Kariyer Olgunluğunda Cinsiyet Farklılıkları: Meta Analiz Çalışması
Öz
Bu araştırmanın amacı, kariyer olgunluğunda cinsiyet farklılıklarını meta analiz yöntemiyle incelemektir. Bu amaç için, 2000-2017 yılları arasında Türkiye’de kariyer olgunluğu konusunda çalışılan lisansüstü tezler ve makaleler incelenmiştir. Tezleri incelemek için Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi ve bilimsel makaleleri incelemek için de ULAKBİM Ulusal Veri Tabanı kullanılmıştır. Bu araştırmanın örneklemini cinsiyet değişkenine ve kodlama protokolüne uygun verileri içeren 17 araştırma oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 4538 (%49,7) kadın ve 4595 (%50,3) erkek olmak üzere toplam 9133 katılımcı içermektedir. Kariyer olgunluğunun cinsiyete göre etki büyüklüğü, Cohen d olarak bilinen Standardize Ortalamalar Farkı (SOF) analiz yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Yayın yanlılığını belirlemek için Rosenthal’ın FSN Sayısı, Huni Grafiği, Duval-Tweedie’nin Kırp-Doldur Yöntemi ile Egger testi sonuçları incelenmiş ve meta analizde yayın yanlılığı olmadığı görülmüştür. Ayrıca meta analiz sonuçlarının farklı örneklem gruplarına (ortaokul ve lise öğrencileri) göre nasıl değiştiğini belirlemek için alt grup analizi yapılmıştır. Araştırma kapsamındaki çalışmalarda heterojen bir dağılım olduğu bulunmuştur (Q=40.824 p=0.001, I²=60.807). Araştırma sonuçları rastgele etkiler modeline göre kadınlar lehine, anlamlı ve küçük düzeyde (d=0.303, [0,234; 0,371], p=0.000) etki büyüklüğü göstermiştir. Ayrıca, alt grup analizi sonuçları cinsiyete göre hesaplanan etki büyüklüğünün okul kademesine göre anlamlı olarak farklılaştığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- (* ile işaretlenmiş olan kaynaklar meta-analiz çalışmasında kullanılmış olan kaynaklardır) *Acısu, S. (2002). Koruma altında olan lise ve meslek lisesi öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
- *Akbulut, N. (2010). 12. sınıfta okuyan kız ve erkek öğrencilerin mesleki olgunluk ve umutsuzlukları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
- Akdaş, G. (2013). Sağlık meslek lisesi öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeylerinin ve algıladıkları aile desteğinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
- Alam, M. (2016). Home environment and academic self-concept as predictors of career maturity. IRA International Journal of Education and Multidisciplinary Studies, 4(3), 359-372.
- *Altuntaş, S. (2013). Lise son sınıf öğrencilerinin çocukluk çağı örselenme yaşantıları ile mesleki olgunlukları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
- Altuntaş, S., Atlı, A. ve Kış, A. (2016). Öğrencilerin mesleki olgunluk düzeylerinin cinsiyetlerine göre meta analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (31), 88-106.
- Atli, A. (2017). Five-factor personality traits as predictor of career maturity. Eurasian journal of educational research, 68, 151-165.
- Bacanlı, F. (2005). Lise öğrencileri için mesleki grup rehberliği programı ve uygulama kılavuzu, Y.Kuzgun ve F.Bacanlı (dizi ed.), Rehberlik ve psikolojik danışmada kullanılan ölçme araçları ve programlar dizisi, 4 (2. Baskı), Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
- Bacanlı, F. ve Sürücü, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin kariyer gelişimleri ile ebeveyne bağlanmaları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 679-700.
- Bacanlı, F., Sürücü, M. ve Özer, A. (2007, 17-19 Ekim). Çocuklar için kariyer gelişim ölçeğinin faktör yapısı ve güvenirliği. 9. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, İzmir.