz Sule Kaplan Bekaroglu Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

16 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 28 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Özgür, C., Harman, B. İ., Koseoglu, H., & Kaplan Bekaroglu, S. S. (2022). Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(6), 901-911. https://izlik.org/JA39EY98EW
AMA
1.Özgür C, Harman Bİ, Koseoglu H, Kaplan Bekaroglu SS. Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;28(6):901-911. https://izlik.org/JA39EY98EW
Chicago
Özgür, Cihan, Bilgehan İlker Harman, Hasan Koseoglu, ve Sehnaz Sule Kaplan Bekaroglu. 2022. “Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28 (6): 901-11. https://izlik.org/JA39EY98EW.
EndNote
Özgür C, Harman Bİ, Koseoglu H, Kaplan Bekaroglu SS (01 Kasım 2022) Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28 6 901–911.
IEEE
[1]C. Özgür, B. İ. Harman, H. Koseoglu, ve S. S. Kaplan Bekaroglu, “Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 6, ss. 901–911, Kas. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39EY98EW
ISNAD
Özgür, Cihan - Harman, Bilgehan İlker - Koseoglu, Hasan - Kaplan Bekaroglu, Sehnaz Sule. “Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 28/6 (01 Kasım 2022): 901-911. https://izlik.org/JA39EY98EW.
JAMA
1.Özgür C, Harman Bİ, Koseoglu H, Kaplan Bekaroglu SS. Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;28:901–911.
MLA
Özgür, Cihan, vd. “Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 6, Kasım 2022, ss. 901-1, https://izlik.org/JA39EY98EW.
Vancouver
1.Cihan Özgür, Bilgehan İlker Harman, Hasan Koseoglu, Sehnaz Sule Kaplan Bekaroglu. Karbon bazlı dezenfeksiyon yan ürünlerinin çoklu maruziyet yolları için kanser risklerinin değerlendirilmesi: Isparta içme suyu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Kasım 2022;28(6):901-1. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39EY98EW