A Bibliometric Analysis Of Spiritual Well-Being Articles Published In Turkey Between 2014 And 2024

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 453 - 473, 31.12.2025

Numan İnce , Orhan Gürsu

https://doi.org/10.17859/pauifd.1775607

https://izlik.org/JA28AE55BS

Öz

In this study, it is aimed to examine the studies on spiritual well-being conducted in Turkey between 2014 and 2024. For the studies on spiritual well-being, the articles published in national and international journals of the studies conducted in Turkey were utilized. The aim of this study, which was designed in the bibliometric analysis type within the scope of qualitative research, is to examine which studies on spiritual well-being have been conducted in Turkey in the last 10 years, to determine the subject trends, to show different topics in which spiritual well-being has been studied, and to examine the research characteristics methodologically. Using criterion sampling technique from purposive sampling method, 87
articles published in national and international journals were analyzed in this study. A general literature review was conducted in TRDizin, EBSCOhost and Scopus indexes, paying attention to the spiritual well-being theme of the studies. In the title of the article, the concepts of "Spiritual Well-Being" and "Spiritual Well-Being" in English language were taken into consideration. Findings were obtained by analyzing the subject, year, method, sample and data collection technique by using bibliometric analysis and content analysis. The studies on spiritual well-being were mostly conducted in 2024 (49,43%, n=43). It was determined that the most frequently studied subject along with spiritual well-being was "Meaning/Quality/Love of Life" (12,60%, n=16). Considering the methods used in the analyzed articles, 87,36% of the studies were quantitative (n=76), 2,30% were qualitative (n=2), 8,05% were mixed methods (n=7) and 2,30% were theoretical studies (n=2). In terms of data collection tools, it is seen that the survey technique is the most preferred with 94,25% (n=82), followed by literature review (3,45%, n=3), interview (1,15%, n=1) and secondary data (1,15%, n=1). As a sampling type, convenience sampling was used the most (41,46%, n=17), while the least commonly used were stratified and quota sampling (2.44%, n=1).

Anahtar Kelimeler

Psychology of Religion , Spiritual Well-Being , Religion , Subject Tendency , Content Analysis

TÜRKİYE’DE 2014-2024 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN MANEVİ İYİ OLUŞ MAKALELERİ ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

https://izlik.org/JA28AE55BS

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de 2014 ile 2024 yılları arasında yapılmış olan manevi iyi oluş konusu bağlamındaki çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Manevi iyi oluş konusundaki çalışmalar için Türkiye içinde yapılmış araştırmaların ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış makalelerden yararlanılmıştır. Nitel araştırma kapsamında bibliyometrik analiz türünde tasarlanan bu çalışmanın amacı manevi iyi oluş konusunda son 10 yıldır Türkiye’de hangi çalışmaların yapıldığını incelemek, konu eğilimlerini tespit etmek, manevi iyi oluşun çalışıldığı farklı konuları göstermek ve araştırma özelliklerini yöntembilimsel açıdan incelemektir. Amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme tekniği kullanılan bu çalışmada ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanan 87 makale incelenmiştir. Ele alınan çalışmaların manevi iyi oluş temalı olmasına dikkat edilerek TRDizin, EBSCOhost ve Scopus indekslerinde genel bir alanyazın taraması yapılmıştır. Makale başlığında “Manevi İyi Oluş” ve İngilizce “Spiritual Well-Being” kavramlarının olmasına dikkat edilmiştir. İncelenen çalışmalarda bibliyometrik analiz ve içerik analizi kullanılarak konu, yıl, yöntem, örneklem ve veri toplama tekniği analiz edilerek bulgular elde edilmiştir. Manevi iyi oluş üzerine yapılan çalışmalar en çok 2024 yılında (%49,43, n=43) yapılmıştır. Manevi iyi oluş ile birlikte en çok çalışılan konunun “Yaşam anlamı/Kalitesi/Sevgisi” (%12,60, n=16) olduğu tespit edilmiştir. İncelenen makalelerde kullanılan yöntemlere bakıldığında çalışmaların %87,36’sı nicel (n=76), %2,30’u nitel (n=2), %8,05’i karma yöntemle (n=7) yapıldığı ve %2,30’unun da teorik çalışma (n=2) olduğu görülmektedir. Veri toplama araçlarına bakıldığında ise anket tekniğinin %94,25 (n=82) ile en çok tercih edildiği, sırasıyla alan yazın taraması (%3,45, n=3), mülakat (%1,15, n=1) ve ikincil veri (%1,15, n=1) tekniğinin kullanıldığı görülmektedir. Örnekleme türü olarak en çok kolayda örneklem türünün (%41,46, n=17), en az ise tabakalı ve kota örneklem türlerinin (%2,44, n=1) kullanıldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Din Psikolojisi , Manevi İyi Oluş , Din , Konu Eğilimi , İçerik Analizi

