SIFIR ATIK MODA TASARIM YAKLAŞIMI İLE MODERN ŞALVAR TASARIMI

Öz

Şalvar, konfor açısından Türklerin eski çağlardan beri tercih ettiği bir alt giyim ürünüdür ve günümüzde geleneksel ve modern giyimin tercih edilen bir parçasıdır. Bu çalışmanın kapsamı, Türk giyim kültürünün önemli bir parçası olan şalvar tasarımını incelemek ve sıfır atık moda tasarım yöntemiyle modernize etmektir. Sıfır atık moda tasarım yöntemi, tasarım aşamasında kesim atıklarını önleyen bir yöntemdir. Sıfır atık moda tasarım yöntemi ile tasarım aşamasında atıkların çevresel zararını önlemek mümkündür. Bu çalışma, deneysel geliştirme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Konuyla ilgili mevcut literatür incelenmiş, geleneksel şalvarın model özellikleri araştırılmış ve modern çizgiler içinde sıfır atık hedefiyle yeni şalvar örnekleri geliştirilmiştir. Genel olarak incelendiğinde, geleneksel tasarım yöntemlerinin gözden geçirilmesi ve günümüz sürdürülebilirlik çalışmalarına katkı sağlamasıyla, sürdürülebilir tasarım yöntemleri kullanılarak modern dünyanın bir parçası haline getirilebilir. Sonuç olarak, eski tasarım yöntemlerini inceleyerek ve sürdürülebilir tasarım uygulamalarını benimseyerek şalvar, günümüz sürdürülebilirlik çabalarına değerli bir katkı yaparak modern dünyanın bir parçası olarak canlandırılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Sıfır Atık Moda Tasarım
• Kumaş Kesim Atığı
• Şalvar
• Modernizasyon.

MODERN SHALWAR DESIGN WITH ZERO WASTE FASHION DESIGN APPROACH

Öz

Shalwar is a bottom wear product preferred by Turks since ancient times in terms of comfort and is a preferred part of traditional and modern clothing today. The scope of this study focuses on the shalwar design, which is an important part of Turkish clothing culture. It has been examined and modernized using the zero-waste fashion design method. The zero- waste fashion design method is a technique that aims to minimize cut- and-sew waste during the design phase. By employing the zero-waste fashion design method, it is possible to prevent environmental damage caused by waste at the early stages of the design process. This study employed the experimental development method to conduct the research. The existing literature on the subject was reviewed, and the model lines of traditional shalwar were examined. Subsequently, modern shalwar samples were developed while targeting zero waste and incorporating contemporary elements. Generally examined that, by reviewing the conventional design methods and contributing to today's sustainability efforts, it can be transformed into a part of the modern world through the use of sustainable design methods. Consequently, examining old design methods and incorporating sustainable design practices, shalwar can be revitalized as a part of the modern world, making a valuable contribution to today's sustainability efforts.

Anahtar Kelimeler

• Zero Waste Fashion Design
• Cut-And-Sew Waste
• Shalwar
• Modernization.

Kaynakça

1. Abernathy, F.H., Dunlop, J.T., Hammond, J.H. ve Weil, D., (1999). A Stitch in Time. Lean Retailing and the Transformation of Manufacturing- Lessons from the Apparel and Textile Industries. Oxford University Press, New York & Oxford. https://doi.org/10.1177/0 02218560004200114.
2. Aker, S. (2017). Sivas Düğün Adetleri ve Düğün giyimleri. Sivas 100 Temel Eser. Sivas: Kadir Pürlü (Edt.) Esform Ofset. Sivas Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü & Orta Anadolu Kalkınma Ajansı.
3. Alıcı, F. (2012). Afyonkarahisar Müzesinde Bulunan Geleneksel Cepken ve Şalvar Örneklerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
4. Alpat, E., Papila, A. (2019). “Erté ve Tasarımlarının 20. Yüzyıl Kadın Modası ve Art Deco Akımının Ortaya Çıkışına Etkileri”, İdil Sanat Dergisi, 57, 559-576.
5. Altuntaş, Y. Şahin Y. & Kahveci M. (1993a) Manisa İli Halk Oyunları Kıyafetleri Teknik Çizimler. Kültür bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları: 175, Maddi Kültür Dizisi:7. Ofset Repromat Matbaası Ankara.
6. Altuntaş, Y. Şahin Y. & Kahveci M. (1993b). Sivas İli Halk Oyunları Kıyafetleri Teknik Çizimler. Kültür bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları: 176, Maddi Kültür Dizisi:8. Ofset Repromat Matbaası Ankara.
7. Balcı, H. (2018). “Geleneksel Formlardan Şalvarın İç Anadolu'da ve Doğu Anadolu’da Kullanımı ve bu iki Bölgenin Mukayeseli Karşılaştırılması”. Atatürk Üniversitesi GSF Sanat Dergisi, (31), 57-68.
8. Caulfield, K. (2009). Discussion paper: Sources of Textile Waste in Australia . Australia : Apical International Pty Ltd .

