İn vivo floresan görüntüleme ve in vivo uygulamalarda kullanılan florofor bileşikler
Öz
Bir dalga boyundaki ışıkla uyarıldığında, daha uzun dalga boyunda ışık üreten maddelere (moleküllere/bileşiklere) floresan maddeler; bu olguya floresan ışıma denir. Geleneksel olarak kültür ve hücre izlemelerinde kullanılan floresan ışımaya dayalı görüntüleme teknikleri, son on-yıllarda in vivo izlemelerde de kullanılmaya başlanmıştır. FLIM, FRET, FRI gibi in vivo görüntüleme düzenekleri çoğunlukla küçük laboratuvar hayvanlarına uygulanırlar ve ilgilenilen protein veya biyo-molekülün gerçek zaman-mekanda in vivo görüntülerinin alınmasını olanaklı kılarlar. Bu düzenekler genel olarak, hayvanın üzerine konacağı sahne, bir floresan uyarıcı ışık kaynağı, gelen ve emisyon ışık filtreleri, kamera aparatı (CCD kamera) ve dataları alıp analiz eden bir yazılım programı elemanlarından oluşmaktadırlar. Herhangi bir in vivo izleme sisteminde, öncelikle hedef protein ya bir doğal floresan reporter proteinle kaynaştırılır ya da uygun görülen floresan boya (florofor bileşik) ile kimyasal olarak işaretlenir; bundan sonra işaretli protein canlı bünyede izlenir. Başarılı bir in vivo izleme için uygun floresan probun seçilmesi çok önemlidir. İn vivo uygulamalarda kullanılan floresan problar genel olarak hedef gözetmeyen problar, hedefli aktif problar, hedefli aktive edilebilen problar ve nano-partiküller şeklinde sınıflandırılabilirler. Bu konudaki teknolojinin ilerlemesi ve daha etkili floresan probların keşfedilmesi floresan ışımaya dayalı in vivo izlemelerin daha yaygın olarak kullanılmalarına yol açacaktır. Bu izlemeler sayesinde hastalıkların etiyoloji, prognoz ve tedavi süreçleri hakkında daha detaylı bilgilere ulaşılacağı öngörülmektedir. Bu derlemede floresan ışımanın mekanizması, floresan ışıma prensibine dayalı olarak çalışan ve önemli görülen in vivo görüntüleme sistemleri ve florofor bileşikler hakkında bilgi verilmesi ve konuyla ilgili önemli çalışmaların gözden geçirilmesi hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Zhang X, Bloch S, Akers W, Achilefu S. Near-infrared molecular probes for in vivo imaging. Curr Protoc Cytom 2012;chapter 12:unit12.27. doi:10.1002/0471142956.cy1227s60.
- 2. Tung CH. Fluorescent peptide probes for in vivo diagnostic imaging. Biopolymers 2004;76:391-403. DOI 10.1002/bip.20139.
- 3. Alberts B, Johnson A, Lewis J, Raff M, Roberts K, Walter P, eds. Molecular biology of the cell. In: visualizing cells. 5th ed. New York: Garland Science, Taylor & Francis Group, 2008;582-587.
- 4. Li Q, Tang Y, Hu W, Li Z. Fluorescence of nonaromatic organic systems and room temperature phosphorescence of organic luminogens: the intrinsic principle and recent progress. Small 2018;14:e1801560. doi: 10.1002/smll.201801560.
- 5. https://application.wiley-vch.de/books/sample/3527316698_c01.pdf. Erişim tarihi 18 Mart 2019.
- 6. Süel G. Use of fluorescence microscopy to analyze genetic circuit dynamics. Methods Enzymol 2011;497:275-93. DOI: 10.1016/B978-0-12-385075-1.00013-5.
- 7. Suhling K, Hirvonena LM, Levitt JA et al. Fluorescence lifetime imaging (FLIM): basic concepts and some recent developments. Med Photon 2015;27:3-40. http://dx.doi.org/10.1016/j.medpho.2014.12.001.
- 8. Haustein E, Schwille P. Trends in fluorescence imaging and related techniques to unravel biological information. HFSP J 2007;1:169–180. doi: 10.2976/1.2778852. doi: 10.1117/1.JBO.23.9.091415.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Erdal Tunç
*
0000-0003-4964-1004
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
9 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
30 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 1
