Evaluation of effectiveness of breastfeeding in-service education based on Watson's Theory of Human Caring given to childbirth, breastfeeding educator nurses and midwives

Abstract

Gebe okulu eğitimcileri ve emzirme hemşirelerine verilen Watson’ın İnsan Bakım Kuramına temellendirilmiş emzirme eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Gebe okulu eğitimcileri ve emzirme hemşirelerine verilen Watson’ın İnsan Bakım Kuramına (İBK) temellendirilmiş emzirme eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Gebe okulu eğitimcileri ve emzirme hemşirelerine yönelik Watson’ın İBK’na temellendirilmiş bir yenilenme kursu düzenlenmiştir. Kursa katılan ebe ve hemşirelerin yürüttükleri emzirme eğitimlerine ilişkin bilgi ve görüşleri kurs öncesi ve sonrasında değerlendirilmiştir. Çalışma kantitatif ve kalitatif verileri içeren karma tipte bir araştırmadır. Kurs programına 36 gebe okulu eğitimcisi/emzirme hemşiresi dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında; “Kurs Öncesi ve Sonrası Değerlendirme Formları” kullanılmıştır. Veriler SPSS 22 programında değerlendirilmiştir; sosyo-demografik ve mesleki özellikler için sayı ve yüzde kullanılmıştır. Kurs öncesi ve sonrası bilgi düzeyindeki puan artışı bağımlı gruplarda t testi ile analiz edilmiştir. Kalitatif verilerin analizi için tematik analiz yapılmıştır. Bulgular: Eğitimci hemşire/ebelerin yaş ortalaması 43,5 olup, ortalama 3,7 yıldır ise emzirme eğitimi yaptıkları saptanmıştır. Kurs sonrası katılımcıların çoğunlukla video gösterimi/rol- play/meditasyon (%44,1) ve sunum (%24,5) yöntemlerini eğitimlerinde kullanmayı tercih etmekle birlikte, yenilikçi olarak Watson’ın İnsan Bakım Kuramında temel aldığı sevgi temelli yaklaşımları (%19,6) da kullanmayı planladıkları belirlenmiştir. Kurs katılımcılarının emzirme eğitimlerinde Watson’ın iyileştirme süreçlerinden; inanç-umut, olumlu ve olumsuz duyguların ifadesi, öğretme-öğrenme, iyileşme çevresi, gereksinimlere yardım faktörlerine daha fazla önem verecekleri saptanmıştır. Sonuç: Watson’ın İBK’na temellendirilmiş emzirme eğitiminin katılımcıların farkındalığını arttırdığı, eğitim programlarına yenilikçi eğitim yöntemlerini ve İBK’nı dâhil etmeyi planladıkları belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Emzirme, hizmet içi eğitim, hemşireler, ebeler, İnsan Bakım Kuramı.

Anahtar Kelimeler

• Emzirme
• hizmet içi eğitim
• hemşireler
• ebeler
• insan bakım kuramı

Kaynakça

1. 1. Victora CG, Bahl R, Barros AJ, et al. Breastfeeding in the 21st century: Epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet 2016;387:475-490.
2. 2. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2018 Erişim Adresi: http://www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2018/rapor/TNSA2018_ana_Rapor.pdf. Erişim tarihi 05 Haziran 2020
3. 3. Lumbiganon P, Martis R, Laopaiboon M, Festin MR, Ho JJ, Hakimi M. Antenatal breastfeeding education for increasing breastfeeding duration. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016;12:1-79. https://doi.org/10.1002/14651858.CD006425.pub4
4. 4. Ozan YD, Okumuş H. Tedavi sonucu başarısız olan infertil kadınların Watson’ın İnsan Bakım Kuramına göre hemşirelik bakımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 16:190-198.
5. 5. Ozan YD, Okumuş H. Effects of nursing care based on watson’s theory of human caring on anxiety, distress, and coping, when infertility treatment fails: A randomized controlled trial. Journal of caring sciences 2017;6:95-109. https://doi.org/10.15171/jcs.2017.010
6. 6. Finfgeld-Connett D. Meta-synthesis of caring in nursing. J Clin Nurs 2008;17:196–204.
7. 7. Arslan‐Özkan İ, Okumuş H, Buldukoğlu K. A randomized controlled trial of the effects of nursing care based on Watson's Theory of Human Caring on distress, self‐efficacy and adjustment in infertile women. Journal of advanced nursing 2014;70:1801-1812. https://doi.org/10.1111/jan.12338
8. 8. Aktürk Ü, Erci B. The effect of Watson’s Human Caring Model on meaning of life and symptom management in cancer patients undergoing chemotherapy. Research and Theory For Nursing Practice 2018;32:255-275. https://doi.org/10.1891/1541-6577.32.3.255

9. 9. Watson J. Caring as the essence and science of nursing and health care. O Mu n dO d a Sa ú d e São Paulo 2009;33:143- 9.
10. 10. Karaçam Z, Sağlık M. Emzirme sorunları ve sorunlara ilişkin yapılan girişimler: Türkiye'de yapılan çalışmalara dayalı bir sistematik derleme. Turkish Pediatrics Archive/Türk Pediatri Arşivi 2018;53:134-148. https://doi.org/10.5152/TurkPediatriArs.2018.6350
11. 11. Feenstra MM, Kirkeby MJ, Thygesen M, Danbjørg DB, Kronborg H. Early breastfeeding problems: A mixed method study of mothers’ experiences. Sexual & Reproductive Healthcare 2018:16;167-174. https://doi.org/10.1016/j.srhc.2018.04.003
12. 12. Kellams AL, Gurka KK, Hornsby PP, et al. The impact of a prenatal education video on rates of breastfeeding initiation and exclusivity during the newborn hospital stay in a low-income population. Journal of Human Lactation 2016;32:152-159. https://doi.org/10.1177/0890334415599402
13. 13. Adhisivam B, Vishnu Bhat B, Poorna R, Thulasingam M, Pournami F, Joy R. Postnatal counseling on exclusive breastfeeding using video–experience from a tertiary care teaching hospital, south India. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine 2017;30:834-838. https://doi.org/10.1080/14767058.2016.1188379
14. 14. Karabay M, Kaya G, Caner İ, Karabay O. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde anne sütü ve hijyen eğitiminin yatan hasta memnuniyetine etkisi. Sakarya Tıp Dergisi 2019;9:695-699. https://doi.org/10.31832/smj.595338
15. 15. Seven M, Bağcivan G, Kılıç S, Açıkel C. Hemşirelik yüksekokulu birinci sınıf öğrencilerinin öğrenme stillerinin belirlenmesi ve ders başarıları ile ilişkisinin incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi 2012;54:129-135.
16. 16. Saljughi F, Savabi Esfahani M, Kohan S, Ehsanpour S. Promoting breastfeeding self-efficacy through role-playing in pregnant women. International Journal of Pediatrics 2016;4:2061-2068. https://doi.org/10.22038/ijp.2016.7000
17. 17. Ramsburg JT, Youmans RJ. Meditation in the higher-education classroom: Meditation training improves student knowledge retention during lectures. Mindfulness 2014;5:431-441.
18. 18. Akarsu RH, Tunca B, Alsaç SY. Anne-bebek bağlanmasında kanıta dayalı uygulamalar. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2017;6:275-279.
19. 19. Perez-Blasco J, Viguer P, Rodrigo MF. Effects of a mindfulness-based intervention on psychological distress, well-being, and maternal self-efficacy in breast-feeding mothers: results of a pilot study. Archives of women's mental health, 2013;16:227-236.
20. 20. Garrett, B. Unitary caring science: The philosophy and praxis of nursing Jean Watson University Press of Colorado, Louisville. Nursing Philosophy 2018;20:1-204. https://doi.org/10.1111/nup.12227
21. 21. Piro SS, Ahmed HM. Impacts of antenatal nursing interventions on mothers’ breastfeeding self-efficacy: an experimental study. BMC Pregnancy and Childbirth 2020;20:1-19. https://doi.org/10.1186/s12884-019-2701-0
22. 22. Durmazoğlu G, Yenal K, Okumuş H. Maternal emotions and experiences of mothers who had breastfeeding problems: A qualitative study. Research and Theory for Nursing Practice 2020;34:3-20. https://doi.org/10.1891/1541-6577.34.1.3
23. 23. Leruth C, Goodman J, Bragg B, Gray D. A multilevel approach to breastfeeding promotion: Using healthy start to deliver individual support and drive collective impact. Maternal and child health journal 2017;21:4-10. https://doi.org/10.1007/s10995-017-2371-3
24. 24. Carson EM. Do performance appraisals of registered nurses reflect a relationship between hospital size and caring?. In Nursing forum 2004;39:5-13. https://doi.org/10.1111/j.0029-6473.2004.00005.x
25. 25. Aktaş S, Kuroğlu ZÖ, Kazancı E, Korkmaz A. Bebek dostu bir hastanede doğumu takiben formül süt desteği verilmesinde belirleyici faktörler. Pamukkale Tıp Dergisi 2020;13:81-90. https://dx.doi.org/10.31362/patd.631449
26. 26. Powell R, Davis M, Anderson AK. A qualitative look into mother’s breastfeeding experiences. Journal of Neonatal Nursing 2014;20:259–265. . https://doi.org/10.1016/jnn.2014.04.001
27. 27. Bensley RJ, Hovis A, Horton KD, et al. Accessibility and preferred use of online web applications among WIC participants with ınternet access. Journal of Nutrition Education and Behavior 2014;46:87-92. https://doi.org/10.1016/j.jneb.2014.02.007
28. 28. Durmazoğlu G, Okumuş H. Yenilikçi ve güncel eğitim yöntemlerinin kullanıldığı emzirme eğitimlerinin incelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 2019;4:23-31.