Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Selenyumun sıçan hipokampusunda cisplatin kaynaklı oksidatif hasara karşı nöroprotektif etkileri

Yıl 2026, Cilt: 19 Sayı: 1, 195 - 205, 09.01.2026

Öz

Amaç: Bu çalışma, selenyumun cisplatin kaynaklı merkezi sinir sistemi nörotoksisitesine karşı potansiyel bir nöroprotektif ajan olarak rolünü değerlendirmek amacıyla, oksidatif stresin hipokampüsteki rolüyle birlikte bilişsel ve davranışsal etkileri kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Gereç ve yöntem: Otuz sekiz erkek sıçan kontrol, sisplatin, selenyum ve sisplatin+selenyum grublarına ayrıldı. Sıçanlara tek doz sisplatin (7,5 mg/kg) intraperitoneal olarak uygulandı. Selenyum (1 mg/kg) 21 gün boyunca günde bir kez oral yoldan gavaj yoluyla uygulandı. Kısa süreli hafızayı (KSH) ve uzun süreli hafızayı (USH) test etmek için yeni konum ve nesne tanıma testleri kullanıldı. Depresyon düzeyini ölçmek için zorunlu yüzme testi kullanıldı. Toplam antioksidan durumu (TAS), süper oksidaz dismutaz (SOD), toplam oksidan durumu (TOS) ve malondialdehit (MDA), ELISA yöntemi kullanılarak hipokampüs dokusundan ölçüldü.
Bulgular: Cisplatin tedavisi sıçanlarda kilo kaybına neden oldu p=0,001. Cisplatin grubunda kontrol grubuna göre TOS p=0,02 ve MDA p=0,05 seviyelerinde artış, TAS p=0,03 ve SOD p=0,01 seviyelerinde azalma görüldü. Cisplatin+Selenyum grubunda bu oksidatif hasar parametrelerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Cisplatin grubunda KSH ve USH'de bozulma görüldü p=0,05. Ancak Cisplatin+Selenyum grubunda USH'daki bozulmada bir miktar iyileşme görüldü. Cisplatin grubunda, kontrol grubuna kıyasla depresyon düzeyinde artış gözlemlenirken, Cisplatin+Selenyum grubunda önemli ölçüde azaldı p=0,001.
Sonuç: Elde edilen bulgular, selenyum takviyesinin sıçanlarda cisplatin kaynaklı merkezi sinir sisteminde nörotoksik etkilerin hafifletilmesinde potansiyel terapötik bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir.

Etik Beyan

Bu çalışmada, hayvan haklarının korunmasını sağlamak amacıyla Laboratuvar Hayvanlarının Bakımı ve Kullanımı Kılavuzu'nda belirtilen yönergelere uyulmuştur. Çalışma için Selçuk Üniversitesi Deneysel Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır (27 Ocak 2023, 2023-09).

Kaynakça

  • Ghosh S. Cisplatin: The first metal based anticancer drug. Bioorg Chem. 2019;88:102925. doi:10.1016/j.bioorg.2019.102925
  • Dasari S, Tchounwou PB. Cisplatin in cancer therapy: molecular mechanisms of action. Eur J Pharmacol. 2014;740:364-378. doi:10.1016/j.ejphar.2014.07.025
  • Pabla N, Dong Z. Cisplatin nephrotoxicity: mechanisms and renoprotective strategies. Kidney Int. 2008;73(9):994-1007. doi:10.1038/sj.ki.5002786
  • Desilets A, Adam JP, Soulières D. Management of cisplatin-associated toxicities in bladder cancer patients. Curr Opin Support Palliat Care. 2020;14(3):286-292. doi:10.1097/spc.0000000000000505
  • Hakiminia B, Goudarzi A, Moghaddas A. Has vitamin E any shreds of evidence in cisplatin-induced toxicity. J Biochem Mol Toxicol. 2019;33(8):e22349. doi:10.1002/jbt.22349
  • Naik AK, Tandan SK, Dudhgaonkar SP, et al. Role of oxidative stress in pathophysiology of peripheral neuropathy and modulation by N-acetyl-L-cysteine in rats. Eur J Pain. 2006;10(7):573-579. doi:10.1016/j.ejpain.2005.08.006
  • Wang LJ, Zhang HW, Zhou JY, et al. Betaine attenuates hepatic steatosis by reducing methylation of the MTTP promoter and elevating genomic methylation in mice fed a high-fat diet. J Nutr Biochem. 2014;25(3):329-336. doi:10.1016/j.jnutbio.2013.11.007
  • Avery JC, Hoffmann PR. Selenium, selenoproteins, and immunity. Nutrients. 2018;10(9):1203. doi:10.3390/nu10091203
  • Karavelioglu E, Boyaci MG, Simsek N, et al. Selenium protects cerebral cells by cisplatin induced neurotoxicity. Acta Cir Bras. 2015;30(6):394-400. doi:10.1590/s0102-865020150060000004
  • Vukovic R, Selakovic D, Stankovic JSK, Kumburovic I, Jovicic N, Rosic G. Alteration of Oxidative stress and apoptotic markers alterations in the rat prefrontal cortex influence behavioral response induced by cisplatin and N-acetylcysteine in the tail suspension test. J Integr Neurosci. 2021;20(3):711-718. doi:10.31083/j.jin2003076
  • Arthur JR. The glutathione peroxidases. Cell Mol Life Sci. 2000;57(13-14):1825-35. doi:10.1007/pl00000664
  • Kim SH, Johnson VJ, Shin TY, Sharma RP. Selenium attenuates lipopolysaccharide-induced oxidative stress responses through modulation of p38 MAPK and NF-kappaB signaling pathways. Experimental biology and medicine (Maywood, NJ). 2004;229(2):203-13. doi:10.1177/153537020422900209
  • Sanmartín C, Plano D, Sharma AK, Palop JA. Selenium compounds, apoptosis and other types of cell death: an overview for cancer therapy. Int J Mol Sci. 2012;13(8):9649-9672. doi:10.3390/ijms13089649
  • Janelsins MC, Kohli S, Mohile SG, Usuki K, Ahles TA, Morrow GR. An update on cancer-and chemotherapy-related cognitive dysfunction: current status. Semin Oncol. 2011;38(3):431-438. doi:10.1053/j.seminoncol.2011.03.014
  • Miedel CJ, Patton JM, Miedel AN, Miedel ES, Levenson JM. Assessment of spontaneous alternation, novel object recognition and limb clasping in transgenic mouse models of amyloid-β and tau neuropathology. J Vis Exp. 2017;(123):e55523. doi:10.3791/55523
  • Bromley Brits K, Deng Y, Song W. Morris water maze test for learning and memory deficits in Alzheimer's disease model mice. J Vis Exp. 2011;20(53):2920. doi:10.3791/2920
  • Uzunok B, Kahveci N, Güleç G. Sıçanlarda zorunlu yüzme testi ile oluşturulan depresyon modelinde nitrik oksitin rolü. Uludağ Tıp Fakültesi Dergisi. 2010;36(1):23-28.
  • Abdel Wahab WM, Moussa FI. Neuroprotective effect of N-acetylcysteine against cisplatin-induced toxicity in rat brain by modulation of oxidative stress and inflammation. Drug Des Devel Ther. 2019;13:1155-1162. doi:10.2147/dddt.S191240
  • Antunes LMG, Darin JDAC, Maria de Lourdes PB. Effects of the antioxidants curcumin or selenium on cisplatin-induced nephrotoxicity and lipid peroxidation in rats. Pharmacol Res. 2001;43(2):145-150. doi:10.1006/phrs.2000.0724
  • Kumburovic I, Selakovic D, Juric T, et al. Antioxidant effects of satureja hortensis l. attenuate the anxiogenic effect of cisplatin in rats. Oxid Med Cell Longev. 2019;2019:8307196. doi:10.1155/2019/8307196
  • Ennaceur A, Delacour J. A new one-trial test for neurobiological studies of memory in rats. 1: Behavioral data. Behav Brain Res. 1988;31(1):47-59. doi:10.1016/0166-4328(88)90157-x
  • Wu C, Yang L, Li Y, et al. Effects of exercise training on anxious-depressive-like behavior in alzheimer rat. Med Sci Sports Exerc. 2020;52(7):1456-1469. doi:10.1249/mss.0000000000002294
  • Altunkaya M. Öğrenme ve bellek deneylerinde deney hayvanlarına yaklaşım ve deney modellerinin değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21(3):547-556. doi:10.35440/hutfd.1487260
  • Küçükkarapınar M, Dönmez A, Candansayar S, et al. Erken dönem müdahalelerin erişkin wistar sıçanlarında davranışsal ve nörogelişimsel etkileri. Arch Neuropsychiatry. 2020;58(2):137-145. doi:10.29399/npa.24943
  • Garcia JM, Scherer T, Chen Ja, et al. Inhibition of cisplatin-induced lipid catabolism and weight loss by ghrelin in male mice. Endocrinology. 2013;154(9):3118-3129. doi:10.1210/en.2013-1179
  • Vera G, Chiarlone A, Martín MI, Abalo R. Altered feeding behaviour induced by long-term cisplatin in rats. Auton Neurosci. 2006;126:81-92. doi:10.1016/j.autneu.2006.02.011
  • Liu YL, Malik NM, Sanger GJ, Andrews PLR. Ghrelin alleviates cancer chemotherapy-associated dyspepsia in rodents. Cancer Chemother Pharmacol. 2006;58(3):326-333. doi:10.1007/s00280-005-0179-0
  • Lin MT, Ko JL, Liu TC, Chao PT, Ou CC. Protective effect of D-methionine on body weight loss, anorexia, and nephrotoxicity in cisplatin-induced chronic toxicity in rats. Integr Cancer Ther. 2018;17(3):813-824. doi:10.1177/1534735417753543
  • Kempermann G, Wiskott L, Gage FH. Functional significance of adult neurogenesis. Opin Neurobiol. 2004;14(2):186-191. doi:10.1016/j.conb.2004.03.001
  • Uğuz AC, Nazıroğlu M. Effects of selenium on calcium signaling and apoptosis in rat dorsal root ganglion neurons induced by oxidative stress. Neurochem Res. 2012;37(8):1631-1638. doi:10.1007/s11064-012-0758-5
  • Ghorbani A, Omidvar B, Parsi A. Protective effect of selenium on cisplatin induced nephrotoxicity: A double-blind controlled randomized clinical trial. J Nephropathol. 2013;2(2):129-134. doi:10.12860/JNP.2013.21
  • Abdollahzadeh M, Panahpour H, Ghaheri S, Saadati H. Calcitriol supplementation attenuates cisplatin-induced behavioral and cognitive impairments through up-regulation of BDNF in male rats. Brain Res Bull. 2022;181:21-29. doi:10.1016/j.brainresbull.2022.01.006
  • Abdelkader NF, Saad MA, Abdelsalam RM. Neuroprotective effect of nebivolol against cisplatin‐associated depressive‐like behavior in rats. J Neurochem. 2017;141(3):449-460. doi:10.1111/jnc.13978
  • Yang J, Li H, Hao Z, et al. Mitigation Effects of selenium nanoparticles on depression-like behavior ınduced by fluoride in mice via the JAK2-STAT3 pathway. ACS Appl Mater Interfaces. 2022;14(3):3685-3700. doi:10.1021/acsami.1c18417
  • Del Rio D, Stewart AJ, Pellegrini N. A review of recent studies on malondialdehyde as toxic molecule and biological marker of oxidative stress. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2005;15(4):316-328. doi:10.1016/j.numecd.2005.05.003
  • Ahiskali I, Ferah Okkay I, Mammadov R, et al. Effect of taxifolin on cisplatin-associated oxidative optic nerve damage in rats. Cutan Ocul Toxicol. 2021;40(1):1-6. doi:10.1080/15569527.2020.1844726
  • Gökpınar Ş, Koray T, Akçiçek E, Göksan T, Durmaz Y. Algal Antioksidanlar. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi 2006;23(1):85-89.
  • Chen Y, Jungsuwadee P, Vore M, Butterfield DA, St Clair DK. Collateral damage in cancer chemotherapy: oxidative stress in nontargeted tissues. Mol Interv. 2007;7(3):147-156. doi:10.1124/mi.7.3.6
  • Mert H, Kerem Ö, Mıs L, Yıldırım S, Mert N. Effects of protocatechuic acid against cisplatin-induced neurotoxicity in rat brains: an experimental study. Int J Neurosci. 2024;134(7):725-734. doi:10.1080/00207454.2022.2147430
  • Akomolafe SF, Asowata Ayodele AM. Roasted cashew (Anacardium occidentale L.) nut-enhanced diet forestalls cisplatin-initiated brain harm in rats. Heliyon. 2022;8(10):e11066. doi:10.1016/j.heliyon.2022.e11066
  • Romuk E, Szczurek W, Nowak P, et al. Effects of propofol on oxidative stress parameters in selected parts of the brain in a rat model of parkinson disease. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2016;70(0):1441-1450. doi:10.5604/17322693.1227841
  • Cankara FN, Günaydın C, Çelik ZB, et al. Agomelatine confers neuroprotection against cisplatin-induced hippocampal neurotoxicity. Metab Brain Dis. 2021;36(2):339-349. doi:10.1007/s11011-020-00634-y
  • Kara O, Kilitci A. Antioxidant and apoptotic effect of edaravone on cisplatin-ınduced brain ınjury in rats. Acta Neurol Taiwan. 2024;33(1):7-13. doi:10.4103//ANT.33-1_111_0067
  • Bozkurt S, Arikan DC, Kurutas EB, et al. Selenium has a protective effect on ischemia/reperfusion injury in a rat ovary model: biochemical and histopathologic evaluation. J Pediatr Surg. 2012;47(9):1735-1741. doi:10.1016/j.jpedsurg.2012.03.053
  • Kornhauser C, Garcia Ramirez JR, Wrobel K, Pérez Luque EL, Garay Sevilla ME, Wrobel KJPCD. Serum selenium and glutathione peroxidase concentrations in type 2 diabetes mellitus patients. Prim Care Diabetes. 2008;2(2):81-85. doi:10.1016/j.pcd.2008.02.003

