YAŞLILIĞIN DEĞİŞEN ANLAMI VE YAŞLI AYRIMCILIĞI

Öz

Yaşlılık, bebeklik, çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik gibi yaşamın doğal bir dönemidir. Yaşlı oranı ve yaşlıların yaşlılıkta yaşadıkları sorunlar her geçen gün artmaktadır, bu da aslında yaşlıların refahını artıran hizmet modelleri geliştirme amacıyla yaşadıkları sorunları araştırmanın önemini göstermektedir. Yaşlılıkta deneyimlenen bu sorunlardan biri, özellikle yaşlılığa atfedilen anlamdaki olumsuz değişimden kaynaklanan yaşlı ayrımcılığı sorunu olarak ele alınabilir. Bu bağlamda, yaşlıların ve yaşlı ayrımcılığının tarihsel süreçte değişen anlamını araştırmak, bu alanda olumlu değişiklikleri teşvik etmek için kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmektedir. Bu kapsamda literatür taranarak geleneksel literatür derleme türünde incelenen araştırmanın amacı geçmişten günümüze değişen yaşlılık algısını ele almak, yaşlı ayrımcılığının nedenlerini anlamak ve ayrımcılığın önlenmesine yönelik önerilerde bulunmaktır. Bu bağlamda, bu çalışma, yaşlı ayrımcılığının anlamı ve yaşlılığın geçmişten günümüze nasıl değiştiği üzerine bir tartışmayla başlamaktadır. Çalışma bu tartışmayla ilişkili olarak, yaşlanma sürecinin çeşitli söylemler, davranışlar ve uygulamalarla önlenmesi veya geciktirilmesi gereken bir dönem olarak hatalı bir şekilde ele alınması ve bunun da nihayetinde yaşlılığın istenmeyen ve olumsuz bir varoluş hali olarak algılanmasına yol açması gerçeğini ele almaktadır. Daha sonra, bu çalışma, insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri üzerine kurulu olan sosyal hizmet disiplininin, sosyal hizmet müdahalelerinde mikro, mezzo ve makro düzeylerde ayrımcılık karşıtı uygulamaları benimsemesi ve modern endüstriyel toplumlarda yaşlılığa ilişkin değişen algı konusunda daha güçlü bir farkındalık geliştirmesi gerektiği argümanını öne sürerek tartışmasını sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eşitsizlik
• Yaşlanmanın Değişen Anlamı
• Yaşlı Ayrımcılığı
• Yaşlılık
• Sosyal Hizmet

THE CHANGING MEANING OF OLD AGE AND THE RISE OF AGE DISCRIMINATION

Öz

Old age is a natural period of life akin to infancy, childhood, adolescence, and adulthood. The elderly rate and the problems experienced by them in old age are increasing day by day, which in fact demonstrates the significance of researching problems experienced by elders with the purpose of developing service models increasing their well-being. One of these problems observed in old age can be addressed as the issue of ageism caused by the negative change, particularly in the meaning attributed to old age. In this regard, exploring the changing perception of the elderly and ageism in the historical process becomes an inevitable necessity to stimulate positive changes in this field. In line with this, through an in-depth review of the conventional literature in the relevant field, this work aims to address the changing perception of old age in a historical context with the purpose of understanding the reasons behind ageism as well as addressing the need to prevent discriminative practices appearing in relation to ageism. In this context, this work starts with a discussion on how the meaning of ageism as well as old age have transformed from past to present. In relation to this discussion, it then addresses the fact that the aging process is mistakenly considered as a period that needs to be prevented or delayed with various discourses, behaviours, and practices, which eventually leads to perceptions considering old age as an undesired and negative state of being. Subsequently, this work maintains its discussion by proposing the argument that the social work discipline, which is built upon the principles of human rights and social justice, needs to adopt anti-discriminatory practices at micro, mezzo, and macro levels in social work interventions and develop a more robust awareness regarding the changing perception of old age in modern industrial societies.

