Öğretmen Adaylarının Üniversiteye Giriş Özellikleri, Motivasyonları, Üniversite ve Alan Seçimleri

The aim of this study is to examine some demographic characteristics of first-year teacher candidates, the time and reasons for choosing the university and the department they will study, their motivation levels, and motivation sources for being a teacher. The convergent parallel mixed research design was used in the research. 642 first-year teacher candidates participated in the quantitative dimension of the study and 602 first-year teacher candidates participated in the qualitative dimension. In the study, in order to specify some characteristics of the teacher candidates, a demographic questionnaire was used, while an open-ended questionnaire was utilized to determine the time of and reasons for deciding on a university and a field and to investigate their motivation levels and motivational factors. The results of the quantitative data analysis revealed that the teaching profession was mostly preferred by females in the 18-19 age range who spent most of their lives in districts. In addition, the teacher candidates came from families with low and middle socio-economic and educational levels. The majority of the teacher candidates were Anatolian high school graduates, but taught in their top five in the university preference form and got average scores from the university exam. Various factors were effective in the university and field choices of the teacher candidates. While the university entrance exam score was the most influential factor for the selection of university, the preservice teachers’ interest in the field they will study is the most influential factor for the selection of the department. Also, according to the research findings, the teacher candidates had a high level of motivation to be a teacher and their intrinsic motivation was more influential in their motivation level. The discussion of the findings is presented in the light of the literature.

Bu çalışmanın amacı, birinci sınıf öğretmen adaylarının bazı demografik özelliklerini, üniversite ve öğrenim görecekleri anabilim dalı tercih etme zamanını ve nedenlerini, öğretmen olmaya yönelik motivasyon düzeyleri ile motivasyon kaynaklarını incelemektir. Araştırmada yakınsayan paralel karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna 642, nitel boyutuna 602 birinci sınıf öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının bazı özelliklerini belirlemek için demografik soru formu, üniversite ve alan seçme zaman ve nedenleri ile motivasyon düzeyleri ve motivasyon kaynaklarını belirlemek için açık uçlu soru formu kullanılmıştır. Nicel veri analiz sonuçlarına göre, öğretmenlik mesleği daha çok yaşamının çoğunu ilçede geçirmiş, 18-19 yaş aralığındaki kadınlar tarafından tercih edilmektedir. Ayrıca öğretmen adayları, çoğunlukla düşük ve orta sosyo-ekonomik ve eğitim düzeyli ailelerden gelmektedirler. Öğretmen adaylarının çoğunluğu, Anadolu lisesi mezunu olup öğretmenliği ilk beş tercihlerinde yer vermektedirler ve üniversite sınavından ortalama puanlar almaktadırlar. Nitel analiz sonuçlarına göre, öğretmen adaylarının üniversite ve alan seçimlerini çok farklı faktörler etkilemektedir. Öğretmen adaylarının üniversite tercihlerini daha çok aldıkları puan etkilerken, anabilim dalı tercihlerini daha çok alana ilgi etkilemektedir. Yine araştırma bulgularına göre, öğretmen adayları öğretmen olmaya yönelik yüksek motivasyona sahiptirler ve içsel motivasyon kaynakları motivasyonlarını daha çok etkilemektedir. Bulgular ilgili literatür eşliğinde tartışılmıştır.