Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)

Abdullah Tunç; Meryem Berrin Bulut

doi:10.9779/pauefd.1201488

EN TR

Psychological Variables Affecting Interpersonal Sensitivity: Attachment Styles and Personality Traits

Öz

Interpersonal sensitivity can be defined as judging the behavior of individuals around us and making inferences from these judgments. Attachment can be expressed as the bond that the individual establishes with their caregiver in the first life stages and later with their peers, romantic or social friends. Personality, on the other hand, is a set of relatively consistent characteristics that individuals have. This study aimed to examine the effects of preoccupied attachment and neuroticism on interpersonal sensitivity. In this context, 192 (107 female, 84 male) volunteer medical faculty students were reached. Data were collected through the Symptom Checklist 90R, the Adult Attachment Styles Scale, the Five Factor Personality Traits Scale, and the sociodemographic form. Correlation and hierarchical regression analysis, which are quantitative analysis techniques, were used in the analysis of the data. Findings show that both preoccupied attachment and emotional instability have a significant relationship with interpersonal sensitivity. In addition, it was found that while preoccupied attachment and emotional instability explained 37% of the variance in the variable of interpersonal sensitivity, gender did not have any significant effect on interpersonal sensitivity. The results obtained were discussed based on the relevant literature and suggestions were made to researchers.

Anahtar Kelimeler

interpersonal sensitivity, attachment, preoccupied, personality traits, neuroticism.

Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)

Öz

Kişilerarası duyarlılık etrafımızdaki bireylerin davranışlarının yargılanması ve bu yargılamalardan çıkarımda bulunmak olarak tanımlanabilmektedir. Bağlanma, bireyin ilk yaşam evrelerinde bakım vereni ile sonrasında ise akranlarıyla, arkadaşlarıyla veya duygusal ilişkide olduğu insanlarla kurduğu bağ olarak ifade edilebilir. Kişilik ise bireylerin sahip oldukları ve nispeten tutarlı olan özelikler bütünüdür. Bu çalışmanın amacı, saplantılı bağlanma ve duygusal dengesizliğin kişilerarası duyarlılık üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu kapsamda 192 (107 kadın, 84 erkek) gönüllü tıp fakültesi öğrencisine ulaşılmıştır. Veriler Belirti Kontrol Listesi 90R, Yetişkin Bağlanma Stilleri Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği ve demografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde nicel analiz tekniklerinden korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizinden faydalanılmıştır. Bulgular hem saplantılı bağlanmanın hem de duygusal dengesizliğin kişilerarası duyarlılıkla anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bunlara ek olarak, saplantılı bağlanma ve duygusal dengesizlik kişilerarası duyarlılık değişkenindeki varyansın %37’sini açıklamakta, cinsiyetin kişilerarası duyarlılık üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Elde edilen sonuçlar, ilgili literatür temelinde tartışılmış ve ileride bu alanda çalışma yapmak isteyenlere önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

kişilerarası duyarlılık, bağlanma, saplantılı, kişilik özellikleri, duygusal dengesizlik.

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Kaynakça

Ainsworth, M. D. S. (1969). Object relations, dependency, and attachment: A theoretical review of the infant-mother relationship. Child Development, 40(4), 969-1025. https://psycnet.apa.org/doi/10.2307/1127008
Almeida, I., Ramalho, A., Fernandes, M. B., & Guarda, R. (2019). Adult attachment as a risk factor for intimate partner violence. Annals of Medicine 51(sup1), 187-187, https://doi.org/10.1080/07853890.2018.1562757
Akıncı, Ö., Gödek, G., Acer, S., & Koç, M. (2018, 28 June.- 01 July.). Psikolojik belirtilerin yordayıcısı olarak kişilik özelliklerinin incelenmesi. ERPA 2018, İstanbul, Türkiye. https://www.erpacongress.com/upload/dosya/erpa-2018-e-book-of-proceedings-2018_with-isbn_15bc882e42ce0a.pdf
Anlı, G. (2018). Examınıng the relatıonshıp between ınterpersonal sensıtıvıty and ınternet addıctıon ın terms of dıfferent varıables. MANAS Journal of Social Studies, 7(1), 103-118.
Atay, S. (2016). Relatıonshıp between attachment styles and ınterpersonal sensıtıvıty ın marrıed ındıvıduals [Master dissertation, Beykent University]. National Thesis Center.
Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of personality and social psychology, 61(2), 226-244. https://doi.org/10.1037//0022-3514.61.2.226
Bilgin, O. (2020). Relationship between interpersonal sensitivity and psychological resilience. International Online Journal of Educational Sciences, 12(5), 10-22.
Benet-Martínez, V., & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of personality and social psychology, 75(3), 729-750. https://doi.org/10.1037//0022-3514.75.3.729
Boyce P., & Parker G. (1989). Development of a scale to measure interpersonal sensitivity. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 23(3), 341-351. https://doi.org/10.1177/000486748902300320
Boyce, P., Parker, G., Barnett, B., Cooney, M., & Smith, F. (1991). Personality as a vulnerability factor to depression. The British Journal of Psychiatry, 159(1), 106-114.