Neuroprotective effects of selenium against cisplatin-induced oxidative damage in the rat hippocampus

Yıl 2026, Cilt: 19 Sayı: 1, 195 - 205, 09.01.2026

Öz

Purpose: This study aimed to comprehensively evaluate the cognitive and behavioral effects together with the role of oxidative stress in the hippocampus in order to evaluate the role of selenium as a potential neuroprotective agent against cisplatin-induced central nervous system neurotoxicity.
Materials and methods: Thirty-eight male rats were divided into control, cisplatin, selenium, and cisplatin+selenium groups. A single dose of cisplatin (7.5 mg/kg) was administered intraperitoneally to the rats. Selenium (1 mg/kg) was administered orally once daily by gavage for 21 days. Novel location and object recognition tests were used to test short-term memory (STM) and long-term memory (LTM). The forced swim test was used to measure depression level. Total antioxidant status (TAS), superoxide dismutase (SOD), total oxidant status (TOS), and malondialdehyde (MDA) were measured in hippocampus tissue using the ELISA method.
Results: Cisplatin treatment caused weight loss in rats p=0.001. TOS p=0.02 and MDA p=0.05 levels increased, and TAS p=0.03 and SOD p=0.01 levels decreased in the cisplatin group compared to the control group. No statistically significant change was observed in these oxidative damage parameters in the cisplatin+selenium group compared to the control group. STM and LTM were impaired in the cisplatin group p=0.05. However, some improvement was observed in the LTM impairment in the Cisplatin+selenium group. While depression levels increased in the cisplatin group compared to the control group, they were significantly reduced in the Cisplatin+selenium group p=0.001.
Conclusion: The findings suggest that selenium supplementation may play a potential therapeutic role in alleviating cisplatin-induced neurotoxic effects in the central nervous system in rats.

Etik Beyan

This study adhered to the guidelines outlined in the Guide for the Care and Use of Laboratory Animals to ensure the protection of animal rights. Permission was obtained from Animal Experiments Ethics Committee of the Selcuk University Experimental Medicine Application and Research Center for the study (January 27, 2023, 2023-09).

