Psikolojik Danışman Koşulsuz Kabul Eğilimi Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, psikolojik danışmanların koşulsuz kabul eğilimlerini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda süreç, madde havuzunun oluşturulması, uzman görüşü alınması, hazırlanan ölçek taslağının uygulanması ve elde edilen verilerin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması şeklinde dört aşamada tamamlanmıştır. Araştırmanın çalışma grupları Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan 622 psikolojik danışmandan oluşturulmuş, uç değerlerle ilgili çıkarma yapıldıktan sonra 613 psikolojik danışmanla analizler yapılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiş, ortaya çıkan tek faktörlü yapının toplam varyansın %49,29’unu açıkladığı görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi ile tek faktörlü yapının model uyumunun iyi düzeyde olduğu (χ2/sd= 2.18; RMSEA=.074; RMR=.050; SRMR=.049; GFI=.93; AGFI=.90; CFI=.97; IFI=.97; RFI=.93; NFI=.95; NNFI=.96) tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında iç tutarlık, iki yarı ve test tekrar test güvenirlik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda Cronbach alfa iç tutarlık sayısının .88; Spearman Brown iki yarı güvenirliğinin .87 ve test tekrar test güvenirliğinin .87 olarak gerçekleştiği görülmüştür. Çalışmanın sonuçları bütünsel olarak değerlendirildiğinde, Psikolojik Danışman Koşulsuz Kabul Eğilimi Ölçeği’nin psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amadi, C. (2013). Clinician, society and suicide mountain: Reading Rogerian doctrine of unconditional positive regard (UPR). Psychological Thought, 6(1), 75–89.
- American Counseling Association (2014a). What is counseling? [Available online at: https://www.counseling.org/about-us/about-aca], Retrieved on March 09, 2022.
- American Counseling Association (2014b). ACA code of ethics. [Available online at: https://www.counseling.org/resources/aca-code-of-ethics.pdf], Retrieved on March 09, 2022.
- Arslan, Ü. (2017). Türkiye ve dünyada psikolojik danışman eğitimi ve etik. F. E. İkiz (Ed.), Mesleki etik ve yasal konular (s.293–331). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
- Bektaş, Y. (2006). Kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri ve psikolojik danışman eğitimindeki yeri. Ege Eğitim Dergisi, 7(1), 43–59.
- Buyruk Genç, A. (2019). Psikolojik danışmanların etkili psikolojik danışman nitelikleri ile kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlikleri arasındaki ilişkide kültürel zekânın ve bilişsel esnekliğin aracı rolü. Yayınlanmamış doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
- Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
- Cihangir Çankaya, Z. (2012). Dinleme becerisi ölçeğinin yeniden incelenmesi: Psikolojik danışma ve rehberlik öğrencilerinin dinleme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2359-2376.
- Cochran, J. L., Cochran, N. H. & Sherer, L. C. (2012). Unconditional positive regard and limits: A case study in child-centered play therapy and therapist development. The Person-Centered Journal, 19(1-2), 3-28.
- Corey, G. (2008). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, Çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık.