İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Erdem Çekmez; Mustafa Güler; Taha Ertuğrul Kuzu

doi:10.9779/pauefd.1505026

TR EN

İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dilini öğretmeye ilişkin öz yeterliklerini belirlemek için bir ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 14 üniversitenin ilgili programının son yarıyılında öğrenim gören 419 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Ölçeğin ne düzeyde geçerli ve güvenilir ölçme gerçekleştirdiği madde uyum istatistikleri, benimsenen kategori yapısının işlevselliği, kişilere ve maddelere yönelik güvenirlik ve ayırt edicilik indeksleri, örneklemi hedefleme yeterliği, maddelerin oluşturduğu hiyerarşi, maddelerin yanlılık gösterme durumu, tek boyutluluk ve yerel bağımsızlık bileşenleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizi, Rasch ölçme teorisi çerçevesinde derecelendirme ölçeği modeli temelinde Winsteps® yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular kategori yapısının işlevsel olduğunu, madde uyum istatistiklerinin literatürde önerilen aralıkta bulunduğunu, tek boyutluluk ve yerel bağımsızlık kıstaslarının sağlandığını, kişilere ve maddelere ilişkin güvenirlik ve ayırt edicilik indekslerinin uygun olduğunu, maddelerin yanlılık göstermediğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte ölçeğin örneklemi hedefleme hususunda orta düzey isabetsizlik sergilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak ölçek makul düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçüm gerçekleştirmekte olup ileriki araştırmalarda kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Matematik dili, Öz yeterlik, Matematik öğretmeni adayları

Etik Beyan

Bu araştırma, Trabzon Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulunun 24.04.2024 tarihli E-81614018-050.04-2400019593 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Development of the Mathematical Language Teaching Self-Efficacy Scale for Pre-service Elementary Mathematics Teachers

Öz

This study aimed to develop a scale to determine the self-efficacy of pre-service primary mathematics teachers regarding teaching the language of mathematics. The participants of the research consisted of 419 teacher candidates studying in the final semester of the relevant program at 14 universities. The extent to which the scale provides valid and reliable measurement was examined in terms of item fit statistics, the functionality of the adopted category structure, reliability and discrimination indices for persons and items, sample targeting adequacy, the hierarchy formed by the items, item bias status, unidimensionality, and local independence components. Data analysis was conducted using Winsteps® software based on the rating scale model within the framework of Rasch measurement theory. The findings revealed that the category structure was functional, item fit statistics were within the ranges suggested in the literature, the criteria for unidimensionality and local independence were met, the reliability and discrimination indices for persons and items were appropriate, and the items did not exhibit bias. However, it was determined that the scale demonstrated a moderate level of mistargeting concerning the sample. Consequently, the scale provides reasonably valid and reliable measurement and can be utilized in future research.

Anahtar Kelimeler

Mathematical language, Self-efficacy, Prospective mathematics teachers

Etik Beyan

This study was carried out with the approval of the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Trabzon University for Social and Human Sciences, granted by the decision dated 24.04.2024 and numbered E-81614018-050.04-2400019593.

Kaynakça

Açıl, E., & Zeybek, Z. (2017). Students’ ability to use and understand mathematical language with their teacher’s ability to notice the ways of how students use mathematical language? Pamukkale University Journal of Education, 42, 87-107.
Adler, J. (1999). The dilemma of transparency: Seeing and seeing through talk in the mathematics classroom. Journal for Research in Mathematics Education, 30(1), 47 64. https://doi.org/10.2307/749629
Akcan, F. (2023). The effect of the online supportive learning tool developed for digital security proficiency in social studies course on students' self-efficacy perceptions (Publication No: 776088) [Doctoral dissertation, Gazi University]. Council of Higher Education Thesis Center.
Andrich, D. (1996). A hyperbolic cosine latent trait model for unfolding polytomous responses: Reconciling Thurstone and Likert methodologies. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 49, 347-365. https://doi.org/10.1111/j.2044-8317.1996.tb01093.x
Araujo, Z. d., Roberts, S. A., Willey, C., & Zahner, W. (2018). English learners in K–12 mathematics education: A review of the literature. Review of Educational Research, 88(6), 879-919. https://doi.org/10.3102/0034654318798093
Baber, R. L. (2011). The language of mathematics: Utilizing math in practice. John Wiley & Sons.
Bali-Çalikoğlu, G. (2002). Language in mathematics teaching scale. Hacettepe University Journal of Education, 23, 57-61.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
Barton, B. (2008). The language of mathematics: Telling mathematical tales. Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-72859-9