Kaynakça

  • Ghosh S. Cisplatin: The first metal based anticancer drug. Bioorg Chem. 2019;88:102925. doi:10.1016/j.bioorg.2019.102925
  • Dasari S, Tchounwou PB. Cisplatin in cancer therapy: molecular mechanisms of action. Eur J Pharmacol. 2014;740:364-378. doi:10.1016/j.ejphar.2014.07.025
  • Pabla N, Dong Z. Cisplatin nephrotoxicity: mechanisms and renoprotective strategies. Kidney Int. 2008;73(9):994-1007. doi:10.1038/sj.ki.5002786
  • Desilets A, Adam JP, Soulières D. Management of cisplatin-associated toxicities in bladder cancer patients. Curr Opin Support Palliat Care. 2020;14(3):286-292. doi:10.1097/spc.0000000000000505
  • Hakiminia B, Goudarzi A, Moghaddas A. Has vitamin E any shreds of evidence in cisplatin-induced toxicity. J Biochem Mol Toxicol. 2019;33(8):e22349. doi:10.1002/jbt.22349
  • Naik AK, Tandan SK, Dudhgaonkar SP, et al. Role of oxidative stress in pathophysiology of peripheral neuropathy and modulation by N-acetyl-L-cysteine in rats. Eur J Pain. 2006;10(7):573-579. doi:10.1016/j.ejpain.2005.08.006
  • Wang LJ, Zhang HW, Zhou JY, et al. Betaine attenuates hepatic steatosis by reducing methylation of the MTTP promoter and elevating genomic methylation in mice fed a high-fat diet. J Nutr Biochem. 2014;25(3):329-336. doi:10.1016/j.jnutbio.2013.11.007
  • Avery JC, Hoffmann PR. Selenium, selenoproteins, and immunity. Nutrients. 2018;10(9):1203. doi:10.3390/nu10091203
  • Karavelioglu E, Boyaci MG, Simsek N, et al. Selenium protects cerebral cells by cisplatin induced neurotoxicity. Acta Cir Bras. 2015;30(6):394-400. doi:10.1590/s0102-865020150060000004
  • Vukovic R, Selakovic D, Stankovic JSK, Kumburovic I, Jovicic N, Rosic G. Alteration of Oxidative stress and apoptotic markers alterations in the rat prefrontal cortex influence behavioral response induced by cisplatin and N-acetylcysteine in the tail suspension test. J Integr Neurosci. 2021;20(3):711-718. doi:10.31083/j.jin2003076
  • Arthur JR. The glutathione peroxidases. Cell Mol Life Sci. 2000;57(13-14):1825-35. doi:10.1007/pl00000664
  • Kim SH, Johnson VJ, Shin TY, Sharma RP. Selenium attenuates lipopolysaccharide-induced oxidative stress responses through modulation of p38 MAPK and NF-kappaB signaling pathways. Experimental biology and medicine (Maywood, NJ). 2004;229(2):203-13. doi:10.1177/153537020422900209
  • Sanmartín C, Plano D, Sharma AK, Palop JA. Selenium compounds, apoptosis and other types of cell death: an overview for cancer therapy. Int J Mol Sci. 2012;13(8):9649-9672. doi:10.3390/ijms13089649
  • Janelsins MC, Kohli S, Mohile SG, Usuki K, Ahles TA, Morrow GR. An update on cancer-and chemotherapy-related cognitive dysfunction: current status. Semin Oncol. 2011;38(3):431-438. doi:10.1053/j.seminoncol.2011.03.014
  • Miedel CJ, Patton JM, Miedel AN, Miedel ES, Levenson JM. Assessment of spontaneous alternation, novel object recognition and limb clasping in transgenic mouse models of amyloid-β and tau neuropathology. J Vis Exp. 2017;(123):e55523. doi:10.3791/55523
  • Bromley Brits K, Deng Y, Song W. Morris water maze test for learning and memory deficits in Alzheimer's disease model mice. J Vis Exp. 2011;20(53):2920. doi:10.3791/2920
  • Uzunok B, Kahveci N, Güleç G. Sıçanlarda zorunlu yüzme testi ile oluşturulan depresyon modelinde nitrik oksitin rolü. Uludağ Tıp Fakültesi Dergisi. 2010;36(1):23-28.
  • Abdel Wahab WM, Moussa FI. Neuroprotective effect of N-acetylcysteine against cisplatin-induced toxicity in rat brain by modulation of oxidative stress and inflammation. Drug Des Devel Ther. 2019;13:1155-1162. doi:10.2147/dddt.S191240
  • Antunes LMG, Darin JDAC, Maria de Lourdes PB. Effects of the antioxidants curcumin or selenium on cisplatin-induced nephrotoxicity and lipid peroxidation in rats. Pharmacol Res. 2001;43(2):145-150. doi:10.1006/phrs.2000.0724
  • Kumburovic I, Selakovic D, Juric T, et al. Antioxidant effects of satureja hortensis l. attenuate the anxiogenic effect of cisplatin in rats. Oxid Med Cell Longev. 2019;2019:8307196. doi:10.1155/2019/8307196
  • Ennaceur A, Delacour J. A new one-trial test for neurobiological studies of memory in rats. 1: Behavioral data. Behav Brain Res. 1988;31(1):47-59. doi:10.1016/0166-4328(88)90157-x
  • Wu C, Yang L, Li Y, et al. Effects of exercise training on anxious-depressive-like behavior in alzheimer rat. Med Sci Sports Exerc. 2020;52(7):1456-1469. doi:10.1249/mss.0000000000002294
  • Altunkaya M. Öğrenme ve bellek deneylerinde deney hayvanlarına yaklaşım ve deney modellerinin değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21(3):547-556. doi:10.35440/hutfd.1487260
  • Küçükkarapınar M, Dönmez A, Candansayar S, et al. Erken dönem müdahalelerin erişkin wistar sıçanlarında davranışsal ve nörogelişimsel etkileri. Arch Neuropsychiatry. 2020;58(2):137-145. doi:10.29399/npa.24943
  • Garcia JM, Scherer T, Chen Ja, et al. Inhibition of cisplatin-induced lipid catabolism and weight loss by ghrelin in male mice. Endocrinology. 2013;154(9):3118-3129. doi:10.1210/en.2013-1179
  • Vera G, Chiarlone A, Martín MI, Abalo R. Altered feeding behaviour induced by long-term cisplatin in rats. Auton Neurosci. 2006;126:81-92. doi:10.1016/j.autneu.2006.02.011
  • Liu YL, Malik NM, Sanger GJ, Andrews PLR. Ghrelin alleviates cancer chemotherapy-associated dyspepsia in rodents. Cancer Chemother Pharmacol. 2006;58(3):326-333. doi:10.1007/s00280-005-0179-0
  • Lin MT, Ko JL, Liu TC, Chao PT, Ou CC. Protective effect of D-methionine on body weight loss, anorexia, and nephrotoxicity in cisplatin-induced chronic toxicity in rats. Integr Cancer Ther. 2018;17(3):813-824. doi:10.1177/1534735417753543
  • Kempermann G, Wiskott L, Gage FH. Functional significance of adult neurogenesis. Opin Neurobiol. 2004;14(2):186-191. doi:10.1016/j.conb.2004.03.001
  • Uğuz AC, Nazıroğlu M. Effects of selenium on calcium signaling and apoptosis in rat dorsal root ganglion neurons induced by oxidative stress. Neurochem Res. 2012;37(8):1631-1638. doi:10.1007/s11064-012-0758-5
  • Ghorbani A, Omidvar B, Parsi A. Protective effect of selenium on cisplatin induced nephrotoxicity: A double-blind controlled randomized clinical trial. J Nephropathol. 2013;2(2):129-134. doi:10.12860/JNP.2013.21
  • Abdollahzadeh M, Panahpour H, Ghaheri S, Saadati H. Calcitriol supplementation attenuates cisplatin-induced behavioral and cognitive impairments through up-regulation of BDNF in male rats. Brain Res Bull. 2022;181:21-29. doi:10.1016/j.brainresbull.2022.01.006
  • Abdelkader NF, Saad MA, Abdelsalam RM. Neuroprotective effect of nebivolol against cisplatin‐associated depressive‐like behavior in rats. J Neurochem. 2017;141(3):449-460. doi:10.1111/jnc.13978
  • Yang J, Li H, Hao Z, et al. Mitigation Effects of selenium nanoparticles on depression-like behavior ınduced by fluoride in mice via the JAK2-STAT3 pathway. ACS Appl Mater Interfaces. 2022;14(3):3685-3700. doi:10.1021/acsami.1c18417
  • Del Rio D, Stewart AJ, Pellegrini N. A review of recent studies on malondialdehyde as toxic molecule and biological marker of oxidative stress. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2005;15(4):316-328. doi:10.1016/j.numecd.2005.05.003
  • Ahiskali I, Ferah Okkay I, Mammadov R, et al. Effect of taxifolin on cisplatin-associated oxidative optic nerve damage in rats. Cutan Ocul Toxicol. 2021;40(1):1-6. doi:10.1080/15569527.2020.1844726
  • Gökpınar Ş, Koray T, Akçiçek E, Göksan T, Durmaz Y. Algal Antioksidanlar. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi 2006;23(1):85-89.
  • Chen Y, Jungsuwadee P, Vore M, Butterfield DA, St Clair DK. Collateral damage in cancer chemotherapy: oxidative stress in nontargeted tissues. Mol Interv. 2007;7(3):147-156. doi:10.1124/mi.7.3.6
  • Mert H, Kerem Ö, Mıs L, Yıldırım S, Mert N. Effects of protocatechuic acid against cisplatin-induced neurotoxicity in rat brains: an experimental study. Int J Neurosci. 2024;134(7):725-734. doi:10.1080/00207454.2022.2147430
  • Akomolafe SF, Asowata Ayodele AM. Roasted cashew (Anacardium occidentale L.) nut-enhanced diet forestalls cisplatin-initiated brain harm in rats. Heliyon. 2022;8(10):e11066. doi:10.1016/j.heliyon.2022.e11066
  • Romuk E, Szczurek W, Nowak P, et al. Effects of propofol on oxidative stress parameters in selected parts of the brain in a rat model of parkinson disease. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2016;70(0):1441-1450. doi:10.5604/17322693.1227841
  • Cankara FN, Günaydın C, Çelik ZB, et al. Agomelatine confers neuroprotection against cisplatin-induced hippocampal neurotoxicity. Metab Brain Dis. 2021;36(2):339-349. doi:10.1007/s11011-020-00634-y
  • Kara O, Kilitci A. Antioxidant and apoptotic effect of edaravone on cisplatin-ınduced brain ınjury in rats. Acta Neurol Taiwan. 2024;33(1):7-13. doi:10.4103//ANT.33-1_111_0067
  • Bozkurt S, Arikan DC, Kurutas EB, et al. Selenium has a protective effect on ischemia/reperfusion injury in a rat ovary model: biochemical and histopathologic evaluation. J Pediatr Surg. 2012;47(9):1735-1741. doi:10.1016/j.jpedsurg.2012.03.053
  • Kornhauser C, Garcia Ramirez JR, Wrobel K, Pérez Luque EL, Garay Sevilla ME, Wrobel KJPCD. Serum selenium and glutathione peroxidase concentrations in type 2 diabetes mellitus patients. Prim Care Diabetes. 2008;2(2):81-85. doi:10.1016/j.pcd.2008.02.003
Toplam 45 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Tıbbi Fizyoloji (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Melek Altunkaya 0000-0002-6228-7831

