EVLİLİK TUTUMUNUN BİR YORDAYICISI OLARAK ÇOCUKLUK ÇAĞI RUHSAL TRAVMALARI

Öz

Bu araştırmada çocukluk çağı ruhsal travmaları ile evlilik tutumu arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma 18-35 yaş aralığında evli olmayan genç yetişkinlerle gerçekleştirilmiştir. Kolayda ve kartopu örneklemi tekniği kullanılarak internet yoluyla ulaşılabilen 645 kişi anketi doldurmuştur. Katılımcıların 481’i (%74,6) kadın,164 (%25,4) erkek olup yaş ortalamaları 24,15±7,22’dir. Araştırmada “kişisel bilgi formu”, “Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği” ve “İnönü Evlilik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama gücünü analiz etmek için Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi’nden faydalanılmıştır. Bulgulara göre katılımcılar çocukluk çağı travmalarına maruz kalmış, en sık duygusal ihmal mağduru olmuşlardır. Katılımcılar genel olarak evliliğe yönelik olumlu tutuma sahiptir. Duygusal istismar, fiziksel istismar ve minimizasyon alt boyutları evlilik tutumu üzerinde anlamlı etkiye sahiptir. Duygusal istismar evlilik tutumunu negatif yönlü etkilerken, fiziksel istismar ve minimizasyon boyutları evlilik tutumunu pozitif yönde yordamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları
• Evlilik Tutumu
• Genç Yetişkinlik
• Childhood Mental Trauma
• Childhood Mental Traumas
• Marriage Attitude
• Young Adulthood

CHILDHOOD TRAUMAS AS A PREDICTOR OF ATTITUDES TOWARDS MARRIAGE

Öz

The present study aims to reveal the relationship between childhood traumas and marriage attitude. The research was conducted with unmarried young adult aged between18-35 years. Using the convenience and snowball sampling technique, 645 people, who can be reached via the internet, filled out the questionnaire. 481 (74.6%) of the participants were female and 164 (25.4%) were male. The mean age of the participants was 24.15±7.22. In the study, "personal information form", Childhood Psychological Trauma Scale " and "İnönü Marriage Attitude Scale" was used to collect the data. Multiple Linear Regression Analysis was used to analyze the predictive power of the independent variables for the dependent variable. According to findings, the participants were exposed to childhood traumas, and they were the most frequent victims of emotional neglect. Participants generally have a positive attitude towards marriage. Emotional abuse, physical abuse and minimization sub-dimensions had a significant effect on marriage attitude. While emotional abuse affects marriage attitude negatively, physical abuse and minimization dimensions predict marriage attitude positively.

Anahtar Kelimeler

• Childhood Mental Traumas
• Marriage Attitude
• Young Adulthood

Kaynakça

1. Acehan, S. Bilen, A., Ay, M. O., Gülen, M., Avcı, A. ve İçme, F. (2013). Çocuk istismarı ve ihmalinin değerlendirilmesi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 22(4), 591-614. 
2. Akbaş, M., Gökyıldız, S. Ş., Onat, K. C. ve Öztürk, M. (2019). Üniversite öğrencilerinin evlilik tutumlarını etkileyen faktörler. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, 44(1), 93-100. 
3. Aksakoğlu G (2001). Sağlıkta araştırma teknikleri ve analiz yöntemleri. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlük Matbaası.
4. Akyazı, K. G., Çıtak, Ş. ve Tosun, C., (2022). Evlilik tutumunun bir yordayıcısı olarak evlilik rol beklentileri. ODÜSOBİAD, 12 (2), 931-948.
5. Alpaslan, A. H. (2014). Çocukluk döneminde cinsel istismar. Kocatepe Tıp Dergisi, 15 (2), 194-201.
6. Arıkan, G. (2020). Üniversite öğrencilerinin evliliğe ilişkin tutumlarında toplumsal cinsiyetin ve romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur. 
7. Baumeister, R. F., Dale, K. ve Sommer, K. L. (2022). Freudian defense mechanisms and empirical findings in modern social psychology: Reaction formation, projection, displacement, undoing, isolation, sublimation, and denial. Journal of Personality, 66(6), 1081-1124.doi: 10.1111/1467-6494.00043
8. Baygal, A. (2016). Şiddetin aile içi görünümleri. N. Adak (Ed.). Değişen Toplumda Değişen Aile Sosyolojik Tartışmalar içinde (ss: 177-199).  Ankara: Siyasal.

