Araştırma Makalesi

Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama

Cilt: 31 Sayı: 1 27 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama

Öz

Küresel iklim krizi, globalleşen dünya, artan üretim hacimleri ve hızla değişen müşteri beklentilerini karşılamanın yarattığı rekabet ortamı kaynakların sürdürülebilirliğini tehlikeye atmaktadır. 1760’lı yıllarda başlayan Sanayi Devriminden beri “al, yap, sat” mantığı ile işleyen doğrusal ekonomi modelinin kaynaklar için sürdürülebilir bir çözüm sunmaması, son yıllarda yeni bir ekonomik model arayışına sebep oldu. İlk olarak iki İngiliz çevre ekonomisti David Pearce ve R. Kerry Turner tarafından ortaya konulan döngüsel ekonomi kavramı; tedarik zinciri içerisinde dolaşımda olan ürün, malzeme ve enerjinin verimli bir şekilde kullanılmasını amaçlamaktadır. İçerisinde birçok aktör bulunan tedarik zincirleri bu yeni ekonomik modelde; tersine lojistik, yeniden üretim, ürün tasarımı, ürün yaşam çevrimi yönetimi, temiz üretim, sürdürülebilir paketleme, araç rotalama gibi faaliyetler ile önemli bir yere sahiptir. Fakat, giderek karmaşık bir yapıya dönüşen ve denizaşırı faaliyet gösteren tedarik zincirlerinin yeni bir modele uyum sağlamasında birçok engel ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren firmaların döngüsel tedarik zinciri uygulamalarında karşılaşabilecekleri temel engeller ile ilgili bir örnek uygulama ortaya koyarak, strateji ve planlama oluşturulmasında yöneticiler ve paydaşlar için faydalı bilgiler sunmaktır. Bu amaçla, kapsamlı bir literatür taraması yapılarak dokuz temel engel tanımlanmıştır. Bu engeller, otomotiv ve endüstriyel gruplarda akü üretimi yapan bir işletme üzerinde küresel bulanık AHP kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre üst yönetimin desteğinin eksikliği uygulamanın yapıldığı firmadaki döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki en önemli engeldir. Bu çalışmada ilgili problemin çözümünde ilk defa küresel bulanık AHP yönteminin kullanılması ile literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Zhijun F, Nailing Y. “Putting a circular economy into practice in China”. Sustainability Science, 2(1), 95-101, 2007.
  2. [2] Esposito M, Tse T, Soufani K. “Is the circular economy a new fast‐expanding market?”. Thunderbird International Business Review, 59(1), 9-14, 2017.
  3. [3] Sauvé S, Bernard S, Sloan P. “Environmental sciences, sustainable development and circular economy: Alternative concepts for trans-disciplinary research”. Environmental Development, 17, 48-56, 2016.
  4. [4] Govindan K, Hasanagic M. “A systematic review on drivers, barriers, and practices towards circular economy: a supply chain perspective”. International Journal of Production Research, 56(1-2), 278-311, 2018.
  5. [5] Roy T, Garza-Reyes JA, Kumar V, Kumar A, Agrawal R. “Redesigning traditional linear supply chains into circular supply chains–A study into its challenges”. Sustainable Production and Consumption, 31, 113-126, 2022.
  6. [6] Saroha M, Garg D, Luthra S. “Key Issues and Challenges in Circular Supply Chain Management Implementation-A SystematicReview”. International Journal of Applied Engineering Research, 13(9), 91-104, 2018.
  7. [7] Ghisellini P, Cialani C, Ulgiati S. “A review on circular economy: the expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems”. Journal of Cleaner Production, 114, 11-32, 2016.
  8. [8] Tura N, Hanski J, Ahola T, Ståhle M, Piiparinen S, Valkokari P. “Unlocking circular business: A framework of barriers and drivers”. Journal of Cleaner Production, 212, 90-98, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstriyel Elektronik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

27 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2023

Kabul Tarihi

18 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bakkal, S., & Kabadayı, N. (2025). Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(1), 17-36. https://izlik.org/JA34BY23TS
AMA
1.Bakkal S, Kabadayı N. Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(1):17-36. https://izlik.org/JA34BY23TS
Chicago
Bakkal, Salih, ve Nihan Kabadayı. 2025. “Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (1): 17-36. https://izlik.org/JA34BY23TS.
EndNote
Bakkal S, Kabadayı N (01 Şubat 2025) Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 1 17–36.
IEEE
[1]S. Bakkal ve N. Kabadayı, “Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 1, ss. 17–36, Şub. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34BY23TS
ISNAD
Bakkal, Salih - Kabadayı, Nihan. “Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/1 (01 Şubat 2025): 17-36. https://izlik.org/JA34BY23TS.
JAMA
1.Bakkal S, Kabadayı N. Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:17–36.
MLA
Bakkal, Salih, ve Nihan Kabadayı. “Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 1, Şubat 2025, ss. 17-36, https://izlik.org/JA34BY23TS.
Vancouver
1.Salih Bakkal, Nihan Kabadayı. Döngüsel tedarik zinciri uygulamalarının önündeki engellerin küresel bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Akü sektöründe bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Şubat 2025;31(1):17-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34BY23TS