Gülsüm Abuşoğlu 0000-0003-1630-1257

Bahadir Öztürk 0000-0003-2654-7621

Gönderilme Tarihi 13 Mart 2025
Kabul Tarihi 8 Temmuz 2025
Erken Görünüm Tarihi 9 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 9 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

AMA Altunkaya M, Abuşoğlu G, Öztürk B. Neuroprotective effects of selenium against cisplatin-induced oxidative damage in the rat hippocampus. Pam Tıp Derg. Ocak 2026;19(1):195-205. doi:10.31362/patd.1656828

Amaç ve Kapsam

Pamukkale Tıp Dergisinin amacı; sağlık alanında klinik ve deneysel araştırma, derleme yazıları, olgu sunumları ile editöre mektuplar yayınlayarak bilim alanındaki son gelişmeleri aktaran çalışmaları destekleyen, pratiği geliştiren, bilgi paylaşımına katkıda bulunan, eğitim ve araştırmanın devamını sağlayan hedeflerin gerçekleşmesine yardımcı olmaktır.

Pamukkale Tıp Dergisinin kapsamı; Ülke çapında tıp ve sağlık alanlarında gönderilen makaleleri yılda 4 kez yayınlamaktır.
Pamukkale Tıp Dergisinin hedef kitlesi; sağlık bilimleri akademisyenleri, uzman hekimler, asistanlar ve tıp öğrencileri.


                          AŞAĞIDAKİ HUSUSLARIN İHLAL EDİLDİĞİ MAKALE BAŞVURULARI, HAKEMLİK SÜRECİNE GEÇİLMEDEN REDDEDİLECEKTİR.
                                                    Pamukkale Tıp Dergisi (Pam Tıp Derg) açık erişimli ücretsiz tıp dergisidir.            
                                            Pamukkale Medical Journal (Pam Med J) is an open-access free medical journal.

Pamukkale Tıp Dergisi tıp alanında klinik ve deneysel çalışmaları, ilginç olgu sunumları, davet edilmiş derlemeleri, Editör’e mektupları yayınlar. Dergi yılda dört sayı olmak üzere üç ayda bir (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim) yayımlanır. Yayın dili İngilizcedir.
Dergiye sunulan çalışmaların, etik kurul onayı sorumluluğu yazarlara aittir. Bununla beraber Editör, gerektiğinde yazarlardan etik kurul belgesi isteme hakkını saklı tutar. Yüklenmiş olan metnin tümünün veya bir bölümünün daha önce başka bir yerde yayınlanması söz konusu ise bu durum editöre bildirilmelidir.
Sorum yazar; tüm yazışmalardan, makale üzerindeki değişikliklerden (yazar sayı ve sırası dahil) ve yayına kabul edilen yazıların düzeltilmesinden sorumludur.
TR Dizin Kriterleri kapsamında yer alan, Etik Kurul onayları ile alınması gerekli izinler konusunda araştırma, makale ve dergilerin ilgili mevzuatlara uygun olması beklenmektedir. Bu kapsamda araştırmacılara yardımcı olmak amacı ile “TR Dizin Etik İlkeler Akış Şeması” TR Dizin sayfasında Rehber başlığı altında yayımlanmaktadır.
    


                                                                        MAKALENİZİN TÜRÜNE GÖRE UYGUN ŞABLONU İNDİRİNİZ
                  Zorunlu Araştırma Makalesi Şablonu "Araştırma makaleleri bu şablonu üzerinden yapılmalıdır" İNDİR
                            Zorunlu Olgu Sunumu Şablonu "Araştırma makaleleri bu şablonu üzerinden yapılmalıdır" İNDİR
                    Zorunlu Derleme Makalesi Şablonu "Araştırma makaleleri bu şablonu üzerinden yapılmalıdır" İNDİR
                          Zorunlu Editöre Mektup Şablonu "Araştırma makaleleri bu şablonu üzerinden yapılmalıdır" İNDİR

                                                                  SİSTEME YÜKLENMESİ GEREKEN EK DOSYALAR
                                       Zorunlu Benzerlik Raporu "Yazar tarafından alınacak intihal raporu yüklenecektir"
                                      Zorunlu Telif Hakkı Devir Formu "Islak imzalı sisteme taratılıp yüklenecek" İNDİR
                                                 Zorunlu Özet-Abstract "Sisteme word hali yüklenecek" İNDİR
                                            Zorunlu Yazar Bilgileri Dosyası "Sisteme word hali yüklenecek" İNDİR
                                        Olgu Sunumları için Hasta Onam Formu "Sisteme word hali yüklenecek" İNDİR



1. Makalelerin ön kontrolden RET edilmeden geçebilmesi için mutlaka makale şablonu kullanılmalıdır. Çalışmalarınızın değerlendirmeye alınabilmesi için tüm çalışmanın Pamukkale Tıp Dergisi Makale Şablonu kullanılarak hazırlanmış olması gerekmektedir. İndireceğiniz şablon dosya, makalelerin dergimiz yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmasında kolaylık sağlayacaktır.

2. Makaleyi DergiPark sistemine yüklerken BAŞLIK – KISA BAŞLIK - ÖZET - ANAHTAR KELİMELER bölümlerinin hem Türkçe hem İngilizce sekmelerini doldurunuz.

3. Çalışma, dil bilgisi kurallarına uygun olmalıdır. Makalede noktalama işaretlerinin kullanımında, kelime ve kısaltmaların yazımında en son çıkan TDK Yazım Kılavuzu esas alınmalı, açık ve yalın bir anlatım yolu izlenmeli, amaç ve kapsam dışına taşan gereksiz bilgilere yer verilmemelidir. Makalenin hazırlanmasında geçerli bilimsel yöntemlere uyulmalı, çalışmanın konusu, amacı, kapsamı, hazırlanma gerekçesi vb. bilgiler yeterli ölçüde ve belirli bir düzen içinde verilmelidir. Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler RET edilecektir.

4. TR Dizin kriterlerine göre ORCID Bilgisi olmayan yazarlarla ilgili yayın kabul edilmeyecektir.


İntihal (Benzerlik Raporu) Taraması
Tüm başvuru makaleleri, Dergimize gönderilmeden önce iThenticate© gibi yazılımlarla taranmalı ve bu tarama raporları makale ile sunulmalıdır. Tüm makalenin benzerlik oranı %20’den ve bir kaynak için benzerlik oranı %3’ten aşağıda olmalıdır. Yine de %1’in üzerindeki, benzeşmelerin dikkatle incelenmesi yazar(lar)ın yararına olacaktır. Dergimiz Editörler Kurulu, akademik aşırmacılık taşıyan tüm başvuru makaleleri editörlük aşamasında reddetme hakkına sahiptir. Değerlendirme ve yayınlanma süreci ve sonrasında, bilimsel makale ile ilgili oluşabilecek intihal (Aşırma-Plagiarism) sıkıntılarında, dergimiz herhangi bir sorumluluk kabul etmemekle birlikte bu konudaki yasal ve etik sorumluluğun sadece yazarlara ait olacağı önemle duyurulur.


