Araştırma Makalesi

ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER

Sayı: 62 16 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER

Öz

Eleştirel sosyoloji genel olarak toplumsal hareketlerin tarihsellikleri ışığında toplumları değiştirme güçleri ve öznelleşmelerine odaklanmaktan ziyade, düzenli tekrarlılıklar, toplumsal yapıların ve belirlenimlerin yeniden üretimi üzerine odaklanır. Bu ise aktörleri toplumsal yapıların içindeki ön-belirlenimleri çerçevesinde anlama/açıklamayı önceler. Bu tür bir sosyolojik kavrayışı görece stabil toplumları anlamaya çalışırken kullanmak anlamlı olabilir. Zira bu toplumlarda sosyal yapılar güçlüdürler ve toplumsal mücadeleleri bünyelerine katarak evcilleştirirler. Fakat siyasal rejimin hızlı değişimler göstererek kurumsal yapıların zemininin sarsıldığı toplumlarda, tahakkümün yeniden üretimi, sosyal hayatın önceden belirlenmişliğinin vurgulanmasından çok, toplumsal mücadelelerin ve toplumsal alanlar içindeki güç ilişkilerinin sürekliliği, toplumsal belirleyiciliği üzerine çalışmak daha anlamlı olabilir. Bu makalede eleştirel sosyolojinin kavramlarını kullanarak yeni toplumsal hareketlerin toplumsal değişim ile ilişkileri, bu hareketlerin ortaya çıkardığı yeni toplumsal varlıklar ve tipler üzerine düşünmek amaçlanmaktadır. Önerilecek eleştirel sosyolojik kavrayış, Türkiye'de ve başka ülkelerde son yıllarda demokrasiden uzaklaşan rejimler karşısında aktörlerin geliştirdikleri dayanışma ağları üzerine bir düşünme çerçevesi oluşturmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

eleştirel sosyoloji, toplumsal hareketler, ağ dayanışmaları, toplumsal tahakküm, kurumlar

Kaynakça

  1. Aron, R. (1989). Mémoires. Julliard, Paris.
  2. Bhaskar, R. (2017). İnsan Bilimlerinin Felsefi Eleştirisi, Natüralizmin olanaklılığı. (çev. Vefa Saygın Öğütle). Nika Yayınları, Ankara.
  3. Boltanski, L. (1990). Sociologie critique et sociologie de la critique. Politix, cilt 3, sayı 10-11, 124-134
  4. Boltanski, L. (2008). Institutions et critique sociale. Une approche pragmatique de la domination. Tracés. Revue de Sciences humaines: http://journals.openedition.org/traces/2333. Erişim tarihi 23 Aralık 2022.
  5. Boltanski, L. (2009). De la critique. Précis de sociologie de l’émancipation, Gallimard, coll. NRF-Essais, Paris.
  6. Bourdieu, P., Passeron, J-C. (1964). Les Héritiers. Les étudiants et la culture. Ed. de Minuit, Paris.
  7. Bourdieu, P., Passeron, J-C. (1970). La reproduction. Editions de Minuit, Paris.
  8. Bourdieu, P. (1979). La distinction, Critique Sociale du Jugement. Ed de Minuit, Paris.
  9. Bourdieu, P. (1989). La Noblesse d’Etat. Grandes Ecoles et esprit de corps. Ed. de Minuit, Paris.
  10. Bourdieu, P. (1998). Contre-feux. Raisons d'agir, Paris.

Kaynak Göster

APA
Türkmen, B. (2024). ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 62, 69-82. https://doi.org/10.30794/pausbed.1445559
AMA
1.Türkmen B. ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER. PAUSBED. 2024;(62):69-82. doi:10.30794/pausbed.1445559
Chicago
Türkmen, Buket. 2024. “ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 62: 69-82. https://doi.org/10.30794/pausbed.1445559.
EndNote
Türkmen B (16 Mayıs 2024) ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 62 69–82.
IEEE
[1]B. Türkmen, “ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER”, PAUSBED, sy 62, ss. 69–82, May. 2024, doi: 10.30794/pausbed.1445559.
ISNAD
Türkmen, Buket. “ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 62 (16 Mayıs 2024): 69-82. https://doi.org/10.30794/pausbed.1445559.
JAMA
1.Türkmen B. ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER. PAUSBED. 2024;:69–82.
MLA
Türkmen, Buket. “ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 62, Mayıs 2024, ss. 69-82, doi:10.30794/pausbed.1445559.
Vancouver
1.Buket Türkmen. ELEŞTİREL SOSYOLOJİ VE TOPLUMSAL HAREKETLER. PAUSBED. 16 Mayıs 2024;(62):69-82. doi:10.30794/pausbed.1445559