9. Bayoğlu, F. ve Atlı, A. (2014). İnönü evlilik tutum ölçeği: geçerlik ve güvenirlik analizleri. Ege Eğitim Dergisi, 15 (2),397-415 .doi: 10.12984/eed.79063
10. Bekman, M. (2022). Halkla ilişkiler uygulamalarında nicel araştırma yöntemi: İlişkisel tarama modeli. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 6(16), 238-258.
11. Bener, Ö. ve Günay, G. (2013). Gençlerin evlilik ve aile yaşamına ilişkin tutumları. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (1), 1-16. 
12. Bernstein, D. P. vd. ( Stein, J. A., Newcomb, M. D., Walker, E., Pogge, D., Ahluvalia, T., Stokes, J., Handelsman, L., Medrano, M., Desmond, D., ve Zule, W. (2003). Development and validation of a brief screening version of the Childhood Trauma Questionnaire. Child Abuse & Neglect, 27(2), 169-190.
13. Bigras, N., Godbout, N., Hebert, M., Runtz, M. ve Daspe, M.E. (2015). Identity and relatedness as mediators between child emotional abuse and adult couple adjustment in women. Child Abuse & Neglect, (50), 85-93. doi: 10.1016/j.chiabu.2015.07.009
14. Çatalkaya, Ş. (2018). Aile içi şiddet, benlik saygısı ve kişilerarası ilişki kurma arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Dedeler, M., Öpez, T. ve Öztürk, C. (2016). Çocukluk çağı cinsel istismarına yönelik tedavi ve önleme yaklaşımları: Bir gözden geçirme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi,3(1), 28-43. 
16. Dereboy, Ç., Şahin, D. E., Şakiroğlu, M. ve Şafak, Ö. C. (2018). Çocukluk çağı travmalarının, kimlik gelişimi, duygu düzenleme güçlüğü ve psikopatoloji ile ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 29(4), 269-278. 
17. Du, S., Xiong, X., Zhang, B., Huang, J. ve Zhang, P. (2022). The impact of childhood trauma on adult marital attitudes: The mediating effect of core self-evaluation. International Journal of Education and Humanities, 2(3), 168–174. doi:10.54097/ijeh.v2i3.388
18. Feiring, C., Taska, L., ve Chen, K. (2002). Trying to understand why horrible things happen: Attribution, shame, and symptom development following sexual abuse. Child Maltreatment, 7(1), 25–39. doi:10.1177/1077559502007001003 
19. Glaser, D. (2002). Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): A conceptual framework. Child Abuse & Neglect, 26(6), 697-714.
20. Gobout N, Morissette Harvey F, Cyr G, Bélanger C.(2020). Cumulative childhood trauma and couple satisfaction: examining the mediating role of mindfulness. Mindfulness, 11(7), 1723–1733 doi:10.1007/s12671-020-01390-x
21. Godbout, N., Daspe, M.E., Lussier, Y., Sabourin, S., Dutton, D. ve Hebert, M. (2017). Early exposure to violence, relationship violence and relationship satisfaction in adolescents and emerging adults: The role of romantic attachment. Psychological Trauma Theory Research Practice and Policy, 9(2), 127-137. doi:10.1037/tra0000136
22. Grilo, C.M. ve Masheb, R. M. (2001). Childhood psychological, physical, and sexual maltreatment in outpatients with binge eating disorder: frequency and associations with gender, obesity, and eating-related psychopathology. Obesity Research, (5), 320-325. doi: 10.1038/oby.2001.40.
23. Güner, İ. Ş., Güner, S. ve Şahan, M. H. (2010), Çocuklarda sosyal ve medikal bir problem; istismar. Van Tıp Dergisi:17 (3), 108-113. 
24. Hart, S.N., Brassard, M.C. ve Karlson, H.C. (1996). Psychological maltreatment. J. Briere, L. Berliner, J.A. Bulkey, C. Jenny ve T. Reid (Ed), The APSAC handbook on child maltreatment içinde (ss: 72-89). Sage Publications.
25. Helvacı, Ç. F. ve Hocaoğlu, Ç. (2018). Çocukluk çağı travmaları: bir gözden geçirme. Sakarya Tıp Dergisi, 8(4), 695-711 
26. Huang, Y.C. ve Lin, S.H. (2014). Attitudes of Taiwanese college students toward marriage: A comparative study of different family types and gender. Journal of Comparative Family Studies, 45(3), 425-438.
27. Kalaycı, Ş. (Ed.) (2006). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil.
