Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) Hastalığının Patogenezi
Öz
İlk olarak on dokuzuncu yüzyılda Charcot tarafından tanımlanan Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS), genellikle üç ile beş yıllık bir sağkalım ile seyreden, sürekli ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Motor nöronlarda dejenerasyon ve ölüm ile karakterize olup, kortikal motor hücreler(piramidal ve Betz hücreleri), kortikospinal trakt, ve ön boynuz hücrelerinde belirgin aksonal kayıp görülür. ALS’nin etiyolojisi tam olarak bilinmemekle birlikte, patogenezinde pek çok farklı etmenin rol oynadığı ileri sürülmektedir. Genetik, oksidatif stres, glutamat eksitoksisitesi, mitokondrial disfonksiyon, aksonal transport bozukluğu, nöroinflamasyon, RNA bozuklukları bunlardan başlıcalarıdır. Yine nörotrofik faktörler, organeller arası trafiğin bozulması, sinyal yolaklarında bozukluk, metabolik değişiklikler gibi faktörlerin de süreçte rol oynadığı düşünülmektedir. Bu derlemede ALS hastalığının patogenezi gözden geçirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Byrne S, Walsh C, Lynch C, Bede P, Elamin M, Kenna K, et al. Rate of familial amyotrophic lateral sclerosis: a systematic review and meta-analysis. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2011;82(6):623–7.
- 2. Rosen DR, Siddique T, Patterson D, Figlewicz DA, Sapp P, Hentati A, et al. Mutations in Cu/Zn superoxide dismutase gene are associated with familial amyotrophic lateral sclerosis. Nature. 1993;362(6415):59–62.
- 3. Reaume AG, Elliott JL, Hoffman EK, Kowall NW, Ferrante RJ, Siwek DF, et al. Motor neurons in Cu/Zn superoxide dismutase-deficient mice develop normally but exhibit enhanced cell death after axonal injury. Nat Genet. 1996;13(1):43–7.
- 4. Gurney ME. Transgenic animal models of familial amyotrophic lateral sclerosis. J Neurol. 1997;244 Suppl 2:S15-20.
- 5. Boillee S, Cleveland DW. Revisiting oxidative damage in ALS: microglia, Nox, and mutant SOD1. J Clin Invest. 2008;118(2):474–8.
- 6. Durham HD, Roy J, Dong L, Figlewicz DA. Aggregation of mutant Cu/Zn superoxide dismutase proteins in a culture model of ALS. J Neuropathol Exp Neurol. 1997;56(5):523–30.
- 7. Zou Z-Y, Zhou Z-R, Che C-H, Liu C-Y, He R-L, Huang H-P. Genetic epidemiology of amyotrophic lateral sclerosis: a systematic review and meta-analysis. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2017;88(7):540–9.
- 8. DeJesus-Hernandez M, Mackenzie IR, Boeve BF, Boxer AL, Baker M, Rutherford NJ, et al. Expanded GGGGCC hexanucleotide repeat in noncoding region of C9ORF72 causes chromosome 9p-linked FTD and ALS. Neuron. 2011;72(2):245–56.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Çağdaş Erdoğan
0000-0002-6231-7834
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
14 Mayıs 2020
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2019
Kabul Tarihi
19 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 2
Cited By
Amyotrofik Lateral Skleroz Patofizyolojisi ve Tedavi Yaklaşımları
Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy
https://doi.org/10.52794/hujpharm.1064372Anatomical and Radiological Evaluation of Brainstem Morphometry of Subjects with Amyotrophic Lateral Sclerosis
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35440/hutfd.1291224Study on Drug Repurposing for ALS Treatment Using Pre-trained Knowledge Graph Embeddings: Methods and Findings
Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.29130/dubited.1507832