Tablolar için yazım kurallarımız
• Tüm tablolara yazı içerisinde atıf yapılmış olmalıdır.
• Tablolar Word dosyası içinde kurallara uygun yüklenmelidir.
• Grafik, diyagram ve algoritmaların tablo değil, şekil olduğu unutulmamalıdır.
• Tablolardaki kısaltmalar tablo altında açıklanmalıdır.
• Tablolar, Word’de tablo kurallarına uygun şekilde yüklenmelidir.
• Tablolarda ve ana metin içerisinde aşağıda kurallara uygun yapılmalıdır.
“±” sayılarla aralarındaki boşluk kapatılacak Örnek: 10.7±4.8
> 10 ng/mL arada boşluklar olmamalıdır.
“65°C” değerleriniz arasındaki boşluklar olmamalıdır.
İngilizce’de sayının arkasında Örnek: 42.6% ve boşluk bırakılmadan belirtilmelidir
İngilizce’de ondalıklı sayılarda nokta. Örnek 0.50 ve boşluk bırakılmadan kullanılır.
Tablo başlıkları kalın olmalıdır.
• Bütün tabloların üstünde numarası ve başlığı olmalıdır.
• Tabloların başlığından sonra nokta koyulmamalıdır.
Örnek:
Tablo 1.



Tablolar için istatistiksel kurallarımız
İstatistiksel Analiz Bölümü
• Çalışmada kullanılan istatistiksel analizler, Materyal ve Metot bölümünde, "İstatistiksel Analizler" alt başlığı altında belirtilmelidir.
• Kullanılan yazılım (paket program) veya programlama dili açıkça belirtilmeli ve sürümü yazılmalıdır.
p<0,05 veya p>0,05 notasyonları yerine, karşılaştırma sonuçlarının gerçek p değerleri rapor edilmelidir (örneğin: p=0,002; p=0,695). İstatistiksel olarak anlamlı olan sonuçlar (p<0,05) p değerinin yanına (*) işareti ile gösterilmelidir.
• Çalışmalarda varsayımların hangi testlerle değerlendirildiği belirtilmelidir (örneğin: normallik dağılımı için Kolmogorov-Smirnov; varyans homojenliği için Levene Testi).
• Tablolarda farklı testler kullanılmışsa, hangi p değerinin hangi test sonucunda elde edildiği tablo altına dipnot olarak eklenmelidir (örneğin: t: Bağımsız örneklem t testi, z: Mann-Whitney U Testi).
• Tanımlayıcı istatistikler ve p değerleri ayrı tablolarda gösterilmemelidir. Sonuçların sunulduğu tablolarda, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, ilgili p değeri ve test değeri de açıkça belirtilmelidir.



Resimler ve şekiller için yazım kurallarımız
• Tüm resimlere yazı içerisinde atıf yapılmış olmalıdır.
• Görüntülerin üzerinde herhangi bir kurumun veya hastanın bilgileri olmamalıdır. Yüz fotoğraflarında gizliliği korumak için gözler kapatılmalıdır.
• Görüntüler en az 300 dpi çözünürlükte, 1280x960 piksel boyutunda çekilmiş, jpg veya tiff formatlarında kaydedilmiş olmalıdır.
• Her resim, şekil veya grafik ayrı bir belge olarak hazırlanmalı, yazının ekleri olarak yüklenmelidir. Ana metin içine yerleştirilmemelidir.
• Resim üzerinde ok vb. işaretler kullanılmış ise resim açıklamasında bu belirtilmelidir.
• Resim Yazısı: makalenizle birlikte yükleyeceğiniz resimlerde dikkat çekmek istediğiniz noktaya lütfen işaret koyunuz (Oklar ince, yerine göre beyaz veya siyah renk olmalıdır). Resimlerin açıklama bölümüne ayrıntılı açıklama yazınız. Bazı resimlerde tedavi sonrası düzelme ifade ediliyorsa, resim yazısı olarak tedavi sonrası düzelmiş olan grafi, sintigrafi vs bulguları şeklinde bilgi ilave ediniz.
Resim ve Şekil başlıkları kalın olmalıdır.
Örnek:
Resim 1.
Şekil 1.




YAZARLARIMIZA ÖNEMLİ HATIRLATMA
Hakemlerimizden dikkat etmelerini rica ettiğimiz hususlar aşağıdadır. Yazarların bunları göz önünde bulundurarak makalelerini sistem üzerinden göndermeden önce bir sefer daha kontrol etmeleri faydalı olacaktır.

• Makalenin Türkçe ve İngilizce başlıklarının çalışmaya uygunluğu
• Özet; çalışmanın amacını uygulanan yönteme göre elde edilen bulguları ve önerileri kapsıyor mu?
• Türkçe ve İngilizce özet uyumlu mudur?
• Türkçe ve İngilizce anahtar kelimeler uygun birbirine paralel ve yeterli midir?
• Makalede yararlanılan kaynaklar yeterli, güncel ve çalışmanın konusu ile ilgili midir?
• Makalede yararlanılan her kaynağa kaynakçada yer verilmiş midir?
• Makalede yararlanılmayan herhangi bir kaynağa kaynakçada yer verilmiş midir?
• Giriş bölümünde çalışmanın konusu ve amacı yeterince vurgulanmış mıdır?
• Kullanılan araştırma yöntem ya da yöntemleri çalışma konusuna uygun mudur?
• Şekil ve Tablolar araştırma verilerine göre uygun ve anlaşılabilir şekilde düzenlenmiş midir?
• Araştırma bulguları yeterince tartışılmış mıdır?
• Çalışma tutarlı ve bütünlük içinde akıcı ve anlaşılır bir dille takdim edilmiş midir?
• Çalışmada dil bilgisi kurallarına riayet edilmiş midir?
• Çalışmanın bilime katkısı yönünden özgün değeri var mıdır?


• Editöre Mektup yazıları; son bir yıl içinde dergide yayımlanan makaleler ile ilgili okuyucuların değişik görüş, tecrübe ve sorularını içeren en fazla 1000 kelimeden oluşan yazılardır.

PAMUKKALE TIP DERGİSİ YAYIN ETİĞİ VE YAYINLAMA İLKELERİ

Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör, hakem, yayıncı ve okuyucu), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
Bu etik ilkeler, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından hazırlanan yönerge esas alınarak tarafımızca kabul edilmiştir ve paydaşlar tarafından da benimsenmesi önerilerek, bir kısmı ile aşağıda sunulmuştur.

Yazarların Etik Sorumlulukları
Çalışmayla ilişkili verilerin doğruluğundan emin olmak, araştırmasına ilişkin kayıtlarını düzenli tutmak ve olası bir talep üzerine bu verilere erişim verebilmek.
Gönderdiği makalenin başka bir yerde yayınlanmadığından, yayına kabul edilmediğinden ya da başka bir dergide halen değerlendirme aşamasında olmadığından emin olmak.
Sunduğu içerik yayınlanmış veya sunulan içerikle eşleşirse, bu çakışmayı kabul etmek ve alıntı yapmak, gerektiğinde editöre, çalışmasıyla ilgili benzer içeriğe sahip olabilecek herhangi bir çalışma varsa bunun bir kopyasını sunmak, başka kaynaklardan herhangi bir içeriği çoğaltmak ya da kullanmak için izin almak, atıf göstermek. Telif hakkı gerektiren görsel materyaller için yayın hakkı sahiplerinden alınmış olan yazılı izin belgesini göndermek ve bu durumu makale içinde belirtmek. Aynı çalışmanın tamamı ya da bir kısmı herhangi bir kongrede poster ya da sözel olarak bildiri olarak sunuldu ise ayrıntılı bilgi vermek. 
İnsan veya hayvan denekleri içeren tüm çalışmalar için ulusal ve uluslararası yasalara ve yönergelere uygun olmasını sağlamak, (örneğin, WMA Helsinki Bildirgesi, NIH Laboratuvar Hayvanlarının Kullanımına İlişkin Politika, Hayvanların Kullanımına İlişkin AB Direktifi) gerekli onayların alındığını onaylamak, denek mahremiyetine saygı göstermek. Çalışmasına dair ilgili etik kurul onaylarını ve araştırma detaylarını çalışmanın “Gereç ve Yöntem” kısmında belirtmek. 
Herhangi bir çıkar çatışması veya etik ihlal varlığında bunu editör ve yayıncı ile paylaşmak, hata beyanı, zeyilname, tazminat bildirimini belirtmek yayınlamak veya gerekli görüldüğü durumlarda çalışmayı geri çekmek.