28. Kamaç, Z. (2021). Üniversite öğrencilerinin kişilik özelliklerinin evlilik tutumlarıyla ve beklentileriyle ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
29. Karabacak A., ve Çiftçi, M. (2016). Üniversite öğrencilerinin evliliğe ilişkin tutumları ile romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Psikoloji Çalışmaları, 36(2), 25-43.
30. Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
31. Kaya, İ. ve Çecen-Eroğul, A. R. (2011). Ergenlerde çocukluk dönemi istismar yaşantılarının yordanmasında aile işlevlerinin rolü. XI. Ulusal PDR Kongresi. İzmir, Türkiye.
32. Kayaalp, S. (2017). Genç erişkinlerin evlilik tutumunu etkileyen faktörler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lefkoşa. 
33. Keldal, G. (2015). Üniversite öğrencilerinin evliliğe ilişkin tutumlarının yordayıcısı olarak eş seçme stratejileri ve cinsiyet rol algıları (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
34. Kendir M. E. ve Demirli, C. (2016). Evlilik doyumu üzerinde anne baba tutumunun etkisinin incelenmesi. Education Sciences, 11(3), 96-113. 
35. Knafl, K. Deatrick, J.A. ve Havill, N. (2012). Continued development of the family management style framework. Journal of Family Nursing 2012 18(1), 11–34. doi: 10.1177/1074840711427294
36. Köroğlu, T. (2013). Üniversite gençliğinin evlilik, aile ve boşanma konusundaki düşünce ve görüşleri üzerine sosyolojik bir araştırma: Karabük Üniversitesi örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karabük.
37. Larson, J.H. ve Lamont, C. (2005). The relationship of childhood sexual abuse to the marital attitudes and readiness for marriage of single young adult women. Journal of Family Issues,26(4), 415-430. doi:10.1177/0192513X04270474
38. Li, X. (2014). What ınfluences the attitudes of people in the United States toward marriage? A critical review. The Family Journal, 22(3), 292–297. doi:10.1177/1066480714529743
39. Lowenthal, B. (2001). Abuse and neglect the educator’s guide to the identification and prevention of child maltreatment. London: Paul H. Brookes Publishing.
40. Lynch, M.A., Saralidze, L., Goguadze, N. veZolotor A. (2008). National study on violence against children in Georgia. 2.2. 2023 tarihinde https://www.unicef.org/georgia/media/2161/file/Violence_Study_ENG_final.pdf adresinden alınmıştır.
41. Maden, H. (2015). Anne babası boşanmış üniversite öğrencilerinin evlilik tutumu ile anne babası evli üniversite öğrencilerinin evlilik tutumunun karşılaştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
42. Mahram, M., Hosseinkhani, Z., Nedjat, S. ve Aflatouni, A. (2013). Epidemiologic evaluation of child abuse and neglect in school-aged children of qazvin province, Iran. Iranian Journal of Pediatrics, 23(2), 159-64.
43. May-Chahal, C. ve Cawson, P. (2005). Measuring child maltreatment in the United Kingdom: A study of the prevalence of child abuse and neglect. Child Abuse & Neglect, 29(9), 969-984. doi:10.1016/j.chiabu.2004.05.009
44. McGee, H., Garavan, R., Byrne, J., O’Higgins, M. ve Conroy, R. M. (2011). Secular trends in child and adult sexual violence-one decreasing and the other increasing: A population survey in Ireland. The European Journal of Public Health, (21), 98-103. doi:10.1093/eurpub/ckp203
45. Meinck, F., Cluver, L.D. ve Boyes, M.E. (2015). House holdillness, poverty and physical and emotional child abuse victimisation: Findings from South Africa’s first prospective cohort study. BMC Public Health, 15(1), 1-13. doi:10.1186/s12889-015-1792-4
46. Mutlu, H. (2013). Engelli kardeşe sahip olan 18-30 yaş arasındaki bireylerin evliliğe yönelik tutumlarının incelenmesi (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
47. Oyserman, D., Coon, H. M. ve Kemmelmeier, M. (2002). Rethinking individualism and collectivism: Evaluation of theoretical assumptions and meta-analyses. Psychological Bulletin, 128(1), 3–72. doi:10.1037/0033-2909.128.1.3
48. Öz, S. F. S., Uz, B. A. ve Aysan, F. (2016). Evlilik tutumu ölçeğinin Türkçe ’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1951-1964.  