9. Enes, E. (2019). Adaptation of Zero-Waste Pattern Design Method to Fashion Industry with the Case of Turkey, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir.
10. Enes, E. (2021). “Sıfır Atık Moda Tasarımı ve Yapboz, Mozaik ve Çıkarma Kesim Yöntemlerinin İncelenmesi.” STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(2), 116-128.https://dergipark.org.tr/tr/pub/stardergisi/issue/65231/1002916
11. Enes, E. & Kipöz, Ş. (2020) “The role of fabric usage for minimization of cut-and-sew waste within the apparel production line: Case of a summer dress”.Journal of Cleaner Production, 248 (2020), 119221, 10.1016/j.jclepro.2019.119221
12. Fidan, H. (2012) İç Anadolu Bölgesi Geleneksel Kadın Şalvarlarının Biçimsel ve Fonksiyonel Özelliklerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı. Ankara.
13. Gökarıksel, B. ve Secor (2013). “An Transnational Networks of Veiling-fashion between Turkey and Western Europe”,Islamic Fashion and Anti-Fashion New perspectives from Europe and North America. (Edt: Tarlo E.ve Moors A.), Bloomsbury Academic, ISBN-13: 978-0857853356.
14. Kartal, Z. & Ölmez, F. N. (2014). Isparta Yöresel Kadın Giysileri. T.C. Isparta Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Isparta. ISBN: 978-605-149-450-0
15. Koca, E. & Baran, H. (2018). “İç Anadolu Bölgesinde Kadınların Şalvar Kullanımının Kültürel ve Fonksiyonel Değerler Açısından Değerlendirilmesi”.TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi AraştırmalarıDergisi, 1(15), 111-126. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turuk/issue/42740/516204
16. Koca, E., Koç, F. & Vural, T. (2007). “Kültürlerarası etkileşimde giyim kuşam”.38. ICANAS Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 10-15 Eylül, Ankara, 793-808.
17. Koç, F. & Koca, E. (2011) “The Clothing Culture of the Turks, and the Entari” (Part 1: History), Folk Life, 49:1, 10-29, DOI: 10.1179/043087711X12950015416357
18. Korsty, A. (2012). The Zero Waste Lifestyle – Live Well By Throving Away Less. ISBN 978-1-60774-348-4. New York: Ten speed press.
19. Liu, M. (2016). Zero-Waste Fashion. http://www.drmarkliu.com/zerowaste-fashion-1 (Erişim tarihi: 18 Temmuz 2022)
20. Niinimaki, K. (2014). Sustainable Consumer Satisfaction in the Context of Clothing,Product-Service System Design for Sustainability (1. Basım). (Edt: Vezzoli, C., Kohtala, C., Srinivasan, A., Diehl, J., Fusakul, S.M., Xin, L., ve Sateesh, D.) Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351278003 (Erişim tarihi: 2 Temmuz, 2022)
21. OECD & TUBİTAK (2002). Frascati Kılavuzu Araştırma ve Deneysel Geliştirme Taramaları İçin Önerilen Standart Uygulama (Erişim tarihi: 10.09.2022) : https://www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/BTYPD/kilavuzlar/frascati_tr.pdf
22. Öngen, A. G. (2015). Cumhuriyet Dönemi Giysi ve Aksesuarları. İstanbul: Nişantaşı Üniversitesi Yayınları, Sis Basın Yayın Organizasyon LTD. ŞTİ.
23. REDRESS, (2022). Zero waste design technique in Zero-waste design guide. Redress Design Award. (https://static1.squarespace.com/static/582d0d16440243165eb756db/t/5dc98b07736e6578f3 c73364/1573489422952/LEARN_Zerowaste_ENG_Nov2019.pdf (Erişim tarihi: 19 Temmuz, 2022)
24. Rissanen, T. (2005). From 15% to 0: Investigation the Creation of Fabric Waste. Kreativ Institut for Design og Teknologi.
25. Rissanen, T. (2008). Creating Fashion without the Creation of Fabric Waste. In J. H. Connie Ulasewicz (Ed.), Sustainable Fashion: Why Now? A conversation exploring issues, practices, and possibilities (pp. 184-206). New York: Fairchild Books.
26. Rissanen, T. (2011). Designing Endurance. In T. R. Alison Gwilt, Shaping Sustainable Fashion Changing the Way We Make and Use Clothes (pp. 127-138). London, United Kingdom: Earthscan
27. Rissanen, T. (2013). Zero-Waste Fashion Design: A study at the intersection of cloth, fashion design and pattern cutting. Doctor of Philosophy, University of Technology, Design, Sydney.
28. Rissanen, T. ve Mcquillan, H. (2015). Zero Waste Fashion Design. London, New York, UK, USA: Fairchild Books, Bloomsbury Publishing.
29. UNEP, (2022). Sustainable Fashion Communication Strategy 2021-2024. https://wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/41076
30. Tilke, M. (1956). Costume Patterns and Designs. A. Zwemmer Ltd, London.
31. TDK, Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/ (Erişim tarihi: 22 Temmuz, 2022