Editör ve Bölüm Editörlerinin Etik Görev ve Sorumlulukları
Cinsiyet, dini veya politik inançlar, yazarların etnik veya coğrafi kökenleri üzerine ayrım yapılmaksızın görevlerini yerine getirirken dengeli, objektif ve adil bir şekilde hareket etmek.
Dergiye gönderilen çalışmaları içeriğine göre değerlendirmek, hiçbir yazara ayrıcalık göstermemek.
Olası çıkar çatışmalarını önlemek adına mevcut beyanları değerlendirmek.
Sponsorlu çalışmaları veya özel konulardaki çalışmaları diğer çalışmalarla aynı şekilde ele almak,
Etik ihlali niteliğinde bir şikayet olması durumunda, derginin politika ve prosedürlerine bağlı kalarak gerekli prosedürleri uygulamak. Yazarlara, gelen şikayete cevap vermek için bir fırsat vermek, çalışma kime ait olursa olsun gerekli yaptırımları uygulamaktan kaçınmamak.
Derginin amaç, kapsam ve yazım kurallarına uygun olmaması durumunda makaleleri içerik açısından değerlendirmeye almadan yazarlara iade etmek. 

Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Editörün karar verme sürecine katkıda bulunmak için makaleyi objektif olarak zamanında incelemek ve öncelikle ilgi alanı kapsamındaki çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmek.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmak. Dini, siyasi ve ekonomik çıkarlar gözetmeden çalışmayı değerlendirmek.
Yayınlanacak makalenin kalitesini yükseltmeye yardımcı olacak yönlendirmelerde bulunmak ve çalışmayı titizlikle incelemek. Yorumlarını yapıcı ve nazik bir dille yazara iletmek.
Editör ve yazar tarafından sağlanan bilgilerin gizliliğini korumak, gizlilik ilkesi gereği incelediği çalışmayı değerlendirme sürecinden sonra yok etmek, kör hakemliğe aykırı bir durum varsa editöre bildirmek ve çalışmayı değerlendirmemek.
Potansiyel çıkar çatışmalarının (mali, kurumsal, işbirlikçi ya da yazar ve yazar arasındaki diğer ilişkiler) farkında olmak ve gerekirse bu yazı için öneri ve değerlendirmelerini geri çekmek konusunda editörü uyarmak.

Yayıncının Etik Sorumlukları
Bilimsel bir çalışmada görev alan paydaşlardan yayıncının da bütün bu etik ilkeler kapsamında hareket etmesi gerekir.
Yayıncı, elinde bulundurduğu iletişim gücünü hiçbir bireysel çıkar gözetmeden kullanmak ve hedef kitlesini doğru yönlendirmekle yükümlüdür.
Bünyesinde yayınlanan her çalışmanın mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her ürünün arşivlenmesi görevini üstlenir.

Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı olduğu düşünülen eylemlerden bazıları:
İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak
Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek, gerekli izinleri almamak,
Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.


PAMUKKALE TIP DERGİSİ YAYIN POLİTİKASI

Pamukkale Tıp Dergisi’nde görev yapan Baş Editör, Yayın Kurulu ve Alan Editörlerinin görev süresi üç yıldır. Yayın Kurulu ayda en az bir kez olmak üzere veya gerektiğinde Baş Editörün daveti üzerine daha sık toplanarak gündem maddelerini görüşür. Toplantı çoğunluk sağlandığı zaman gerçekleşir.
Başvuru makalelerinin ön değerlendirmesi, dergi sekreteryasınca dergimiz yazım kurallarına uygunluğu açısından incelenmekte ve düzeltmeler için yazara tekrar gönderilmektedir. Yazara tanınan süre en fazla 1 (bir) aydır. Dergimize gelen makaleler Baş Editör/Baş Editör Yardımcısı tarafından bir kez okunarak ilgili Alan Editörüne yönlendirilmektedir. Alan Editörü makaleyi değerlendirmeye uygun bulursa hakemlere yönlendirmektedir. Editör tarafından ön değerlendirme aşaması 10 gün, hakem değerlendirme süreci de 8 hafta olarak planlanmaktadır. Bundan sonraki süreç; makale Alan Editörü, Hakemler ve Yazar arasında yazışmalar şeklinde değerlendirilmektedir, ancak hakem görüşleri ve gerekli yazışmalar tamamlandıktan sonra en fazla 2 (iki) ay içerisinde makale için son karar belirlenmektedir. 
Yayın kurallarına uygun gönderilen makaleler, ilgili Alan Editörünce değerlendirilmek üzere alanında uzman iki hakeme gönderilir. Ancak hakemlerden istenilmeyen nedenlerden dolayı zamanında dönüş olmaması nedeniyle yeniden hakem atama vb. nedenlerle hakem değerlendirme süreci uzun sürebilmektedir. Bu konuda yazarların makalelerini süreyi dikkate alarak göndermelerini rica ederiz. İki hakem, kendilerine gönderilen makaleyi değerlendirir ve sonucu tekrar ilgili Alan Editörüne bildirir. Yayın Kurulu makale ile ilgili son kararı vermek için en az iki hakemden 2 (iki) ay içinde sonuç almak zorundadır. Makaleyi değerlendiren iki hakemden birisinin olumlu diğerinin olumsuz rapor vermesi durumunda makale üçüncü hakeme gönderilerek üçüncü hakemin olumlu veya olumsuz görüşüne göre nihai karar verilmektedir. Hakem tarafından istenen düzeltmelere 2 (iki) ay içerisinde cevap verilmemesi durumunda makaleler ‘Red’de alınacaktır. 
Alan Editörlerimiz makalenin tüm işlemlerinin en geç 4-6 ay içinde tamamlanması için gereken hassasiyeti göstermektedir. Dergi politikası ve yayım kurallarına uymayan eksik ve hatalı çalışmalar hiçbir etki altında kalmadan reddedilir. Pamukkale Tıp Dergisi’ne makale gönderen yazar/yazarlar, derginin söz konusu hakem değerlendirme koşullarını ve sürecini kabul etmiş sayılırlar. Pamukkale Tıp Dergisi’ne gönderilen çalışmalarda yazarlar, hakemlerin ve alan editörünün eleştiri ve önerilerini dikkate almak zorundadır. Katılmadıkları hususlar varsa gerekçeleriyle birlikte itiraz etme hakkına sahiptirler. 
Makaleye ait son karar; Editörler Kurulu adına Baş Editör/Baş Editör Yardımcısı tarafınca yazara iletilir. Dolayısı ile karar yazısı Baş Editör/Baş Editör Yardımcısının bireysel olarak şahsına ait değildir. Bir makalenin hangi şartlar altında olursa olsun yayınlanıp yayınlanmayacağı kararının Editörler Kurulu tarafından verildiği, bilimsel açıdan değerlendirmede verilen bu kararın farklı bir üst kurul tarafından eleştirilemez olduğu bilinmelidir.
Okuyucu, yayımlanan bir makalede önemli bir hata ya da eksiklik fark ettiğinde tipdergisi@pau.edu.tr adresine e-posta göndermek suretiyle Dergi Sekretaryasına bildirimde bulunabilir.

Pamukkale Tıp Dergisi, makale gönderim ya da makale süreç işletimi için ücret talep etmemektedir.

Baş Editör

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

Editör Yardımcıları

Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Kanser Genetiği

Editörler Kurulu

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar
Sağlık Bilimleri
Göz Hastalıkları ve Göz Ölçümleri, Göz Hastalıkları, Optik Teknoloji
İç Hastalıkları
Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Kanser Genetiği
Çocuk Genetik Hastalıkları, Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Kanser Genetiği, Sağlık Bilimleri
Sağlık Bilimleri
Halk Sağlığı Beslenmesi, İstatistiksel Analiz Teknikleri, Klasik Test Kuramları, Madde-Cevap Kuramı, Modelleme, Ölçme Eşdeğerliliği, Örgütsel Değişim ve Gelişim, Adli Epidemiyoloji, Başlıca Küresel Hastalık Yükleri, Beslenme Epidemiyolojisi, Çevresel Epidemiyoloji, Davranışsal Epidemiyoloji, Epidemiyolojik Yöntemler, Hastalık Denetimi, Mesleki Epidemiyoloji, Sosyal Epidemiyoloji, Epidemiyoloji (Diğer), Halk Sağlığı, Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Sağlığın Geliştirilmesi, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Sağlıkta Hakkaniyet, Toplum Çocuk Sağlığı, Yaralanmayı Önleme, Çevre Sağlığı, Halk Sağlığı (Diğer)
İç Hastalıkları
Radyoloji ve Organ Görüntüleme
Çocuk Endokrinolojisi
Tıbbi Biyokimya ve Metabolomik (Diğer), Sağlık Bilimleri
Kardiyoloji
Acil Tıp
Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji)
Genel Cerrahi, Organ Nakli
Bulaşıcı Hastalıklar, Sağlık Bilimleri
Onkoloji ve Karsinogenez, Kanser Tedavisi (Kemoterapi ve Radyoterapi hariç), Moleküler Hedefler
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji)

Uluslararası Editörler Üyeler

Dr. Fang Yu earned his Ph.D. from the Institute of Biomedical Sciences at East China Normal University, where his research primarily focused on epigenetics and protein post-translational modifications (PTMs), with a particular emphasis on protein SUMOylation and its role in transcriptional regulation.