Barwell, R. (2016). Formal and informal mathematical discourses: Bakhtin and Vygotsky, dialogue and dialectic. Educational Studies in Mathematics, 92(3), 331-345. https://doi.org/10.1007/s10649-015-9641-z
Bond, T. G., & Fox, C. M. (2007). Applying the Rasch model: Fundamental measurement in the human sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Bond, T. G., Yan, Z., & Heene, M. (2021). Applying the Rasch model: Fundamental measurement in the human sciences (4th ed.). Routledge
Boone, W. J. (2020). Rasch basics for the novice. In M. S. Khine (Ed.), Rasch measurement: Applications in quantitative educational research (pp. 9-30). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-15-1800-3
Boone, W. J., & Staver, J. R. (2020). Advances in Rasch analysis in the human sciences. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-43420-5
Boone, W. J., Staver, J. R., & Yale, M. S. (2014). Rasch analysis in the human sciences. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-6857-4_4
Burns, M. (2006). Marilyn Burns on the language of math. Instructor, 115(7), 41-43.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Pegem Akademi
Carlson, M., Wilcox, R., Chou, C.-P., Chang, M., Yang, F., Blanchard, J., … & Clark, F. (2011). Psychometric properties of reverse-scored items on the CES-D in a sample of ethnically diverse older adults. Psychological Assessment, 23(2), 582-562. https://doi.org/10.1037/a0022484
Çekmez, E., Tuti, G., & Terzi, S. Y. (2023). Investigation of the psychometric properties of a mathematics anxiety test for 3rd and 4th grade primary school students. Anadolu University Journal of Education Faculty, 7(4), 819-841. https://doi.org/10.34056/aujef.1254390
Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş [Introduction to research and project studies]. Celepler Matbaacılık.
Duncan, P. W., Bode, R. K., Lai, S. M., & Perera, S. (2003). Rasch analysis of a new stroke-specific outcome scale: The stroke impact scale. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 84(7), 950-963. https://doi.org/10.1016/S0003-9993(03)00035-2
Durkin, K., & Shire, B. (1991). Lexical ambiguity in mathematical contexts. In K. Durkin & B. Shire (Eds.), Language in mathematical education (pp. 71-84). Open University Press.
Erath, K., Prediger, S., Quasthoff, U. Μ., & Heller, V. (2018). Discourse competence as important part of academic language proficiency in mathematics classrooms: The case of explaining to learn and learning to explain. Educational Studies in Mathematics, 99(2), 161 179. https://doi.org/10.1007/s10649-018-9830-7
Fan, J., & Bond T. (2019). Applying Rasch measurement in language assessment: Unidimensionality and local independence. In V. Aryadoust & M. Raquel (Eds.), Quantitative data analysis for language assessment: Fundamental techniques (pp.83 102). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315187815
Gökmen, A.D.Y., & Ulusoy, M. (2022). The role of vocabulary knowledge and comprehension skills on retelling skills: Different path analysis tests. Pamukkale University Journal of Education, 56, 372-400. https://doi.org/10.9779.pauefd.1026827.
Gürefe, N. (2018). Mathematical language skills of mathematics prospective teachers. Universal Journal of Educational Research, 6(4), 661-671. https://doi.org/10.13189/ujer.2018.060410
Gray, V. (2004). The language of mathematics: A functional definition and development of an intrument to measure teacher perceived self-efficacy [Doctoral dissertation, Oregon State University]. http://hdl.handle.net/1957/31694
Halliday, M. A. K. (1978). Language as social semiotic. Edward Arnold.
Kabael, T., & Yayan, B. (2017). Effect of self-evaluation on pre-service mathematics teachers’ self-efficacy in language of mathematics. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 7(1), 1-34. https://doi.org/10.18039/ajesi.292575
Kuzu, T. (2023). Multilingual meaning making – An explorative study of German-Turkish learners’ translanguaging processes regarding the part-whole-concept. Journal für Mathematik-Didaktik, 44(4), 325-353. https://doi.org/10.1007/s13138-023-00219-z
Kuzu, T., & Ratzke, C. (2024). Explanatory videos in the context of learning processes: An interdisciplinary interpretative interaction analysis of production and reflection processes. Journal of Pedagogical Research, 8(2), 227-259. https://doi.org/10.33902/JPR.202426555
Linacre, J. M. (2002). Optimizing rating scale category effectiveness. Journal of Applied Measurement, 3(1), 85-106.
Linacre, J. M. (2022). A user quide to Winsteps Ministep Rasch model computer programs. https://www.winsteps.com/a/Winsteps-Manual.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education]. (2018a). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7, ve 8. sınıflar) [Mathematics curriculum (Primary and secondary school grades 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, and 8)]. Millî Eğitim Bakanlığı.
Millî Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education]. (2018b). Ortaöğretim matematik dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) öğretim programı [Secondary education mathematics curriculum (Grades 9, 10, 11, and 12)]. Millî Eğitim Bakanlığı.
