HESAPLAMALI DÜŞÜNMENİN ÖĞRETİMİNE İLİŞKİN ÖZYETERLİK ALGISI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Çalışmanın amacı, hesaplamalı düşünmenin öğretimine ilişkin özyeterlik algısını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve bu algıyı bazı demografik değişkenlere göre incelemektir. Oluşturulan form 378 BÖTE öğrencisine uygulanmıştır. Örneklem rastgele yöntemle ikiye bölünmüştür (n1=189; n2=189). İlk grup üzerinde açımlayıcı faktör, diğer grupta doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. AFA sonucunda, ölçeğin 31 madde ve 4 alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Bu alt boyutlar alanyazın doğrultusunda problem oluşturmanın öğretimi (Faktör1), algoritmik düşünmenin öğretimi (Faktör 2), değerlendirmenin öğretimi (Faktör3) ve dersin planlanması ve hesaplamalı düşünmeye ilişkin öğretim yöntemleri (Faktör4) olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .92 iken her bir alt boyut için bu değer .94 ile .97 arasındadır. Ölçek toplam varyansın % 77,91’ini açıklamaktadır. AFA ile belirlenen faktör yapısı DFA ile doğrulanmıştır. Ölçek, öğretmen adaylarının hesaplamalı düşünmenin öğretimine ilişkin özyeterlik algılarını belirlemede geçerli güvenilirdir. Hesaplamalı düşünmenin öğretimine ilişkin özyeterlik algısı dördüncü sınıflarda üçlere göre; bölümü isteyerek seçen öğrencilerde diğerlerine göre daha yüksektir. Erkeklerin algoritmik düşünme becerilerinin öğretimi ve değerlendirmenin öğretimine ilişkin algıları kadınlara göre daha yüksektir. Öğretmenlik yapmak isteyenler, dersin planlanması ve hesaplamalı düşünmenin öğretiminde kendilerini daha yeterli algılamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Hesaplamalı Düşünme
• Ölçek Geliştirme
• Özyeterlik inancı

THE SCALE OF SELF-EFFICACY PERCEPTION TOWARDS TEACHING COMPUTATIONAL THINKING: A VALIDITY AND RELIABILITY STUDY

Öz

This study aims to develop a valid and reliable scale to measure self-efficacy perceptions of pre-service information and communication teachers towards computational thinking (CT) and to investigate self-efficacy perceptions towards teaching self-efficacy by some demographic variables. This study was conducted in general survey model with 378 students of Computer Education and Instructional Technologies. The sampling of the study participants divided into two sets using random method (n1=189; n2=189). Confirmatory factor analysis was performed on the first group and confirmatory factor analysis was performed on the other group. The final version scale includes four factors titled Teaching to build a problem (Factor1), algorithmic thinking (Factor2), Teaching assessment (Factor3) and Planning and teaching CT (Factor4) and 31 items. The Cronbach alpha reliability coefficient for the whole scale was .92 while for each subscale it ranged from .94 to .97. The scale explains 77.91% of the total variance. The factor model obtained via EFA was confirmed with CFA. Accordingly, the scale was found valid and reliable to detect self-efficacy perceptions of pre-service teachers towards teaching computational thinking. Self-efficacy perception towards teaching CT was found higher in fourth grade compared to third grade; and higher in male students compared to female pre-service teachers among the students who intentionally preferred to study in the department. Perceptions of male pre-service teachers towards teaching algorithmic thinking and teaching assessment were found higher than the perceptions of female pre-service teachers. Those who want to work as teachers had higher selfefficacy perception towards planning course and teaching computational thinking.

Anahtar Kelimeler

• Computational Thinking
• Scale Development
• Self-efficacy beliefs

Kaynakça

1. Akdağ, M. (2016). “Bilişim Teknolojileri Öğretmen Adaylarının Özel Alan Yeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15/59.
2. Akgün, F. (2013). “Öğretmen Adaylarının Web Pedagojik İçerik Bilgileri ve Öğretmen Öz-Yeterlik Algıları ile İlişkisi”, Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3/1.
3. Akkoyunlu, B., Orhan, F., ve Umay, A. (2005). “Bilgisayar Öğretmenleri İçin" Bilgisayar Öğretmenliği Özyeterlik Ölçeği" Geliştirme Çalışması”, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29/29.
4. Aksoy, M. E. (2010). “Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 2, 197-212.
5. Al Aho, A. V. (2011). “Ubiquity symposium: Computation and Computational Thinking”. In Ubiquity Symposium, Vol 1
6. Altun, A., ve Mazman, S. G. (2012). “Programlamaya İlişkin Öz Yeterlilik Algısı Ölçeğinin Türkçe Formumun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”, Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 3(2), 297-308.
7. Arıcı, B. (2007). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi bölümü öğrencilerinin mesleğe yönelik beklentileri ile alanda çalışan bilgisayar öğretmenlerinin mesleğe yönelik algıları. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
8. Aşkar, P., ve Umay, A. (2001). “İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin Bilgisayarla İlgili Öz-Yeterlik Algısı”, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21/21.