Anahtar Kelimeler

• Inequality
• Changing Meaning of Aging
• Ageism
• Old Age
• Social Work

Kaynakça

1. Açkın, B., Tokem, Y. (2023). Afetlerde geriatrik yaklaşım. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 653-659.
2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2020). Yaşlı Nüfus İstatistikleri Bülteni. https://www.aile.gov.tr/media/89041/yasli_nufus_istatistik_bulteni.pdf
3. Akgül, M. (2020). Çevrimiçi ortamlarda nefret söylemi: Ekşi Sözlük’te 65 yaş üstü sokağa çıkma yasağı tartışmaları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2020(51), 57-78.
4. Akın, G. (2020). Yaşlanma nedir? - Yaşlanmanın geciktirilmesi. Alter Yayınları.
5. Aldrich, N., Benson W. F. (2008). Disaster preparedness and the chronic disease needs of vulnerable older adults. Prev Chronic Dis, 5(1), 1-7.
6. Altın, Z. (2020). Covid-19 pandemisinde yaşlılar. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30(2), 49-57. http://dx.doi.org/10.5222/terh.2020.93723
7. Arpacı F. (2005). Farklı boyutlarıyla yaşlılık. Türkiye İşçi Emeklileri Derneği Eğitim ve Kültür Yayınları.
8. Arpacı, F. (2016). Geçmişten günümüze yaşlılık. H Ceylan (Ed.). Yaşlılık sosyolojisi içinde (s. 1- 19). Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Artan, T., Irmak, H. S. (2018). Feminist gerontoloji bağlamında yaşlılığın kadınsallaşması. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(2), 236-243. https://doi.org/10.17681/hsp.370597
10. Artan, T., Taşçı, A. (2018). İş piyasasında yaş (lı) ayrımcılığı. Journal of Social And Humanities Sciences Research, 5(25), 2413-2421.
11. Arun, M. O. (2022a). Back to the theory: Re-considering social policies as egalitarian pre-conditions of the liberal meritocracy. Çalışma ve Toplum, 2(73), 1017-1042.
12. Arun, M. O. (2022b). Liyakatçiliğin tartışılmaz meşruiyetine karşı fırsat eşitliği siyasasının sorunları ve akademide toplumsal cinsiyet. Yönetim ve Çalışma, 6(2), 268-288.
13. Arun, Ö. (2020). Eşitsiz yaşlanmak: Türkiye’nin serüveni, alanın niteliği ve yaşlanma gündemi. Cogito, 98, 89-106.
14. Ayalon, L., Tesch-Römer, C. (2018). Introduction to the section: Ageism—Concept and origins. Ayalon, L. and Tesch-Römer, C. (Ed.). Contemporary perspectives on ageism içinde (s. 1-10). London: Springer Open.
15. Ayyıldız, N. İ., Evcimen, H. (2018). Yaşlı bakım programı öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 6(2), 14-24.
16. Baran, A.G. (2020). Türkiye’de yaşlanmanın kadınlaşması ve yaşanan dezavantajlar. Arık, F. ve Taş, L. (Ed.). Dezavantajlılar ve Dezavantajlılık Sosyolojisi içinde (s. 51-83). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
17. Bektaş, O. E. (2017). Postmodern dünyada yaşlı olmak. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 10(2), 9-18.
18. Bulduk, E. Ö. (2014). Yaşlılık ve toplumsal değişim. Turkish Journal of Social Research, 18(2), 53-60.
19. Butler, R. N. (1969). Age-ism: Another form of bigotry. The gerontologist, 9(1), 243-246.
20. Butler, R. N. (1980). Ageism: A foreword. Journal of Social Issues, 36(2), 8–11. Buz, S. (2015). Yaşlı bireylere yönelik yaş ayrımcılığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 268-278. https://doi.org/10.17755/esosder.89453
21. Can, R., Tambağ, H., Hüzmeli, E. D., Duman, F. (2020). Öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları: bir üniversite örneği. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 68-76. https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.669761
22. Cangöz, B. (2008). Yaşlılık sadece kayıp mı? Bir ayrıcalık mı?. Türk Geriatri Dergisi, 11(3), 143-150.
23. Cerrah, L., Baran, M. (2020). Katılımcı sözlüklerde yaşlı ve yaşlılık algısı. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 99-126.
24. Ceylan, H. (2022). Modern hayat ve yaşlılık. Nobel Akademik Yayıncılık.
25. Cumhuriyet. (2023, 1 Ekim). Gençleşmek için kesinlikle kullanmanız gereken ürünler: Yaşlanmayı geciktirmek hiç bu kadar kolay olmamıştı... https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/bu-urunler-sizi-genclestirecek-yaslanmayi-geciktirmek-icin-bunlari-mutlaka-kullanin-2125397
26. Çağlar, T., Özkan, G. (2022). Türkiye'de Covid-19 salgını sürecinde yaşlılara yönelik ayrımcılık: Ankara ili örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 930-948. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1112909
27. Çakır, Ö., Atalay, G. (2020). Afetlerde özel gereksinimli grup olarak yaşlılar. Resilience, 4(1), 169-186. https://doi.org/10.32569/resilience.630540
28. Çataloğlu, S. (2018). Yaşlılık, değer ve teknoloji. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 1(1), 27-35. https://doi.org/10.35235/uicd.434005