Millî Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education]. (2024a). Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) [Secondary Education Mathematics Curriculum (Preparatory, Grades 9, 10, 11, and 12)]. Millî Eğitim Bakanlığı.
Millî Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education]. (2024b). Ortaokul matematik dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) [Middle school mathematics curriculum (Grades 5, 6, 7, and 8)]. Millî Eğitim Bakanlığı.
Moleko, M. M. (2021). Teachers’ perspectives on addressing linguistic factors affecting visualization of mathematics word problems. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 17(11), em2029. https://doi.org/10.29333/ejmste/11248
Moore, R. C. (1994). Making the transition to formal proof. Educational Studies in Mathematics, 27(3), 249-266. https://doi.org/10.1007/bf01273731
Morgan, C. (2020). Mathematical language. In S. Lerman (Ed.), Encyclopedia of mathematics education (pp. 540-543). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-15789-0
Moschkovich, J. (2015). Academic literacy in mathematics for English learners. The Journal of Mathematical Behavior, 40, 43-62. https://doi.org/10.1016/j.jmathb.2015.01.005 National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM.
Neumann, I., Neumann, K., & Nehm, R. (2011). Evaluating instrument quality in science education: Rasch-based analyses of nature of science test. International Journal of Science Education, 33(10), 1373-1405. https://doi.org/10.1080/09500693.2010.511297
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory. (2nd ed.). McGraw-Hill.
Oon, P. T., & Subramaniam, R. (2011). Rasch modelling of a scale that explores the take-up of physics among school students from the perspective of teachers. In R. F. Cavanagh & R. F. Waugh (Ed.), Applications of Rasch measurement in learning environments research (pp. 119-139). Sense Pub.
Özgen, K., & Bindak, R. (2008). The development of self-efficacy scale for mathematics literacy. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 517-528.
Peng, P., Lin, X., Ünal, Z., Lee, K., Namkung, J., Chow, J., … & Sales, A. (2020). Examining the mutual relations between language and mathematics: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(7), 595-634. https://doi.org/10.1037/bul0000231
Pimm, D. (1987). Speaking Mathematically: Communication in mathematics classrooms. Routledge.
Prediger, S. (2019). Investigating and promoting teachers’ expertise for language-responsive mathematics teaching. Mathematics Education Research Journal, 31, 367 392. https://doi.org/10.1007/s13394-019-00258-1
Prediger, S., Kuzu, T., Schüler-Meyer, A., & Wagner, J. (2019). One mind, two languages – separate conceptualizations? A case study of students’ bilingual modes for dealing with language-related conceptualizations of fractions. Research in Mathematics Education, 21(2), 188 207. https://doi.org/10.1080/14794802.2019.1602561
Riccomini, P. J., Smith, G. W., Hughes, E. M., & Fries, K. M. (2015). The language of mathematics: The importance of teaching and learning mathematical vocabulary. Reading & Writing Quarterly, 31(3), 235-252. https://doi.org/10.1080/10573569.2015.1030995
Schleppegrell, M. J. (2007). The linguistic challenges of mathematics teaching and learning: A research review. Reading & Writing Quarterly, 23(2), 139 159. https://doi.org/10.1080/10573560601158461
Seçer, İ. (2018). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları (2. Baskı) [The process of developing and adapting psychological tests: SPSS and LISREL applications (2nd Edition)]. Anı Yayıncılık.
Smith Jr, E. V., Conrad, K. M., Chang, K., & Piazza, J. (2002). An introduction to Rasch measurement for scale development and person assessment. Journal of Nursing Measurement, 10(3), 189-206.
Suárez-Alvarez, J., Pedrosa, I., Lozano, L. M., García-Cueto, E., Cuesta, M., & Muñiz, J. (2018). Using reversed items in Likert scales: A questionable practice. Psicothema, 30(2), 149-158. https://doi.org/10.7334/psicothema2018.33
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Pearson.
Tennant, A., & Conaghan, P. (2007). The Rasch measurement model in rheumatology: What is it and why use it? When should it be applied, and what should one look for in a Rasch paper? Arthritis Care and Research, 5(8), 1358–1362. https://doi.org/10.1002/art.23108
Uptegrove, E. B. (2015). Shared communication in building mathematical ideas: A longitudinal study. Journal of Mathematical Behavior, 40, 106–130. https://doi.org/10.1016/j.jmathb.2015.02.001
Wilkinson, L. C. (2018). Teaching the language of mathematics: What the research tells us teachers need to know and do? The Journal of Mathematical Behavior, 51, 167 174. https://doi.org/10.1016/j.jmathb.2018.05.001
Wright, B. D., & Linacre, J. M. (1994). Reasonable mean-square fit values. Rasch Measurement Transactions, 8(3), 370.
Wright, B.D., & Stone, M.H. (2004). Making measures. Phaneron Press
Zeng, B., Wen, H., & Zhang, J. (2020). How does the valence of wording affect features of a scale? The method effects in the undergraduate learning burnout scale. Frontiers in Psychology, 11, 26-38. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.585179