Kaynakça

• Acar, Hatice. “Manevi İyi Oluş ile Dindarlık Arasındaki İlişki Üzerine Bir Değerlendirme”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/2 (2014), 391-412.
• Akbolat, Abdurrahman. Kronik hastalarda iyi oluş ve maneviyat: Nitel bir araştırma. Diss. Necmettin Erbakan University (Turkey), 2022.
• Aktürk, Ümmühan vd. “Functional Evaluation Of Treatment Of Chronic Disease: Validity And Reliability Of The Turkish Version Of The Spiritual Well-Being Scale”. Palliative And Supportive Care 15 (2017), 684–692.
• Ay, Yaşar – Gürsu, Orhan. "The Relationshıp Between Psychological Health And Spiritual Well-Being In The Old Age". Mütefekkir 12/23 (2025), 268-291.
• Beşel, Furkan - Yardımcıoğlu, Fatih. “Maliye Dergisi’nin Bibliyometrik Analizi: 2007-2016 Dönemi”. Maliye Dergisi 172 (2017), 133-151.
• Bredle, Jason M. vd. “Spiritual Well-Being As A Component Of Health-Related Quality Of Life: The Functional Assessment Of Chronic Illness Treatment Spiritual Well-Being Scale (FACIT-Sp)”. Religions 2/1 (2011), 77-94.
• Broadus, Robert N. “Early Approaches to Bibliometrics”. Journal of the American Society for Information Science 38/2 (1987), 127-129.
• Coppola, Ilaria vd. “Spiritual Well-Being and Mental Health During The COVID-19 Pandemic In Italy”. Frontiers In Psychiatry 12 (2021), 1-15.
• Craig, W. Ellison. “Spiritual Well-Being: Conceptualization and Measurement”. Journal of Psychology And Theology 11/4 (1983), 330-340.
• Çalışkan, Şüheda –Dilmaç, Bülent. “Evli Bireylerde Manevi İyi Oluş, Ailede Yılmazlık ve Yaşamın Anlamı Arasındaki Yordayıcı İlişkiler”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/1 (2022), 113-127.
• Daaleman, Timothy P. – Frey, Bruce B. “The Spirituality Index Of Well-Being: A New Instrument For Health-Related Quality-Of-Life Research”. The Annals of Family Medicine 2/5 (2004), 499-503.
• Donthu, Naveen vd. “How To Conduct A Bibliometric Analysis: An Overview And Guidelines”. Journal of Business Research 133 (2021), 285-296.
• Duyan, Veli vd. “Manevi İyilik Hali Envanteri’ni Türkçeye Uyarlama Çalışması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 62/2 (2021), 477–495.
• Düzgüner, Sevde. Maneviyat Algısı ve Yansımaları. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı, 2021.
• Ekşi, Halil – Kardaş, Selami. “Spiritual Well-Being: Scale Development and Validation”. Spiritual Psychology and Counseling (2017), 73-88.
• Ekşi, Halil vd. “Öğretmen Adaylarının Spiritüel İyi Oluş İle Yaşamda Anlam Değişkenlerinin Psikolojik Dayanıklılığı Yordaması: Bir Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Denemesi”. Kastamonu Eğitim Dergisi 27/4 (2019), 1695-1704.
• Eliüşük Bülbül, Ayşe – Özbay, Ahmet. “Spiritual Well being and Fate In The Patience Self compassion Link Among University Students: A Turkish Perspective”. Journal of Religion and Health (2024).
• Ercan, Soner. "Varoluşsal Şükür ve Kanaat Erdemi İlişkisi". Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (2024), 933-952.
• Ercan, Soner. "Öğretmenlerde Manevi Duyarlık ve Kişisel Sorumluluk". Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/28 (2025), 545-574.
• Eryılmaz, Ali –Kula, Naci. “An Investigation of Islamic Well-Being and Mental Health”. Journal of Religion and Health 59/2 (2020), 1096-1114.
• Ferrell, Betty R. vd. “Quality of Life Instrument - Breast Cancer Patient Version (QOL-BC)”. City of Hope National Medical Center (2012).
• Fisher, John W. “From The Beginning To Spiritual Well-Being”. Religion and Spirituality, Spirituality Global Practices, Societel Attitudes and Effects On Health. ed. Edith C. Roberts. 155-172. New York: Neva Publishers, 2015.
• Frankl, Viktor E. Logos, Paradox and The Search For Meaning. In “Cognition And Psychotherapy” (pp. 259-275). Boston, MA: Springer US, 1985.
• Gökşin, İlknur – Soykan Sert, Zeki. “Examining the Relationship Between Spiritual WellBeing and Pregnancy Distress In Pregnant Women”. Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing 11/3 (2024), 201-206.