In 2018, he joined Dr. Qian’s lab as a postdoctoral researcher, shifting his research focus to uncovering the fundamental mechanisms of RNA m6A methylation and its involvement in tumorigenesis and leukemogenesis.

On January 1, 2023, Dr. Fang Yu was promoted to Research Assistant Professor. In recent years, he has published several high-impact papers in esteemed journals, including Cell Research (2018), Molecular Cell (2023), Nucleic Acids Research (2021), Journal of Clinical Investigation (2023, 2024, 2025), Haematologica (2022), and Star Protocols (2024).

Hematoloji
Endokrinoloji, Sinirbilim (Diğer)

Assoc. Prof. Yordan Yordanov graduated from the Faculty of Pharmacy, Medical University – Sofia with MSc in Pharmacy in 2015. He defended his doctorate in Toxicology on the topic “In vitro and in vivo toxicological characterization of nanosized drug delivery systems”. As of 2020 he is a Senior Assistant Professor and as of 2024, an Associate professor at “Pharmacology, Pharmacotherapy and Toxicology” Department. He has a post-graduate specialty qualification in “Toxicology and Toxicological Analysis” from the Medical University –Sofia. He teaches the following courses “Toxicology”, the elective disciplines “Drug Addiction” and “Drug Metabolism” and “Pharmacology”. The scientific research activities and contributions of Sen. Assist. Prof. Yordanov are in the following
areas of the medical and pharmaceutical science: toxicological characterization of newly-synthesized/isolated compounds and drug delivery systems, nanotoxicology, microscopy image analysis, experimental data analysis. His scientific interests include omics approaches, data science and
bioinformatics. He has authored or coauthored 36 scientific publications, indexed in Elsevier’s Scopus with 422 citations. Has expertise in in vitro toxicological studies. Participant in 16 scientific projects, financed by the Medical Scientific Council at Medical University-Sofia, Scientific Research Fund at the Ministry of Education and Science, COST Association.

Klinik Eczacılık ve Eczacılık Uygulaması, Tıbbi Farmakoloji
Kardiyovasküler Tıp ve Hematoloji (Diğer)

Yayın Danışma Kurulu

Endokrinoloji
Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

 Prof. Dr. Avcı is a distinguished researcher at the Department of Medical Biology, Faculty of Medicine, Ege University. With an extensive
background in biotechnology and biomedical sciences, Prof. Avcı has contributed significantly to research, focusing on technical
development and commercialization processes. Her expertise spans genetic analysis, molecular biology, advanced cell culture techniques,
3D organoid modeling, cancer biology, and therapeutic studies. She has successfully led TÜBİTAK and TÜSEB projects and has substantial
experience in international collaborations (JPND 2022) and project management. Prof. Avcı is actively involved in patent development and
innovation. Beyond research, she has a pivotal role in academic leadership, serving on various university committees, such as research
strategy, quality assurance, and continuous professional development. Her credentials include advanced certifications in clinical research
ethics, bioinformatics, and leadership. Prof. Avcı’s work reflects her commitment to advancing biomedical research and translating
scientific discoveries into impactful applications. The team led by Prof. Dr. Çığır Biray Avcı is a dynamic and multidisciplinary group of
researchers with extensive expertise in biomedical sciences. Comprising PhD candidates and postdoctoral researchers, the team
specializes in oncology, next-generation sequencing (NGS) technology, -omics data analysis, and cancer biology.

Moleküler Genetik, Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç)
Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

https://scholar.google.com/scholar?hl=tr&as_sdt=0%2C5&q=sel%C3%A7uk+y%C3%BCksel&btnG=&oq=

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Nefrolojisi, Çocuk Romatolojisi
Kalp ve Damar Cerrahisi

1973 yılında Ankara’da doğdum. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimimi Ankara’da tamamladım. 1996 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldum. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ihtisasımı 1996-2001 yılları arasında S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tamamladım. Eylül 2002 yılına kadar Milli Eğitim Bakanlığında ve S.B. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzman Doktoru olarak görev yaptım. 09/2002-03/2005 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD, Çocuk Nefroloji BD’da yan dal ihtisasımı tamamladım. 2006-2009 yılları arasında S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Nefroloji Bölümünün sorumlusu olarak görev yaptım. 01/04/2010 tarihinde girdiğim doçentlik sınavını başararak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bilim dalında doçent ünvanı aldım. 08/2010 yılında Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Nefroloji Bölümünde çalışmaya başladım. 2011 yılında Çocuk Romatoloji yan dal ihtisasım onaylandı. 2015 yılına kadar Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Nefroloji-Romatoloji Bölümünde Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Uzmanı, Eğitim Sorumlusu ve İdari Sorumlu olarak çalıştım. Ardından 2015 yılında Profesör ünvanının alarak 2015-2018 Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Romatoloji-Nefroloji BD Başkanı olarak görevde bulundum. 2019 yılından beri SBÜ Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Romatoloji Klniğinin Eğitim ve İdari Sorumlusu olarak görev yapmaktayım. Ulusal ve Uluslararsı dergilerde yayınlanmış 200'ün üzerinde makalem bulunmaktadır.

Çocuk Romatolojisi


Dr. EYLEM TEKE

Academic CV:
Education information:
1995-2001: Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Medicine
2001-2006: Pamukkale University, Faculty of Medicine, Neurology Specialization Training
2006-2009: Sinop Atatürk State Hospital, Neurology Clinic, State Service Obligation Duty
Academic:
2000-2014: Pamukkale University Faculty of Medicine, Department of Neurology, Assistant Professor
2014-2021: Pamukkale University Faculty of Medicine, Department of Neurology, Associate Professor
2021- : Pamukkale University Faculty of Medicine, Department of Neurology, Professor

Research / interests, Publications:
1- Cerebrovascular diseases
2- Intravenous thrombolytic therapy applications
3- Neuroophthalmology

