Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği)
Öz
Ahıska Türkleri, günümüzde Gürcistan’da bulunan Ahıska bölgesine X-XI. yüzyılla-rında yerleşen Türk boylarından biridir. Onlar, yerleştikleri bölgeye nispetle Ahıska Türk-leri veya Meshet Türkleri olarak da bilinmektedir. Ahıska Türkleri, yaşadıkları bölge Os-manlı hâkimiyetinden çıktıktan sonra zorlu bir süreç yaşamışlardır. Bir daha dönmelerine izin verilmeyecek şekilde yurtlarından sürgün edilmeleri, Ahıskalı Türklerin tarihinde dönüm noktası olmuştur. Ahıska Türkleri, II. Dünya Savaşından sonra Stalin döneminde farklı bölgelere sürgün edilmişlerdir. Ahıska Türkleri sürgündeyken tüm zorluklara rağmen kimliklerini ve kimliklerini oluşturan unsurları muhafaza etmişlerdir. Böylece, sürgün edildikleri bölgelerde kimliklerini kaybetmemişlerdir. Ahıska Türkleri, diğer Türk toplu-luklarının inanışlarıyla örtüşen ve kimliklerinin bir parçası olan halk inanışlarına ayrı bir önem vermişlerdir. Ahıska bölgesinden farklı ülkelere sürgün edildikten uzun yıllar sonra Ahıska Türkleri, Türkiye’nin farklı bölgelerine yerleşmişlerdir. Denizli, Ahıska Türklerinin yoğun olarak yerleştiği yerlerdendir. Ancak, Ahıska Türkleri Türkiye kamuoyu tarafından yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmamızda, Denizli’deki Ahıska Türklerinin kimliklerini koruyup devam ettirmelerinde önemli bir yere sahip olan bazı halk inanışlarını ve bu ina-nışlara ait uygulamalarını hem dini kökleri hem de toplumsal işlevleri bakımından incele-dik. Ancak çalışmamızın konusunu, Denizli’de yaşayan Ahıska Türklerinin geçiş dönemleri ve bazı hayvanlarla ilgili inanış ve uygulamalarıyla sınırlandırdık. İlgili halk inanışlarını ve uygulamalarını incelerken bizzat Denizli’de ikamet eden Ahıska Türklerinin kendile-rinden elde ettiğimiz bilgiler, çalışmamızın şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Son ola-rak, birebir görüşmelerimizden elde ettiğimiz bilgileri ilahiyat ve dinler tarihi açısından ele aldık. Sonra bu inanışların ve uygulamalarının toplumdaki durumuyla ilgili bazı tespit-lerde bulunduk. Bu çalışmamız, Ahıska Türklerinin çektiği zorlukları ve bu zorlukların üstesinden gelmede halk inanışlarının ne tür bir işleve sahip olduğunu ortaya koyması ve ulaşılan bilgilerin İlahiyat ve Dinler Tarihi bilimi açısından değerlendirilmesi bakımından önem taşımaktadır. Ayrıca bu çalışma, Türkiye kamuoyunda Ahıska Türkleri hakkında bir farkındalık oluşmasına ve Ahıska Türklerinin kültürünün tanınmasına bir nebze de olsa katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acıpayamlı, Orhan. Türkiye’de Doğumla İlgili İnanmaların Etnolojik Etüdü. Erzu-rum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1961.
- Arık, Durmuş. “Kutsal Mekân ve Ziyaret Fenomeni”. Halk İnanışları El Kitabı. Edit. Arık, Durmuş-Eroğlu, Ahmet Hikmet. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
- Artun, Erman. Türk Halkbilimi. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2005.
- Bali, Aslı. “Gaziantep Yöresi Doğum Geleneklerinde Anne ve Çocuk Sağaltımı”. Turkish Studies Dergisi 12/5 (2017): 85-110.
- Çelebi, İlyas, “Muska”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 31. İstanbul: Türkiye Diya-net Vakfı Yayınları, 2006.
- Demirci, Kürşat. “Hayvan”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 17. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1998. Demirci, Kürşat. “Muska”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 31. İstanbul: Türkiye Di-yanet Vakfı Yayınları, 2006.
- Eroğlu, Ahmet Hikmet. “Geçiş Dönemleri İle İlgili İnanışlar”. Halk İnanışları El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
- Eşmeli, İsmet. Halk İnanışları Ve Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma (Muğla-Yatağan Örneği). Ankara: Gece Kitaplığı Yayınları, 2015.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
28 Ekim 2020
Kabul Tarihi
26 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Eşmeli, İ., & Ethem, M. (2020). Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(2), 1811-1830. https://doi.org/10.17859/pauifd.817495
AMA
1.Eşmeli İ, Ethem M. Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2020;7(2):1811-1830. doi:10.17859/pauifd.817495
Chicago
Eşmeli, İsmet, ve Mürsel Ethem. 2020. “Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği)”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7 (2): 1811-30. https://doi.org/10.17859/pauifd.817495.
EndNote
Eşmeli İ, Ethem M (01 Aralık 2020) Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7 2 1811–1830.
IEEE
[1]İ. Eşmeli ve M. Ethem, “Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği)”, Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 1811–1830, Ara. 2020, doi: 10.17859/pauifd.817495.
ISNAD
Eşmeli, İsmet - Ethem, Mürsel. “Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği)”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/2 (01 Aralık 2020): 1811-1830. https://doi.org/10.17859/pauifd.817495.
JAMA
1.Eşmeli İ, Ethem M. Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2020;7:1811–1830.
MLA
Eşmeli, İsmet, ve Mürsel Ethem. “Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği)”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2020, ss. 1811-30, doi:10.17859/pauifd.817495.
Vancouver
1.İsmet Eşmeli, Mürsel Ethem. Ahıska Türklerinin Bazı Halk İnanışları (Geçiş Dönemleri ve Bazı Hayvanlar) (Denizli Örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2020;7(2):1811-30. doi:10.17859/pauifd.817495
Cited By
YAŞAMIN ÖZEL DÖNEMLERİNİN VAZGEÇİLMEZİ YUMURTA: SİİRT VE İLÇELERİ ÖRNEĞİ
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.61729/uhad.1323055