TÜRKİYE’DEKİ KAYAK OTELLERİNİN ATIK VE ÇEVRE YÖNETİMİ UYGULAMALARININ BELİRLENMESİ VE YÖNETİCİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma, Türkiye'deki kayak otellerinin atık ve çevre yönetimi uygulamalarını belirlemeyi ve otel yöneticilerinin konuya yönelik bakış açılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada karma araştırma yöntemi benimsenmiş; nicel veriler anket tekniği, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Nicel bulgular, nitel verileri destekleyici ve tamamlayıcı bir çerçevede ele alınmıştır. Araştırma, Türkiye’nin kış turizminde en fazla yatak kapasitesine sahip “Erzurum Palandöken, Bursa Uludağ ve Bolu Kartalkaya” kayak merkezlerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS program aracılığıyla değerlendirilmiş, nitel veriler üzerinde ise içerik analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, kayak otelleri atık yönetimine büyük ölçüde, çevresel program ve politikalara ise orta düzeyde önem vermektedir. Otel yöneticileri çevre dostu uygulamaların rekabet avantajı sağladığını ve müşterilerin konaklama tercihlerini etkilediği görüşündedir. Ancak yöneticiler, bu uygulamaları henüz pazarlamada etkili bir araç olarak kullanamadıklarını belirtmiştir. Otel yöneticilerin çevre dostu uygulamalar için “ekstra bütçe” ayırmaya istekli oldukları belirlenmiştir. Kayak otel yöneticilerinin, hizmet verdikleri kayak otellerinde çevreci uygulamaların hayata geçirilmesine yönelik olumlu bir görüş içerisinde olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Atık Yönetimi
• Çevre Yönetimi
• Kış Turizmi
• Türkiye’deki Kayak Merkezleri
• Otel Yöneticileri

DETERMINATION OF WASTE AND ENVIRONMENTAL MANAGEMENT PRACTICES OF SKI HOTELS IN TURKIYE AND EXAMINATION OF MANAGERS' OPINIONS

Öz

This research aims to determine the waste and environmental management practices of ski hotels in Turkiye and examine the perspectives of hotel managers on the subject. This study adopted a mixed-methods research design; quantitative data were collected through a survey, while qualitative data were obtained via semi-structured interviews. The quantitative findings were analyzed in a manner that supports and complements the qualitative data. The research was carried out in the ski resorts Erzurum Palandöken, Bursa Uludağ, and Bolu Kartalkaya, which have the highest bed capacity in Turkiye's winter tourism. The obtained quantitative data were evaluated through the SPSS program, and content analysis was performed on the qualitative data. According to the findings, ski hotels attach significant importance to waste management and moderate importance to environmental programs and policies. Hotel managers are of the opinion that environmentally friendly practices provide a competitive advantage and have an impact on customers' accommodation preferences. However, managers stated that these applications have not yet been used as effective marketing tools. The findings also indicate that hotel managers are willing to allocate additional budget for environmentally friendly practices. It has been determined that ski hotel managers have a positive opinion about the implementation of environmentally friendly practices in the ski hotels they serve.

Anahtar Kelimeler

• Waste Management
• Environmental Management
• Winter Tourism
• Ski Resorts in Turkiye
• Managers.

Kaynakça

1. Acun, M., & Albayrak, A. (2018). Beş yıldızlı otel işletmelerinde çevre korumaya yönelik uygulamalar: İstanbul örneği. Ekonomi, Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 11-24.
2. Akşit Aşık, N. (2021). Otel işletmelerinde sıfır atık. Nobel Yayıncılık.
3. Altaş, T., Çavuş, A., & Zaman, N. (2015). Türkiye'nin kış turizmi koridorunda yeni bir kış turizm merkezi: Konaklı. Marmara Coğrafya Dergisi, (31), 345-365. https://doi.org/10.14781/mcd.04344
4. Amanti, H. D., Handoya, R. D., & Muryani. (2018). Strategy for sustainable solid waste management in central java province, Indonesia. International Journal of Advances in Scientific Research and Engineering (ijasre), 4(8), 215-223. https://doi.org/10.31695/IJASRE.2018.32853
5. Amasuomo, E., & Baird, J. (2016). The concept of waste and waste management. J. Mgmt. & Sustainability, 6, 88. 10.5539/jms.v6n4p88
6. Arbulú, I., Lozano, J., & Rey-Maquieira, J. (2015). Tourism and solid waste generation in Europe: A panel data assessment of the Environmental Kuznets Curve. Waste management, 46, 628-636. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2015.04.014
7. Arslan, E., & Emeksiz, M. (2016). Konaklama işletmelerinde çevre yönetimi konusunun bibliyometrik profili ve gelecek çalışmalar için öneriler. Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1(1), 1-12. https://doi.org/10.31822/jomat.287980
8. Molina-Azorín, J. F., Tarí, J. J., Pereira-Moliner, J., Lopez-Gamero, M. D., & Pertusa-Ortega, E. M. (2015). The effects of quality and environmental management on competitive advantage: A mixed methods study in the hotel industry. Tourism Management, 50, 41-54. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.01.008