Bowlby, J. (1973). Attachment and Loss. 1: Attachment. Basic Books.
Bulut, G. (2021). Investigation of the relationship between psychological resilience and social intelligence and interpersonal sensitivity in adults [Master dissertation, İstanbul Sabahattin Zaim University]. National Thesis Center.
Cevizci, O., & Müezzin, E. E. (2019). Investigation of the psychological symptoms and psychological resistance in health professionals. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 1(3), 166-172.
Chalabianlou, G. R., & Garoosi Farshi, M. T. (1986). Relation of NEO-PI-R personality inventory and SCL-90-R: Ability of NEO inventory in mental health evaluation. Journal of Behavioral Sciences, 4(1), 51-58.
Creasey, G., & Hesson-McInnis, M. (2001). Affective responses, cognitive appraisals, and conflict tactics in late adolescent romantic relationships: Associations with attachment orientations. Journal of Counseling Psychology, 48(1), 85-96.
Davidson, J., Zisook, S., Giller, E., & Helms, M. (1989). Symptoms of interpersonal sensitivity in depression. Comprehensive Psychiatry, 30(5), 357-368.
Dağ, İ. (1991). Reliability and validity of the symptom check list (scl-90-r) for university students. Türk Psikiyatri Dergisi, 2(1), 5-12.
De Raad, B., Barelds, D. P., Levert, E., Ostendorf, F., Mlačić, B., Blas, L. D., ... & Katigbak, M. S. (2010). Only three factors of personality description are fully replicable across languages: a comparison of 14 trait taxonomies. Journal of Personality and Social Psychology, 98(1), 160-173. https://doi.org/10.1037/a0017184
Derogatis, L. R., & Cleary, P. A. (1977). Factorial invariance across gender for the primary symptom dimensions of the SCL‐90. British Journal of Social and Clinical Psychology, 16(4), 347-356.
Dong, Y., Liu, F., Jiang, Y., & Wei, S. (2022). Neuroticism and aggressive behavior among left-behind children: the mediating roles of interpersonal sensitivity and bullying victimization. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 11072. https://doi.org/10.3390/ijerph191711072
Dozier, M., Stovall, K. C., & Albus, K. E. (1999). Attachment and psychopathology in adulthood. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, Research, and Clinical Applications (pp. 497-519). Guilford Press.
Emerson, R. W. (2015). Convenience sampling, random sampling, and snowball sampling: How does sampling affect the validity of research?. Journal of Visual Impairment & Blindness, 109(2), 164-168.
Erözkan, A. (2005). Interpersonal sensitivity and depression levels of university students. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 129-155.
Eysenck, H. J., & Eysenck, S. B. G. (1975). Manual of the eysenck personality questionnaire (Adult and Junior). Hodder and Stoughton.
Fiske, S., & Taylor, S. (2013). Social cognition: From brains to culture. Sage Publications.
George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference. Pearson.
Gravetter, F., & Wallnou, L. (2014). Essentials of tatistics for the behavioral sciences. Wadsworth.
Griffin, D. W., & Bartholomew, K. (1994). The metaphysics of measurement: The case of adult attachment. In K. Bartholomew & D. Perlman (Ed.), Attachment processes in adulthood (pp. 17–52). Jessica Kingsley Publishers.
Hall, J. A., Andrzejewski, S. A., & Yopchick, J. E. (2009). Psychosocial correlates of interpersonal sensitivity: A meta-analysis. Journal of Nonverbal Behavior, 33(3), 149-180.
Harb, G. C., Heimberg, R. G., Fresco, D. M., Schneier, F. R., & Liebowitz, M. R. (2002). The psychometric properties of the interpersonal sensitivity measure in social anxiety disorder. Behaviour Research And Therapy, 40(8), 961–979. https://doi.org/10.1016/s0005-7967(01)00125-5
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Press.
Kılıç, M. (1987). Değişik psikolojik arazlara sahip olan veya olmayan öğrencilerin sorunları. [Doctoral dissertation, Hacettepe University]. National Thesis Center.
Kuzu, E. D. (2022). An ınvestıgatıon of ınterpersonal relatıonshıps ın terms of machıavellıanısm and personalıty traıts [Master dissertation, Necmettin Erbakan University]. National Thesis Center.
Lee, K. U., Jung, N. Y., Rauch, S. A., Chae, J. H., Lee, H. K., Kweon, Y. S., & Lee, C. T. (2013). Psychometric properties of the Korean version of the interpersonal sensitivity measure (IPSM-K). Comprehensive Psychiatry, 54(7), 918-924. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2013.03.022.
Ling, F., Tu, L., Li, J., Chen, Y., Xu, M., & Zhu, L. (2021). Psychological aspect of patients with inflammatory bowel disease, which may be related to the quality of life, sleep and disease characteristics. Scandinavian Journal of Gastroenterology, 56(11), 1328-1336. https://doi.org/10.1080/00365521.2021.1966093
Marazziti, D., Consoli, G., Albanese, F., Laquidara, E., Baroni, S., & Dell’Osso, M. C. (2010). Romantic attachment and subtypes/dimensions of jealousy. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health: CP & EMH, 6, 53-58.
Masillo, A., Valmaggia, L. R., Lanna, A., Brandizzi, M., Lindau, J. F., Curto, M., Solfanelli, A., Kotzalidis, G. D., Patane, M., Godeas, L., Leccisi, D., Girardi, P., & Nastro, P. F. (2014). Validation of the Italian version of interpersonal sensitivity measure (IPSM) in adolescents and young adults. Journal of Affective Disorders, 156, 164-170.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2003). Personality in adulthood: A five-factor theory perspective. Guilford Press.
Nakazawa, H., Masuya, J., Tanabe, H., Kusumi, I., Inoue, T., & Ichiki, M. (2021). Interpersonal sensitivity mediates the effects of childhood maltreatment on the evaluation of life events and anxiety states in adult community volunteers. Neuropsychiatric disease and treatment, 17, 2757-2766.