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Matematik Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdem Çekmez ^*
0000-0001-8684-2820
Türkiye

Mustafa Güler
0000-0002-4082-7585
Türkiye

Taha Ertuğrul Kuzu
0000-0001-7422-0231
Germany

Erken Görünüm Tarihi

15 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

19 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2024

Kabul Tarihi

19 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 65

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.1505026

IZ

https://izlik.org/JA33JL88LM

APA

Çekmez, E., Güler, M., & Kuzu, T. E. (2025). İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 139-159. https://doi.org/10.9779/pauefd.1505026

AMA

1.Çekmez E, Güler M, Kuzu TE. İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. PAÜEFD. 2025;(65):139-159. doi:10.9779/pauefd.1505026

Chicago

Çekmez, Erdem, Mustafa Güler, ve Taha Ertuğrul Kuzu. 2025. “İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 65: 139-59. https://doi.org/10.9779/pauefd.1505026.

EndNote

Çekmez E, Güler M, Kuzu TE (01 Eylül 2025) İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 65 139–159.

IEEE

[1]E. Çekmez, M. Güler, ve T. E. Kuzu, “İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi”, PAÜEFD, sy 65, ss. 139–159, Eyl. 2025, doi: 10.9779/pauefd.1505026.

ISNAD

Çekmez, Erdem - Güler, Mustafa - Kuzu, Taha Ertuğrul. “İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 65 (01 Eylül 2025): 139-159. https://doi.org/10.9779/pauefd.1505026.

JAMA

1.Çekmez E, Güler M, Kuzu TE. İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. PAÜEFD. 2025;:139–159.

MLA

Çekmez, Erdem, vd. “İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 65, Eylül 2025, ss. 139-5, doi:10.9779/pauefd.1505026.

Vancouver

1.Erdem Çekmez, Mustafa Güler, Taha Ertuğrul Kuzu. İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. PAÜEFD. 01 Eylül 2025;(65):139-5. doi:10.9779/pauefd.1505026

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiY2MgYnkgNC4wLnBuZyIsInBhdGgiOiJjMDc4LzE0YTYvMTM0Ni82YTQzYWM3NDYwODZmMS4xODcwNzQxMC5wbmciLCJleHAiOjE3ODI4MjM1NTYsIm5vbmNlIjoiZTk1NmRhOTU2NWFiMTFkNDBkY2U0OTQyMDUyZTEzYWYifQ.JgmAbelnEdeakOGuwKUlQLep1cS-L0X_jMBX0gvxVqg https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Matematik Dilinin Öğretimi Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Development of the Mathematical Language Teaching Self-Efficacy Scale for Pre-service Elementary Mathematics Teachers

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster