Araştırma Makalesi

Çocuklarda Öz-düzenleme, Erken Akademik Yeterlik ve Erken Okuryazarlık: Sosyoekonomik Risk Durumuna Göre İnceleme

Sayı: 57 1 Ocak 2023
PDF İndir
TR EN

Çocuklarda Öz-düzenleme, Erken Akademik Yeterlik ve Erken Okuryazarlık: Sosyoekonomik Risk Durumuna Göre İnceleme

Öz

Okul öncesi dönemdeki çocukların öz-düzenleme becerileri ve akademik yeterlikleri topluma uyum sağlamalarında önemli yere sahiptir. Ancak sosyoekonomik açıdan risk altında olan çocuklar gelişimlerinin desteklenmesinde yeterli kaynaklara sahip olmadıkları için öz-düzenleme, akademik yeterlik ve erken okuryazarlık becerilerinde farklılık olabilmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, 60-72 aylık çocukların, sosyoekonomik açıdan risk altında olmalarının öz-düzenleme becerileri, erken akademik yeterlik ve erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkisinin ve bu beceriler arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubuna sosyoekonomik açıdan risk altında olan 68 ve olmayan 64 çocuk dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Öz-düzenleme Ölçeği, Akademik Yeterlik Ölçeği ve Erken Okur Yazarlık Testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım özelliği Kolmogorov Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde, MANOVA, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon testleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, risk altında olan çocukların olmayanlara göre öz-düzenleme, erken akademik yeterlik ve erken okuryazarlık düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu ve risk altında olan çocukların bu beceriler üzerinde olumsuz etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öz-düzenleme becerileri ile erken akademik yeterlik ve erken okuryazarlık becerileri arasında ilişki olduğu; öz-düzenleme becerilerinin erken akademik yeterlik ve erken okuryazarlık becerilerini yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

erken akademik yeterlik , erken okuryazarlık , okul öncesi , öz düzenleme , sosyo-ekonomik risk

Kaynakça

  1. Adagideli, F. H. (2018). Okul öncesi çocuklarının ilkokula hazır bulunuşuklarının yordayıcısı olarak öz düzenleme becerilerinin incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  2. Bauer, I. M., & Baumeister, R. F. (2011). Self-regulatory strength. In K. D. Vohs & R. F. Baumeister (Eds.), Handbook of self-regulation: Research, theory, and applications (pp. 64-82.). New York: Guilford Press.
  3. Bishaw, A. (2011). Areas with concentrated poverty: 2006 – 2010. Washington, DC: U.S. Department of Commerce Economics and Statistics Administration U.S. Census Bureau. [Available online at: https://www2.census.gov/library/publications/2011/acs/acsbr10-17.pdf], Retrieved on May 29, 2021
  4. Blair, C., & Razza, R. P. (2007). Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Child Development, 78(2), 647–663. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01019.x
  5. Bronfenbrenner, U., & Morris, P. (1998). The ecology of developmental processes. In W. Damon & R. M. Lerner (Eds.), Handbook of child psychology: Vol. 1 Theoretical models of human development, (5th edition, pp. 993–1028). New York: Wiley.
  6. Brooker, R. J. (2018). Maternal behavior and socioeconomic status predict longitudinal changes in error-related negativity in preschoolers. Child Development, 89(3), 725–733. https://doi.org/10.1111/cdev.13066
  7. Cadima, J., McWilliam, R. A., & Leal, T. (2010). Environmental risk factors and children’s literacy skills during the transition to elementary school. International Journal of Behavioral Development, 34(1), 24–33. https://doi.org/10.1177/0165025409345045
  8. Cadima, J., Verschueren, K., Leal, T., & Guedes, C. (2016). Classroom interactions, dyadic teacher–child relationships, and self–regulation in socially disadvantaged young children. Journal of Abnormal Child Psychology, 44(1), 7–17. https://doi.org/10.1007/s10802-015-0060-5
  9. Chang, H., Olson, S. L., Sameroff, A. J., & Sexton, H. R. (2011). Child effortful control as a mediator of parenting practices on externalizing behavior: evidence for a sex-differentiated pathway across the transition from preschool to school. Journal of Abnormal Child Psychology, 39(1), 71–81. https://doi.org/10.1007/s10802-010-9437-7
  10. Claessens, A., Duncan, G., & Engel, M. (2009). Kindergarten skills and fifth-grade achievement: Evidence from the ECLS-K. Economics of Education Review, 28(4), 415–427. https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2008.09.003