Publications:
1- Degirmenci E, Oguzhanoglu A, Atalay N, Sahin F.Hemifacial spasm and postural abnormalities; clinical and posturographical analyses. Acta Neurol Belg. 2015 Sep;115(3):317-22. doi: 10.1007/s13760-014-0358-z.
2- Ongun N, Atalay NS, Degirmenci E, Sahin F, Bir LS. Tetra-ataxiometric Posturography in Patients with Migrainous Vertigo. Pain Physician. 2016 Jan;19(1):E87-95.
3- Seyit DA, Degirmenci E, Oguzhanoglu A. Evaluation of Electrophysiological Effects of Melatonin and Alpha Lipoic Acid in Rats with Streptozotocine Induced Diabetic Neuropathy. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2016 May;124(5):300-6. doi: 10.1055/s-0042-103750.
4- Tekin S, Avci E, Nar R, Değirmenci E, Demir S, Şenol H. Are Monocyte/HDL, Lymphocyte/Monocyte and Neutrophil/Lymphocyte Ratios Prognostic or Follow-up Markers in Ischemic Cerebrovascular Patients? Journal of Basic and Clinical Health Sciences 2020;4(1)-38-43. doi: 10.30621/jbachs.2020.837
5- Kıroğlu Y, Onur S, Herek D, Ağladıoğlu K, Teke E, Cıtıslı V. Neuroimaging Evaluation of Non-Aneurismatic “Top of the Basilar” Syndrome. Journal of Neurological Sciences [Turkish] 2016;33(2): 48; 286-295
6- Degirmenci E, Bir LS, Yagcı B, Nazliel B, Siva A. Moyamoya syndrome or Behçet's disease? Int J Rheum Dis. 2014 Nov;17(8):920-2. doi: 10.1111/1756-185X.12478.
7- Ongun N, Degirmenci E, Erdogan C.Fahr's syndrome presenting with epileptic seizure: Two case reports.North Clin Istanb. 2016 May 1;3(1):71-74. doi: 10.14744/nci.2015.47966.
8- Degirmenci E, Degirmenci T, Cetin EN, Kıroğlu Y. Mild encephalitis/encephalopathy with a reversible splenial lesion (MERS) in a patient presenting with papilledema. Acta Neurol Belg. 2015 Jun;115(2):153-5. doi: 10.1007/s13760-014-0314-y.
9- Degirmenci E, Yüksel D. Brain FDG-PET Scan and Brain Perfusion SPECT in the Diagnosis of Neuroacanthocytosis Syndromes. Molecular Imaging and Radionuclide Therapy 2015;24 (Supplement 1): 16-21 DOI: 10.4274/mirt.35229
10- Tekin S, Değirmenci E, Kutlu M, Değirmenci T. HIV-associated mild neurocognitive disorder (MND). Acta Neurol Belg. 2020 Apr;120(2):433-435. doi: 10.1007/s13760-018-0988-7.
11- Degirmenci E, Tekin S, Tümkaya F, Erdogan C, Ardıç FN, Kara CO, Topuz B. Local Sympathetic System Dysfunction in Patients with Acute Allergic Rhinitis; an Electrophysiological study of Local Sympathetic Skin Responses Test . Turk J Immunol 2018; 6(3):104−107. https://doi.org/10.25002/tji.2018.867
12- Ongun N, Erdogan C, Degirmenci E. A Bibliometric Analysis of Optic Coherence Tomography Studies in Multiple Sclerosis. J Neurol Neurophysiol (2014) S12: 007. doi:10.4172/2155-9562.S12-007
13- Ongun N, Erdogan C, Degirmenci E, Bir LS. SUN-LB001: The Role of Nutritional Status in Parkinson’s Disease Patients and its Effects on Quality of Life. Clinical Nutrition 09/2015; 34:S235. DOI: 10.1016/S0261-5614(15)30722-6
14- Ongun N, Tumkaya F, Degirmenci E, Ozcan V. A Rare Cause of Horner Syndrome: Arteria Lusoria.J Neurol Neurophysiol 2017, 8:5, doi:10.4172/2155-9562.1000445
15- Ongun N, Marangoz D, Değirmenci E, Erdoğan C, Öncel Ç. Comparison of the decompressive surgery and medical therapy alone results in malignant middle cerebral artery infarction. Pam Tıp Derg 2017(2):136-142. Doi: 10.5505/ptd.2017.10438
16- Ongun N, Değirmenci E, Erdoğan C, Oğuzhanoğlu A. A case of neurofibromatosis type 2 with multiple ceutral neruous system tumors. Pam Tıp Derg 2014;8(1) 55-58. doi: 10.5505/ptd.2015.32559.
17- Ünlütürk Z, Değirmenci E, Tekin S, Kaçar N. Tuberoskleroz Kompleksi, DOD Clinical Case Report, 2018;1:9-12
18- Teke E, Sungurtekin H, Sahiner T, Atalay H, Gur S. Organophosphate poisoning case with atypical clinical survey and magnetic resonance imaging findings. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2004;75(6):936-937. 10.1136/jnnp.2003.022830
19- Balaban H, Sahiner T, Degirmenci E. Olanzapine Treatment in Choreoathetosis due to Bilateral Striopallidodentate Calcinosis. Bull Clin Psychopharmacol. 2004;14:209-212
20- Degirmenci E, Şahiner T, Erdogan C, Özdemir F, Gür S, Şahiner M. Long Term Effects of Piracetam on Spectral Analysis of EEG in Alzheimer’s Disease and Minimal Cognitive Impairment. BCP 2006; 16(2):93-97
21- Degirmenci E, Bir LS, Öncel Ç. Unilateral Thalamodiencephalic Syndrome Presenting with Severe Hypersomnia. Journal of Neurological Sciences (Turkish). 2008; 25:(3);196-199.
22- Bir LS, Eşmeli FO, Cenikli U, Erdoğan C, Degirmenci E. Acute transverse myelitis at the conus medullaris level after rabies vaccination in a patient with Behçet's disease. J Spinal Cord Med. 2007;30(3):294-196.
23- Degirmenci E, Acar G, Gedik B, Yağcı B, Oğuzhanoğlu A. Bilateral Intracavernous Internal Carotid Artery Aneurysms Simulating Myasthenia Gravis: Case Report. Neuro-Ophthalmology 2010:34(4):311-313. doi:10.3109/01658107.2010.494326
24- Degirmenci E, Bir LS, Ardic FN. Clinical and electronystagmographical evaluation of vestibular symptoms in relapsing remitting multiple sclerosis. Neurol Res. 2010;32(9):986-991. doi: 10.1179/016164110X12681290831405.
25- Oğuzhanoğlu A, Güler S, Cam M, Degirmenci E. Conduction in ulnar nerve bundles that innervate the proximal and distal muscles: a clinical trial. BMC Neurol. 2010;10:81. doi: 10.1186/1471-2377-10-81.
26- Degirmenci E, Degirmenci T, Karasu R. Multiple migration defects of cerebral cortex in a patient with epileptic seizures mimicking panic attacks. Anadolu Psikiyatri Dergisi-Anatolian Journal Of Psychiatry 2011;12(2);158-159
27- Erdoğan C, Yücel M, Degirmenci E, Öz O, Akgün H, Odabaşı Z. Nerve excitability properties in early preclinical diabetic neuropathy. Diabetes Res Clin Pract. 2011;94(1):100-104. doi: 10.1016/j.diabres.2011.06.011.
28- Erdogan C, Yucel M, Degirmenci E, Akgun H, Oz O, Odabaşı Z. Testing of the Excitability of a Peripheral Nerve in Migraine Patients. Neurophysiology 2012;43(5):352-354.
29- Degirmenci E, Ipek M, Kiroğlu Y, Oğuzhanoğlu A. Wallenberg Syndrome following neck cracking: a case report. Eur J Phys Rehabil Med. 2012;48(1):167-168.
30- Degirmenci E, Erdogan C, Aras D, Oğuzhanoğlu A. Nasopharyngeal carcinoma presenting with horner syndrome and carotid-sinus syncope. Neurologist. 2012;18(4):208-210. doi: 10.1097/NRL.0b013e31825cf197.
31- Degirmenci E. Erdogan C, Gedik B, Bir LS. Multiple sclerosis coexisting with spinal cord ependymoma: a case report. Ideggyogy Sz. 2012;65(9-10):342-344. Erratum in: Ideggyogy Sz. 2012;65(11-12):420.
32- Erdur B, Degirmenci E, Kortunay S, Yuksel A, Seyit M, Ergin A. Effects of pretreatment with etomidate, ketamine, phenytoin, and phenytoin/midazolam on acute, lethal cocaine toxicity. Neurol Res. 2012;34(10):952-6. doi: 10.1179/1743132812Y.
33- Erdoğan C, Alkan H, Kılınçer A, Degirmenci E, Oğuzhanoğlu A. Winging scapula due to demyelinating polyneuropathy. Acta Neurol Belg. 2012 Oct 2. doi:10.1007/s13760-012-0136-8
34- Değirmenci E, Değirmenci T, Kaçar N, Ongun N. Erişkin dönemde tanı konan bir nörokutanöz sendrom olgusu. Anatolian Journal of Psychiatry 2012;13:316.
35- Degirmenci E, Erdogan C, Bir LS. Correlation between blink reflex abnormalities and magnetic resonance imaging findings in patients with multiple sclerosis. Acta Neurol Belg. 2013 Jan 29. doi:10.1007/s13760-012-0175-1
36- Degirmenci E, Degirmenci T, Dügüncü Y, Yilmaz G. Cognitive Insight in Alzheimer's Disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen. 2013 Mar 14. DOI: 10.1177/1533317513481089
37- Degirmenci E, Erdogan C, Oguzhanoglu A, Bir LS. ASCO Classification in Clinical Practice. Ideggyogyaszati Szemle-Clinical Neuroscience 2013;66(1-2):58-62
38- Bir LS, Degirmenci E, Erdogan C. Lack of Visual Habituation in Multiple Sclerosis: An Electrophysiological Study. Neuro-Ophthalmology 2013;37(1):7-11. doi: 10.3109/01658107.2012.753911
39- Erdoğan C, Değirmenci E, Ongun N, Bir LS. Intracranial hypertension as the presenting symptom of duodenal cancer. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 2013;251(3):1009-10. doi: 10.1007/s00417-012-1987-7.
40- Degirmenci E, Erdogan C, Ongun N, Bir LS. Benign-Onset Acute Disseminated Encephalomyelitis: A Report on Two Cases. Ideggyogyaszati Szemle-Clinical Neuroscience 2013:30;66(5-6):196-9.
H index: 8.00
Language: English
Orchid no: 0000-0002-5834-7563

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar
Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar
Hematoloji

Dergi Sekreteryası / Mizanpaj

Sağlık Bilimleri
Creative Commons Lisansı
Pamukkale Tıp Dergisi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır