Empati ile Narsizim Arasındaki İlişkide Bencilliğin Aracı Rolü
Öz
Empati, başkalarının düşüncelerine ve duygularına ilişkin içgörüler elde etmek amacıyla; gözlem, hafıza, bilgi ve akıl yürütmenin birleştirildiği karmaşık bir psikolojik perspektif alma becerisidir. Kişinin yaptığı eylemlerin olumsuz sonuçlarını görebilmesi de büyük ölçüde empati becerisinin düzeyi ile ilgilidir. Bencillik; kişisel çıkarlarını korumak ve gözetmek ötesinde, bir başkasının zarar görmesi adına kişisel çıkar arayışıdır. Narsist kişiliğin en önemli göstergeleri ise kendisinin önemine dair büyüklenmeci bir duygu, hak sahibi olduğuna inanma kişilerarası ilişkilerde sömürücülük, amaçlarına ulaşmak için insanları kullanma ve diğerlerinin duyguları ve gereksinimlerini kabullenme veya paylaşmada gönülsüzlük olarak özetlenebilir. Araştırmanın amacı empati ile narsist kişilik arasındaki ilişkide bencilliğin aracı rolünü sınamaktır. Araştırmada, empati bağımsız gizil değişken, bencillik aracı değişken ve narsizm bağımlı gizil değişken olarak yer almaktadır. Veri toplama aracı olarak Toronto Empati Ölçeği, Narsisistik Kişilik Envanteri ve Bencillik Ölçeğinin kullanıldığı araştırma, 310 kadın, 155 erkek, 465 genç yetişkin üzerinde yapılmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellenmesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda Empati ile narsizm arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı (γ= -0,35); empati ile bencillik arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı (γ= -0,59) ve bencillik ile narsizm arasında ise orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (γ= 0,53). Aracı değişken modelinin sınanması sonunda da empati ile narsizm arasındaki ilişkide bencilliğin tam aracı role sahip olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aknin, L., Dunn, E., Whillans, A,. Grant, A., Norton, M. (2013). Making a difference matters: Impact unlocks the emotional benefits of prosocial spending. J. Econ. Behav. Organ. 88, 90–95
- Aknin, L. ve, Human, L. (2015). Give a piece of you: Gifts that reflect givers promote closeness. J. Exp. Soc. Psychol. 60, 8–16
- Alicke, M. D. & Sedikides C. (2011). Handbook of Self-Enhancement and Self-Protection. New York: GuilfordAmerican Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5. baskı). Washington: DC: Author.
- Ames, R., Rose, P., ve Anderson, C. P. (2006). The NPI-16 as A Short Measure of Narcissism. Journal of Research in Personality, 40, 440–450. doi:10.1016/j.jrp.2005.03.002
- Andreychik, M. R. and Lewis, E. (2017). Will you help me to suffer less? How about to feel more joy? Positive and negative empathy are associated with different other-oriented motivations. Personality and Individual Differences, 105, 139-149. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.09.038
- Archer, R. L., Foushee, H. C., Davis, M. H., and Aderman, D. (1979). Emotional empathy in a courtroom simulation: a person-situation interaction. Journal of Applied Social Psychology, 9, 275-291.
- Atay, S. (2009). Narsistik Kişilik Envanteri‟nin Türkçeye Standardizasyonu. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(1):181-196.Barasch, A., Levine, E. E., Berman, J. Z. ve Small, D. A. (2014). Selfish or selfless? On the signal value of emotion in altruistic behavior. J. Personal. Soc. Psychol. 107, 393–413
- Barrett-Lennard, G. T. (1997). The recovery of empathy – toward others and self. In A. C. Bohart & L. S. Greenberg (Eds.), Empathy reconsidered: New directions in psychotherapy (pp. 103–121). Washington, DC: American Psychological Association.
- Baskin-Sommers, A., Krusemark, E., & Ronningstam, E. (2014). Empathy in narcissistic personality disorder: from clinical and empirical perspectives. Personality disorders, 5(3), 323-33.
- Batson, D. C. (2009). These Things Called Empathy: Eight Related but Distinct Phenomena. In The Social Neuroscience of Empathy, edited by Jean Decety, 3–15. Cambridge, MA: MIT Press.