9. Bajada, D. (2017). A study of the food waste generated by malta's hospitality sector (Masters’ thesis). The Universty of Malta.
10. Bazancir , S. (2019). Turizm bölgelerindeki otellerin sürdürülebilir atık yönetim uygulamaları: Antalya örneği (Yüksek lisans tezi). Söleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
11. Berk, O. N., & Celep, E. (2020). Konaklama işletmelerinde yeşil pazarlama faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma davranışlarına etkisi, Konya ili örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (44), 267-285.
12. Bohdanowicz, P. (2006). Environmental awareness and initiatives in the Swedish and Polish hotel industries-survey results. International journal of hospitality management, 25(4), 662-682. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2005.06.006
13. Büyükipekçi, S., & Şimşek, Ş. (2018). Konaklama sektöründe çevre dostu yönetim ve çevre muhasebesinin önemi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 336-347. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.463777
14. Chen, Y. C., & Chen, Y. T. (2012). The advantage of green management for hotel competitiveness in Taiwan: In the viewpoint of senior hotel managers. J. Mgmt. & Sustainability, 2, 211.
15. Creswell, J. W. (2011). Educational research: planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
16. Çavuşoğlu, S., & Durmaz, Y. (2019). Yeşil davranışlara karşı tutumun ziyaret niyetine etkisinde yeşil imajın düzenleyicilik rölü: Yeşil oteller örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(2), 303-315. https://doi.org/10.18069/firatsbed.540080
17. ÇED. (2014). Çevresel etki değerlendirme yönetmeliği (resmi gazete tarihi: 25.11.2014). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20235&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden alındı.
18. Demir, M., Rjoub, H., & Yesiltas, M. (2021). Environmental awareness and guests’ intention to visit green hotels: The mediation role of consumption values. Plos one, 16(5), e0248815. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0248815
19. Demirbas, A. (2011). Waste management, waste resource facilities and waste conversion processes. Energy conversion and management, 52(2), 1280-1287. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2010.09.025
20. Demiroğlu, O. C. (2014). Kış turizmi. Detay Yayıncılık.
21. Demiroğlu, O. C., Turp, M. T., Öztürk, T., & Kurnaz, L. (2016). Impact of climate change on natural snow reliability, snowmaking capacities, and wind conditions of ski resorts in northeast turkey: A dynamical downscaling approach. Atmosphere, 7(4), 1-12.
22. Doğanay, H. (2011). Palandöken (Tekederesi) göleti çevresinin rekreasyonel önemi (coğrafi bir tanıtım). Doğu Coğrafya Dergisi, 3(2).
23. Doğanay, H., & Doğanay, S. (2005). Palandöken dağı kış turizm potansiyeli ve değerlendirilmesindeki yeni gelişmeler. Ulusal Coğrafya Kongresi, (s. 151-166). İstanbul.
24. Doğanay, H., & Zaman, S. (2022). Türkiye turizm coğrafyası (8. baskı). Pegem Akademi.
25. Doğaner, S. (1991). Dağ Turizmine coğrafi bir yaklaşım (Uludağ'da turizm). Coğrafya Araştırmaları. http://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/cadata3_9.pdf adresinden alındı
26. Doğaner, S. (2001). Türkiye turizm coğrafyası. Çantay Kitabevi.
27. Düşmezkalender , E. (2020). Konaklama işletmelerinde çevre dostu yönetim: uygulamalar açısından bir değerlendirme. MAKÜ-Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(1), 263-278.
28. Erdogan, N., & Baris, E. (2007). Environmental protection programs and conservation practices of hotels in Ankara, Turkey. Tourism management, 28(2), 604-614. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2006.07.003
29. Camilleri-Fenech, M., i Sola, J. O., Farreny, R., & Durany, X. G. (2020). A snapshot of solid waste generation in the hospitality industry. The case of a five-star hotel on the island of Malta. Sustainable Production and Consumption, 21, 104-119. https://doi.org/10.1016/j.spc.2019.11.003
30. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design & evaluate research in education (8th edt.). McGraw Hill.
31. Galdes, R. (2007). Waste management and sustainable tourism in small islands (Masters’ thesis). University of Malta.
32. Han, H., & Yoon, H. J. (2015). Hotel customers’ environmentally responsible behavioral ıntention: Impact of key constructs on decision in green consumerism. International Journal of Hospitality Management, 45, 22-33.
33. Han, H., Hsu, L. T. J., & Sheu, C. (2010). Application of the theory of planned behavior to green hotel choice: Testing the effect of environmental friendly activities. Tourism management, 31(3), 325-334. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.03.013