Nyström, M. B., Kjellberg, E., Heimdahl, U., & Jonsson, B. (2018). Shame and interpersonal sensitivity: Gender differences and the association between internalized shame coping strategies and interpersonal sensitivity. Bulletin of the Menninger Clinic, 82(2), 137-155.
Otani, K., Suzuki, A., Matsumoto, Y., Shibuya, N., Sadahiro, R., & Enokido, M. (2014). Correlations of interpersonal sensitivity with negative working models of the self and other: Evidence for link with attachment insecurity. Annals of General Psychiatry, 13(5), 1-4. https://doi.org/10.1186/1744-859X-13-5
Öztan Ulusoy, Y., Akfırat, O. N., & Tura, G. (2018). The relationship between parental attachment and personality traits. Journal of Resilience, 2(1), 23-38. https://doi.org/10.32569/resilience.436910
Özer, A., & Cihan-Güngör, H. (2012). Marital adjustment with respect to attribution, attachment and personality. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 8(2), 11-24.
Sabatelli, R. M. (1988). Exploring relationship satisfaction: A social exchange perspective on the interdependence between theory, research, and practice. Family Relations, 37(2), 217-222. https://doi.org/10.2307/584323
Scharf, M., Rousseau, S., & Bsoul, S. (2017). Overparenting and young adults’ interpersonal sensitivity: Cultural and parental gender-related diversity. Journal of Child and Family Studies, 26(5), 1356-1364. https://doi.org/10.1007/s10826-016-0652-x
Shaver, P. R., & Brennan, K. A. (1992). Attachment styles and the" Big Five" personality traits: Their connections with each other and with romantic relationship outcomes. Personality and Social Psychology Bulletin, 18(5), 536-545. https://doi.org/10.1177/0146167292185003
Shorey, H. S., & Snyder, C. R. (2006). The role of adult attachment styles in psychopathology and psychotherapy outcomes. Review of General Psychology, 10(1), 1-20.
Smorti, M., Sica, L. S., Costa, S., Biagioni, S., & Liga, F. (2022). Warmth, competence, and wellbeing: The relationship between parental support, needs satisfaction, and interpersonal sensitivity in Italian emerging adults. European Journal of Developmental Psychology, 19(5), 633-653, https://doi.org/10.1080/17405629.2021.1936492
Soto, C., Kronauer, A., & Liang, J. (2016). Encyclopedia of Adulthood and Aging. In S. Whitbourne, (Ed.), Five-factor Model of Personality (pp. 506-510). Hoboken.
Spanier, G. B., & Lewis, R. A. (1980). Marital quality: A review of the seventies. Journal of Marriage and the Family, 42(4), 825-839. https://doi.org/10.2307/351827.
Strand, J., Goulding, A., & Tidefors, I. (2015). Attachment styles and symptoms in individuals with psychosis. Nordic Journal of Psychiatry, 69(1), 67-72, https://doi.org/10.3109/08039488.2014.929740
Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Yetişkin Bağlanma Stilleri Ölçeklerinin Türk Örneklemi Üzerinde Psikometrik Değerlendirmesi ve Kültürlerarası Bir Karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 14(43), 71-106.
Sümer, N., & Sümer, H. C. (2005). Beş faktör kişilik özellikleri ölçeği (Unpublished study).
Tatar, A., Bildik, T., Saltukoğlu, G. & Dinçel, M. G. (2014). Could five factor personality ınventory be used for the purpose of symptom screening in a non-clinical sample?: a preliminary study. FSM Scholarly Studies Journal of Humanities and Social Sciences, 4, 181-199.
Tolan, Ö. (2017). Üniversite öğrencilerinde bağlanma biçimleri, stresle başa çıkma ve bazı psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 221-242.
Topçu, Z. B. (2022). Investıgatıon of the relatıonshıp between parents' personalıty traıts, perfectıonısm, parental burnout and anxıety durıng the covıd-19 pandemic [Master dissertation, Maltepe University]. National Thesis Center.
Turanlı, P. (2010). Determination of the relationship among middle adulthood marital adjustment together with self esteem and attachment styles [Master dissertation, Maltepe University]. National Thesis Center.
Tuzcu, A. (2017). The effects of personality traits on marital adjustment and marital satisfaction in married individuals [Master dissertation, Arel University]. National Thesis Center.
Ustamehmetoğlu, F. (2019). The relation of childhood trauma and attachment dimensions with psychotic-like experiences and subclinical psychiatric symptoms in non-clinical sample. [Master dissertation, Bahçeşehir University]. National Thesis Center.
Van Eeden, W. A., Van Hemert, A. M., Carlier, I. V., Penninx, B. W., Spinhoven, P. & Giltay, E. J. (2019). Neuroticism and chronicity as predictors of 9-year course of individual depressive symptoms. Journal of Affective Disorders, 252, 484-492.
Yelörgü, D. (2021). Effects of childhood traumas, adult attachment styles and psychological well-being on sexual satisfaction [Master dissertation, İstanbul Aydın University]. National Thesis Center.
Yüksel- Ayanoğlu, Z. (2016). The attachment styles and mental problems of adults who stayed institutional care [Master dissertation, Ankara University]. National Thesis Center.
Zhiqi, Y., Yingru, Z., Lu, Z., Yu, X., & Xuelian, C. (2019). How does self-esteem affect mobile phone addiction? The mediating role of social anxiety and interpersonal sensitivity. Psychiatry Research, 271, 526-531.
Widiger, T. A., & Oltmanns, J. R. (2017). The general factor of psychopathology and personality. Clinical Psychological Science, 5(1), 182-183. https://doi.org/10.1177/2167702616657042.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojik Danışmanlık Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Tunç ^*
0000-0002-9959-8633
Türkiye

