İŞGÜCÜ PİYASASI AÇISINDAN YAŞ BAĞIMLILIĞI İLE İSTİHDAM İLİŞKİSİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

Age dependency has begun to be considered as an important problem area for both developed countries and developing countries, as developed countries have begun to be characterized as aged countries. Age dependency, which is examined under two headings as youth and old age dependency, is a phenomenon related not only to the demographic structures of the countries, but also to the labor markets and social security systems. The main discussion area of the study is to determine the relationship between age dependency and employment, which is an important dimension of labor market indicators. In this direction, the relationship between age dependency and employment was examined with panel data analysis method in the context of welfare regimes. Within the scope of the analysis, estimation was carried out with the Panel ARDL model in line with the data for the period of 1991-2019. The Least Squares method was used to estimate the short-term relationship between the variables. Afterwards, the effect of the change in the error terms of the dependency ratios on the employment rate was examined with an impulse-response analysis. Within the scope of the study, it was investigated to what extent the changes in the employment rate were affected by the dependency ratios with the variance decomposition analysis. With the analyzes carried out, there is a positive relationship between the old age dependency and employment rate in all welfare regimes in the long run; on the other hand, a relationship between youth dependency and employment rate was determined only in the liberal welfare regime and it was concluded that this relationship was negative. As a result of the analyzes, it was also determined that the relationship between old age dependency and employment rate, which was negative in the short term in all welfare regimes, turned positive within an average of 8-10 years. Another finding obtained from the analyzes is that the positive effect of old age dependency on the employment rate in the liberal welfare regime is about twice as much as the effect in other regime types.

İşgücü piyasası açısından yaş bağımlılığı, gelişmiş ülkelerin yaşlı ülkeler olarak nitelendirilmeye başlamasıyla beraber gerek gelişmiş ülkeleri gerekse gelişmekte olan ülkeler için önemli bir sorun alanı olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Çocuk ya da genç ve yaşlı bağımlılığı olarak iki başlık altında incelenen yaş bağımlılığı ülkelerin yalnızca demografik yapılarıyla değil aynı zamanda işgücü piyasaları ve sosyal güvenlik sistemleriyle de ilişki bir olgudur. Çalışmanın temel tartışma alanı yaş bağımlılığının işgücü piyasası göstergelerinin önemli bir boyutu olan istihdam ile ilişkisinin tespit edilmesidir. Bu doğrultuda işgücü piyasası açısından yaş bağımlılığı ve istihdam ilişkisi; refah rejimleri bağlamında panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz kapsamında 1991-2019 verileri kullanılarak Panel ARDL modeli ile tahminleme gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkinin tahmini için ise En Küçük Kareler yöntemi kullanılmıştır. Sonrasında bağımlılık oranlarının hata terimlerinde yaşanan değişimin istihdam oranı üzerinde oluşturacağı etki, etki-tepki analizi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında son olarak varyans ayrıştırması analizi ile istihdam oranında yaşanan değişimlerin bağımlılık oranlarından ne ölçüde etkilendiği araştırılmıştır. Gerçekleştirilen analizlerle uzun dönemde refah rejimlerinin tamamında yaşlı bağımlılığı ve istihdam oranı arasında pozitif ilişki; genç bağımlılığı ve istihdam oranı arasında ise sadece liberal refah rejiminde bir ilişki tespit edilmiş ve bu ilişkinin negatif yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Analizler sonucunda ayrıca tüm refah rejimlerinde kısa dönemde negatif yönlü olan yaşlı bağımlılığı ve istihdam oranı ilişkisinin ortalama 8-10 yıl içerisinde pozitife döndüğü tespit edilmiştir. Analizlerle elde edilen diğer bir bulgu ise liberal refah rejiminde yaşlı bağımlılığının istihdam oranı üzerindeki pozitif etkisinin diğer rejim türlerindeki etkinin yaklaşık iki katı kadar gerçekleştiğidir.