34. Han, H., Lee, J. S., Trang, H. L. T., & Kim, W. (2018). Water conservation and waste reduction management for increasing guest loyalty and green hotel practices. International Journal of Hospitality Management, 75, 58-66. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.03.012
35. Hu, W., & Wall, G. (2005). Environmental management, environmental image and the competitive tourist attraction. Journal of sustainable tourism, 13(6),617-635. https://doi.org/10.1080/09669580508668584
36. Kang, K. H., Stein, L., Heo, C. Y., & Lee, S. (2012). Consumers’ willingness to pay for green initiatives of the hotel industry. International journal of hospitality management, 31(2), 564-572. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2011.08.001
37. Kaymaz, M. (2012). Turizm sektöründe çevre yönetimi: marmaris'teki konaklama işletmeleri örneği (Yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
38. Kim, Y. J., Palakurthi, R., & Hancer, M. (2012). The environmentally friendly programs in hotels and customers' intention to stay: An online survey approach. International journal of hospitality & tourism administration, 13(3), 195-214. https://doi.org/10.1080/15256480.2012.698169.
39. Kim, J. Y., Hlee, S., & Joun, Y. (2016). Green practices of the hotel industry: Analysis through the windows of smart tourism system. International Journal of Information Management, 36(6), 1340-1349. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2016.05.001
40. Kňazovičová, L., Chasníková, S., Novák, J., & Barančok, P. (2018). Impacts of ski pistes preparation and ski tourism on vegetation. Ekológia, 37(2), 152-163. DOI:10.2478/eko-2018-0014
41. Krippendorff, K. (2004). Content analysis. an introduction to its methodology. Thousand Oaks, CA: Sage.
42. KUDAKA. (2019, Aralık 28). Erzurum kış turizmi değerlendirme raporu 2018. https://www.kudaka.org.tr/ekler/e4520-Erzurum-Kis-Turizmi-Degerlendirme-Raporu.pdf adresinden alındı
43. Mensah, I. (2006). Environmental management practices among hotels in the greater Accra region. International journal of hospitality management, 25(3), 414-431. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2005.02.003
44. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: desen ve uygulama için bir rehber (Çev: S. Turan). Nobel Yayıncılık.
45. Morgan, D. L., & Morgan, R. K. (2008). Single-case research methods for the behavioral and health sciences. SAGE Publications.
46. Nimri, R., Patiar, A., & Jin, X. (2020). The determinants of consumers’ intention of purchasing green hotel accommodation: Extending the theory of planned behaviour. Journal of Hospitality and Tourism Management, 45, 535–543.
47. Özgen, I. (2005). Büyük ölçekli otel işletmelerinde atık yönetimi ve iber otel sarıgerme park örneği (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
48. Phu, S. P., Hoang, M. G., & Fujiwara, T. J. G. J. (2018). Analyzing solid waste management practices for the hotel industry. Global Journal of Environmental Science and Management, 4(1), 19-30.
49. Pirani, S. I., & Arafat, H. A. (2014). Solid waste management in the hospitality industry: A review. Journal of environmental management, 146, 320-336. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2014.07.038
50. Radwan, H. R., Jones, E., & Minoli, D. (2010). Managing solid waste in small hotels. Journal of sustainable tourism, 18(2), 175-190. https://doi.org/10.1080/09669580903373946
51. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Thousand Oaks, CA: Sage. Sıfır Atık Yönetmeliği. (2019). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Sıfır Atık Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi:12.07.2019). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/07/20190712-9.htm adresinden alındı
52. Turan, B. (2025). Gastronomi turizminin gelişiminde kış turizmi destinasyonlarının rolü: Kayak merkezlerinde bir araştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1506-1522. https://doi.org/10.21547/jss.1575619
53. Trung, D. N., & Kumar, S. (2005). Resource use and waste management in Vietnam hotel industry. Journal of Cleaner Production, 13, 109–116. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2003.12.014
54. Vanat, L. (2021). Internatonal report on snow & mountain tourism: Overview of the key industry figures for ski resorts. https://www.vanat.ch/RM-world-report-2021.pdf., (Son Erişim Tarihi: 25.05.2022).
55. Wani, M. A., Dada, Z. A., & Shah, S. A. (2018). Sustainable integrated solid waste management in the Trans-Himalayan accommodation sector. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 7(2), 1-17.
56. Yıldırım, A., & Şİmşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
57. Yılmaz, G. Ö., Özok, O., & Erdem, B. (2016). Konaklama işletmelerinde çevre dostu uygulamalar: Bodrum örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 180-197.