49. Öztep, İ. C. (2010). Duygusal istismar algılayan ve algılamayan ergenlerin kaygı düzeyleri ve denetim odaklarının karşılaştırılması(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
50. Öztürk, M. ve Ünal, V. (2019). Temel insani değerler ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36 (1), 61-74. doi:10.32600/huefd.433294
51. Riggio, H. R. ve Weiser, D. A. (2008). Attitudes toward marriage: Embeddedness and outcomes in personal relationships. Personal Relationships. (1). 123-140.
52. Runyan, D., Hassan, F., Robin, I., Laurie, R. ve Corrine, W. (2022). Child abuse and neglect by parents and other caregivers.World Report on Violence and Health, 57-86.
53. Sönmez, N. (2022), Evlenmemiş genç bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları, evlilik tutumları ve evlilik kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 
54. Spertus, I.L., Yehuda, R., Wong, C.M., Halligan, S. ve Seremetis, S.V. (2003). Childhood emotional abuse and neglect as predictors of psychological and physical symptoms in women presenting to a primary care practice. Child Abuse & Neglect,27(11), 1247-58. doi: 10.1016/j.chiabu.2003.05.001.
55. Stoltenborgh, M., Bakermans-Kranenburg, M.J., Alink, L.R.A. ve VanIJzendoorn, M.H. (2015). The prevalence of child maltreatment a cross the globe: Review of a series of meta-analyses. Child Abuse Review, 24(1), 37-50. doi:10.1002/car.2353
56. Sürenkök, G. (2021). Duygusal ihmal: Ebeveyn tipleri. 8.2. 2023 tarihinde https://yakiniliskiler.com/2083-Duygusal-%C4%B0hmal-Ebeveyn-Tipleri adresinden alınmıştır.
57. Şahin. E. S. (2019). Üniversite öğrencilerinin çeşitli kaynaklardan aldıkları evlilik mesajları ve evliliğe ilişkin tutumları (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara 
58. Şar, V., Öztürk, E. ve İkikardeş, E. 2012) Çocukluk Çağı ruhsal travma ölçeğinin Türkçe uyarlanmasının geçerlilik ve güvenilirliği. Journal of Medical Science, 32(4),1054-63,
59. Taner, Y. ve Gökler, B. (2004). Çocuk istismarı ve ihmali: Psikiyatrik yönleri. Hacettepe Tıp Dergisi,35, 82-86.
60. Tingberg, B. ve Nilsson, D. (2020). Child neglect-still a neglected problem in the global world: A review. Journal of Advanced Pediatrics and Child Health, (3), 38-46. doi: 10.29328/journal.japch.1001016
61. Tire O. (2020). Geçmişten günümüze aile ve evlilik. E. Dikici, O.Tire ve Z.S. Adıgüzel (Ed). Aile ve Sosyoloji içinde (ss: 7-30). Konya: Eğitim.
62. Türkarslan, N. ve Suleymanov, A. (2010). Üniversite son sınıf öğrencilerinin evlilik konusundaki görüş ve düşünceleri-Azerbaycan ve Türkiye karşılaştırması. Karadeniz-Uluslararası Bilimsel Dergi, (5), 54-66.
63. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2022).Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2021.Sayı: 45568. 5.2. tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Evlenme-ve-Bosanma-Istatistikleri-2021-45568 adresinden alınmıştır.
64. Wagner, M. (2022). The relation between childhood maltreatment and marriage quality in adulthood (Undergraduate Honors Thesis).University of Nebraska-Lincoln.
65. Whisman, M. A. (2006). Childhood trauma and marital outcomes in adulthood. Personal Relationships, 13(4), 375-386. doi: 10.1111/j.1475-6811.2006.00124.x
66. Yalçın, H., Arslan-Kılıçoğlu, E. ve Acar, A. (2017). Gençlerin evlilik ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları. Journal of International Social Research. 52,852-865.
67. Xing’e, C. (2011). A study on the relationship between adult attachment, self-esteem and love attitude among college students (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). MS.Beijing Forestry University.
68. Zastrow, C. ve Kirst – Ashma, K. (2015). İnsan davranışı ve sosyal çevre 2:Yetişkinlik-Yaşlılık. Ankara: Nika.
69. Zeybekoğlu, D. Ö. (2016). Sosyal problem boyutuyla aile. N. Adak (Ed.). Sosyal problemler sosyolojisi dünyadan ve Türkiye’den örnekler içinde (ss: 35-69). Ankara: Siyasal.