Orta Anadolu’da kabuğa ait sismik P ve S dalga hızı yapısının belirlenmesi
Öz
Bu
çalışmada, Orta Anadolu’da yerel depremlerin varış zamanlarından hareketle
Poisson oranı Tomografisi metodu kullanılarak üç boyutlu
(3-B) hız yapısını belirlenmiştir. Bu çerçevede, toplam 27.141 adet depreme ait
109.740 adet P dalgası ve 102.934 adet S dalgası varış zamanı verisi
kullanılmıştır. Depremler Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem
Araştırma Enstitüsü’ne (KRDAE) bağlı Ulusal Pasif Hareket Sismik Ağı’na bağlı
istasyonlar tarafından kaydedilmiştir. İnceleme alanında bulunan deprem
istasyonları ve deprem merkez üssü dağılımı, elde edilen Vp ve Vs hız
dağılımının 40 km’ye kadar güvenilir sonuç verdiğini göstermektedir. Dama
tahtası (Checkerboard) çözünürlük testi ve ışın yolu dağılımları bu durumu
doğrulamaktadır. Tomografik sonuçlar, Orta Anadolu’da kabuk ve üst mantoda
yanal heterojenliklerin varlığına işaret etmektedir. Depremlerin bölgedeki
karmaşık tektonik ve jeolojik yapıdan dolayı genel olarak sismik hızın düştüğü
alanlarda oluştuğu dikkati çekmektedir. Düşük veya yüksek hız değerlerine sahip
olan tüm bölgelerin gerilme enerjisi birikimi için potansiyel alanlar olduğunu
görülmektedir. Elde edilen P ve S dalga hızı modelleri, Orta Anadolu'daki
mevcut sismotektonik yapıyı net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Iyer HM. “A review of crust and upper mantle structure studies of the Snake River plain-yellow stone volcanic system: A major lithospheric anomaly in the western USA”. Tectonophysics, 105(1-4), 291-308, 1984.
- Akyol N, Zhu L, Mitchell BJ, Sözbilir H, Kekovalı K. “Crustal structure and local seismicity in western Anatolia”. Geophysical Journal International, 166(3), 1259-1269, 2006.
- Lei J, Zhao D. “Telesismic P-wave tomography and the upper mantle structure of the central Tien Shan orogenic belt”. Physics of the Earth and Planetary Interiors, 162(3), 165-185, 2007.
- Salah MK, Şahin Ş, Topatan U. “Crustal velocity and Vp/Vs structures beneath central Anatolia from local seismic tomography”. Arabian Journal Geosciences, 7(10), 4101-4118, 2014.
- Salah MK, Şahin Ş, Aydin U. “Seismic velocity and Poisson’s ratio tomography of the crust beneath east Anatolia”. Journal of Asian Earth Sciences, 40(3), 746-761, 2011.
- Çıvgın B, Kaypak B. ‘‘Estimation of the crustal structure in Central Anatolia (Turkey) using receiver functions’’. Turkish Journal of Earth Sciences, 26, 314-330, 2017.
- Bozkurt E. “Neotectonics of Turkey - a synthesis”. Geodinamica Acta, 14, 3-30, 2001.
- Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü. “Türkiye Diri Fay Haritası”. Ankara, Türkiye, 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 6