9. Aşkar, P. ve Dönmez, O. (2004). Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 3 (6), 259–274.
10. Balanskat, A. and Engelhardt, K., (2015). Computing our future. Computer programming and Coding Priorities, School Curricula And İnitiatives Across Europe. European Schoolnet, Retrieved on May 15, 2016 from http://fcl.eun.org/documents/10180/14689/Computing+our+future_final.pdf/746e36b1-e1a6-4bf1-8105-ea27c0d2bbe0
11. Bandura, A. (1986). “The Explanatory And Predictive Scope of Self-Efficacy Theory”, Journal Of Social and Clinical Psychology, 4(3), 359-373.
12. Bandura, A. (1994). Self-efficacy In VS Ramachaudran (Ed.) Encyclopedia of Human Behavior, 4, 71-81.
13. Betz, N. E. ve Hackett, G. (1983). “The Relationship of Mathematics Self-Efficacy Expectations to The Selection of Science-Based College Majors”. Journal of Vocational Behaviour, 23, 329-345.
14. Cooper, S., Pérez, L.C., and Rainey, D. (2010). “K-12 Computational Learning”. Communications of the ACM, 53/11, pp. 27 – 29.
15. Demirel, Ö. (1993). Genel öğretim yöntemleri. On Birinci Baskı. Ankara: Usem Yayınları
16. DiSessa, A. A. (2001). Changing minds: Computers, learning, and literacy. Mit Press.
17. Dursun, F. (2013). Bilişim teknolojileri öğretmen yeterliklerinin öğretim elemanı, öğretmen adayı ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
18. Ekici, E., Ekici, F. T., ve Kara, İ. (2012). “Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-Yeterlik Algısı Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31/31, 53-65.
19. Guzdial, M. (2008). “Education Paving The Way for Computational Thinking”, Communications of the ACM, 51(8), 25-27.
20. Hair, Jr., J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., ve Tatham, R. L. (2006). Multivariate Data Analysis (6th ed.).Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall
21. Henson, R. K., Kogan, L. R., ve Vacha-Haase, T. (2001). “A Reliability Generalization Study Of The Teacher Efficacy Scale And Related İnstruments”. Educational and Psychological Measurement, 61(3), 404-420.
22. Israel, M., Pearson, J. N., Tapia, T., Wherfel, Q. M., ve Reese, G. (2015). “Supporting All Learners İn School-Wide Computational Thinking: A Cross-Case Qualitative Analysis”, Computers & Education, 82, 263-279. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.11.022
23. Kalelioglu, F., Gülbahar, Y., & Kukul, V. (2016). “A framework for computational thinking based on a systematic research review”. Baltic Journal of Modern Computing, 4(3), 583.
24. Khenner, E., ve Semakin, I. (2014). “School Subject Informatics (Computer Science) in Russia: Educational Relevant Areas”, ACM Transactions on Computing Education (TOCE), 14(2), 14.
25. Kılıç Çakmak, E., Çebi, A. ve Kan, A., (2014). E-öğrenme Ortamlarına Yönelik “Sosyal Bulunuşluk Ölçeği” Geliştirme Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Educational Sciences: Theory & Practice, 14(2), 755-768
26. Margolis, J., ve Fisher, A. (2003). Unlocking the Clubhouse: Women in Computing, MIT press.
27. National Research Council. (2011). Report of a Workshop of Pedagogical Aspects of Computational Thinking. Retrieved on May 15, 2016 from http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=13170
28. Numanoğlu, G. ve Bayır, Ş. (2009). “Bilgisayar Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerine İlişkin Görüşleri”, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10/ 1, 197-212.
29. Nunnally, J. C. (1967). Psychometric Theory. New York: McGraw Hill
30. Oğuz, A. (2011). “Sınıf Öğretmeni Adaylarının Akademik Özyeterlik İnançları”, Anadolu Journal of Educational Sciences International, 2/2, 15-28
31. Orhan, F. (2005). “Bilgisayar Öğretmen Adaylarının, Bilgisayar Kullanma Özyeterlik İnancı ile Bilgisayar Öğretmenliği Özyeterlik İnancı Üzerine Bir Çalışma”, Eurasian Journal of Educational Research (EJER), 21.
32. Özçınar, H. (2017). A Brief Discussion on Incentives and Barriers to Computational Thinking Education , Teaching Computational Thinking in Primary Education (Eds.H Özçınar, G Wong, and H.T. Öztürk). IGI Global, USA.
33. Özgüven, İ. E. (2004). Psikolojik Testler, Ankara: PDREM Yayınları.
34. Papert, S. (1980). Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. Basic Books, Inc..
35. Ramey‐Gassert, L., Shroyer, M. G., ve Staver, J. R. (1996). “A Qualitative Study of Factors Influencing Science Teaching Self‐Efficacy of Elementary Level Teachers”, Science Education, 80(3), 283-315.
36. Şahin, İ. (2009). “Eğitsel İnternet Kullanım Özyeterliği İnançları Ölçeğinin Geçerliği Ve Güvenirliği”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 461-471.
37. Tekerek, M., ve Polat, S. (2011, September). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları. In 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium (pp. 22-24).
38. Thompson, D., Bell, T., Andreae, P., ve Robins, A. (2013, March). “The Role Of Teachers İn İmplementing Curriculum Changes”. In Proceeding of the 44th ACM technical symposium on Computer science education (pp. 245-250). ACM.
39. Tüfekci, A., ve Kocabatmaz, H. (2015). “Bilgisayar Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35/3.
40. Wing, J. M. (2006). “Computational Thinking,” Communications of the ACM, 49/3, 33-35.
41. Wing, J. M. (2008). “Computational Thinking and Thinking About Computing”. Philosophical transactions of the royal society of London A: mathematical, physical and engineering sciences, 366(1881), 3717-3725.
42. Wolz, U., Stone, M., Pearson, K., Pulimood, S. M., ve Switzer, M. (2011). “Computational Thinking and Expository Writing in The Middle School”, ACM Transactions on Computing Education (TOCE), 11/2, 9.
43. Yaman, S., Koray, Ö. C., ve Altunçekiç, A. (2004). “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Öz-Yeterlik İnanç Düzeylerinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2/3, 355-366.
44. Yükseltürk, S., ve Altıok, S. (2016). “Pre-Service Information Technology TeachersPerceptions about Using Scratch Tool in Teaching Programming”, Mersin University Journal of the Faculty of Education, 12/1.