Meryem Berrin Bulut
0000-0001-8476-8700
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

5 Mart 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2022

Kabul Tarihi

5 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 61

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.1201488

IZ

https://izlik.org/JA96AP98RU

APA

Tunç, A., & Bulut, M. B. (2024). Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.1201488

AMA

1.Tunç A, Bulut MB. Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma). PAÜEFD. 2024;(61):1-14. doi:10.9779/pauefd.1201488

Chicago

Tunç, Abdullah, ve Meryem Berrin Bulut. 2024. “Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 61: 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.1201488.

EndNote

Tunç A, Bulut MB (01 Mayıs 2024) Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 61 1–14.

IEEE

[1]A. Tunç ve M. B. Bulut, “Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)”, PAÜEFD, sy 61, ss. 1–14, May. 2024, doi: 10.9779/pauefd.1201488.

ISNAD

Tunç, Abdullah - Bulut, Meryem Berrin. “Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 61 (01 Mayıs 2024): 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.1201488.

JAMA

1.Tunç A, Bulut MB. Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma). PAÜEFD. 2024;:1–14.

MLA

Tunç, Abdullah, ve Meryem Berrin Bulut. “Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 61, Mayıs 2024, ss. 1-14, doi:10.9779/pauefd.1201488.

Vancouver

1.Abdullah Tunç, Meryem Berrin Bulut. Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma). PAÜEFD. 01 Mayıs 2024;(61):1-14. doi:10.9779/pauefd.1201488

Cited By

Role of Interpersonal Sensitivity and Cognitive Distortions in the Development of Psychopathologies

Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry

https://doi.org/10.18863/pgy.1484640

27767 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

Psychological Variables Affecting Interpersonal Sensitivity: Attachment Styles and Personality Traits

Öz

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası Duyarlılığı Etkileyen Psikolojik Değişkenler: Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özellikleri (Tıp Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma)

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Role of Interpersonal Sensitivity and Cognitive Distortions in the Development of Psychopathologies