• Gürsu, Orhan – Ay, Yaşar. “Religion, Spiritual Well-Being And Aging”. The Journal of International Social Research 11/61 (2018), 1176-1190.
• Gürsu, Orhan. Manevi Danışmanlar İçin Kılavuz Danışma İlke Beceri ve Teknikleri. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı, 2022.
• Hoshi, Miwako. Self-Transcendence, Vulnerability and Well-Being In Hospitalized Japanese Elders. Arizona: The University of Arizona, Doktora Tezi, 2008.
• Ingersoll, Elliot. “Construction And Initial Validation Of The Spiritual Wellness Inventory [Doctoral Dissertation]”, Kent State University (1995).
• Jackson, N. Russell. An In-Depth Exploration of Clinical Patterns Within Spiritually Integrated Therapy. Brigham Young University, 2020.
• Karagöz, Beytullah - Şeref, İzzet. “Yunus Emre İle İlgili Araştırmaların Bibliyometrik Analizi”. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi 13/27 (2019), 123-141.
• Karataş, Zeki – Tüccar, Esin. “Maneviyatın İyileştirici Gücünü Ortaya Çıkarmak: Türkiye'de Deprem Sonrası Yaşanan Travma Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”. Spiritüel Psikoloji Ve Danışmanlık 9/2 (2024), 143-176.
• Keven Akliman, Çiğdem – Avcı, Mehmet. “Body Appreciation In Young Adults: Exploring The Interplay Between Of Spiritual Well-Being, Gratitude, BMI, And Physical Activity”. Journal of Spirituality In Mental Health (2024), 1-19.
• Kirca, Nurcan vd. “The Relationship Between Spiritual Well-Being, Hope And Depression In Gynecologic Oncology Patients”. Health Care for Women International 45/3 (2024), 301-322.
• Malinakova, Klara vd. “The Spiritual Well-Being Scale: Psychometric Evaluation of The Shortened Version In Czech Adolescents”. J Relig Health 56 (2017), 697-705.
• Metin, Osman – Ünal, Şükriye. “İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/2 (2022), 273-294.
• NICA, National Interfaith Coalition On Aging. “National Interfaith Coalition On Aging Records Historical Note/Scope And Content (1975)”. Erişim 24 Temmuz 2024. https://www.marquette.edu/library/archives/Mss/NICA/NICA-sc.php
• Öztürk, Zeynep vd. “Examining the Relationship Between Functioning And Spiritual Well-Being In Female Patients Diagnosed With Bipolar Disorder”, Anatolian Journal Of Health Research 5/2, (2024), 170-176.
• Paloutzian, Raymond F. – Ellison, Craig W. “Spiritual Well-Being Scale”. Measures of Religiosty (1982), 382-385.
• Paloutzian, Raymond F. – Ellison, Craig W. “Manual For The Spiritual Well Being Scale”. (1991).
• Peterman, Amy H. vd. “Measuring Spiritual Well-Being In People With Cancer: The Functional Assessment Of Chronic Illness Therapy - Spiritual Well-Being Scale (FACIT-SP)”. Ann Behav Med 24 (2002), 49-58.
• Potter, William Gray. “Lotka’s Law Revisited”. Library Trends 30/1 (1981), 21-39.
• Richards, Scott P. - Barkham, Michael. “Enhancing The Evidence Base For Spiritually Integrated Psychotherapies: Progressing The Paradigm of Practice-Based Evidence”. Psychotherapy 59/3 (2022), 303.
• Santiago, P. Newell - Gall, T. Lynn. “Acceptance and Commitment Therapy As A Spiritually Integrated Psychotherapy”. Counseling and Values 61/2 (2016), 239-254.
• Stanfill, Bruce. “The Spiritual Well-Being Scale: Addressing The Saintly Ceiling Journal of Collaborative Leadership”. Journal of Collaborative Leadership 1 (2017), 73-107.
• Şirin, Turgay. “Maneviyat Olceğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Electronic Turkish Studies 13/18 (2018), 1283-1309.
• Tan, Hümeyra Nazlı - Yıldız, Mualla. “’Manevi İyi Oluş’ Kavramının Ortaya Çıkışı ve Tanımlanması”. Dini Araştırmalar 25/63 (2022), 447-476.
• Waldo, Alfred D. "Correlates of Internet Addiction Among Adolescents". Psychology 5/18 (2014), 1999-2008. Yavuz, Betül – Dilmaç, Bülent. “Üniversite Öğrencilerinde Psikolojik Dayanıklılık ve Bilinçli Farkındalık Arasındaki İlişki: Manevi İyi Oluşun Rolü”. Spiritüel Psikoloji Ve Danışmanlık 5/3 (2020), 257-277.
• Zupic, Ivan - Tomaž, Čater. “Bibliometric Methods In Management and Organization”. Organizational Research Methods 18/3 (2015), 429-472.