29. Çay, M., Pamuk, D. (2021). Yaşlı ayrımcılığı. E. Birinci (Ed.), Gerontolojik sosyal hizmet içinde (s. 183-202). Nobel Akademik Yayıncılık.
30. Çunkuş, N., Taşdemir Yiğitoğlu, G., Akbaş, E. (2019). Yaşlılık ve toplumsal dışlanma. Geriatrik Bilimler Dergisi, 2(2), 58-67.
31. Dağ, A. (2016). Toplumsal cinsiyet bağlamında yaşlılık ve sosyal dışlanma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (28), 480-500.
32. Demir, Ş., Sağlık, S. (2022). Yaşlıların yaşlanmaya ilişkin bakış açılarının değerlendirilmesi üzerine nitel bir araştırma. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 15(1), 1-14. https://doi.org/10.46414/yasad.1006377
33. Duva Kaya, Ö. (2020). Yaşam ve ölüm arasında bir uğrak olarak yaşlılık. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(4), 1501-1520. https://doi.org/10.16953/deusosbil.810354
34. Dünya Nüfus Günü, 2023. (2023b, Temmuz). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 49688. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2023-49688
35. Ercan, F. Z., Ercan, M., Koçak, O. (2023). Lise öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 34(2), 361-380. https://doi.org/10.33417/tsh.1113255
36. Erçetin, Ş. Ş. (2007). Bilgece yaş almak. I. Ulusal Yaşlılık Konseyi Kongresi. https://www.academia.edu/1526844/%C5%9E_%C5%9Eule_ER%C3%87ET%C4%B0N_Bilgece_Ya%C5%9F_Almak_4
37. Ersoy, S., Palantöken, S. (2023). Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin yaşlı ayrımcılığı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 273-281. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1326704
38. Göçer, Ş. (2021). Değişen dünya ve yaşlılık sorunları. Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Görgün Baran, A. (2007). Ageism: Yaş ve Yaşlı Ayrımcılığı. H. Ceylan (Ed.), Kırgızistan’da gençlerin yaşlılara yönelik tutumları (s. 77-113) içinde. Publishing House.
40. Gül, H. (2022). Modernleşme sürecinde yaşlılık sorunlarına ilişkin sosyolojik bir değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(2), 928-943. https://doi.org/10.15869/itobiad.957272
41. Gülpak, M., Oktay, A. A. (2020). Anti-aging uygulamaları ve hemşirenin rolü. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 3(1), 28-40.
42. Hendekci, A., Altay, B. (2021). Bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin yaşlı ayrımcılığı tutumlarının değerlendirilmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(4), 429-435. https://doi.org/10.17049/ataunihem.653399
43. Hürriyet. (2023, 6 Mayıs). Cildinizi yılların etkisinden koruyun. https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-cumartesi/cildinizi-yillarin-etkisinden-koruyun-42262561
44. Işık, A. (2020). 65 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Yaşa Dayalı Ayrımcılığa (Ageism) İlişkin Düşünce ve Deneyimlerinin Değerlendirilmesi-Sinop Örneği (Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
45. İçli, G. (2008). Yaşlılar ve yetişkin çocuklar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 29-38.
46. İstatistiklerle Yaşlılar, 2022. (2023a, Mart). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 49667. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667
47. İstatistiklerle Yaşlılar, 2023. (2024, Mart). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni, 53710. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710
48. Kalaycı, İ., Özkul, M. (2017). Geleneksel kalabilsem modern olabilsem: Modernleşme sürecinde yaşlılık deneyimleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(18), 90-110. https://doi.org/10.21076/vizyoner.308309
49. Kalınkara, V. (2014). Temel gerontoloji: Yaşlılık bilimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
50. Kalınkara, V. (2016). Nüfus yaşlanması ve toplumsal boyutları. H Ceylan (Ed.), Yaşlılık sosyolojisi içinde (s. 21- 40). Nobel Akademik Yayıncılık.
51. Kalkınma Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2018). On birinci kalkınma planı yaşlanma özel ihtisas komisyonu raporu (Yayın No: KB: 3018- ÖİK: 799).https://www.sbb.gov.tr/wp content/uploads/2020/04/YaslanmaOzelIhtisasKomisyonuRaporu.pdf
52. Karabekiroğlu B., Kuş C., Gümüştakım R.Ş. (2012). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. MKÜ Tıp Dergisi, 12(44), 177-185. https://doi.org/10.17944/mkutfd.929207
53. Karasaç Gezen, K. (2023). Kadın bedeni ve tıbbileştirme: Medyada yer alan yaşlanma karşıtı söylemler. B Ayhan ve E Baloğlu (Eds.), Medya ve Kadın içinde (s. 179-215). Teblet Kitapevi.
54. Kayacan, G. (2017). Modern toplumlarda yaşlılık, ölüm algısı ve yaşçılık. MSGSÜ Sosyal Bilimler, (15), 15-29.
55. Köse Tosunöz, İ., Güngör, S. (2021). Yaşlı ayrımcılığı: Hemşirelik ve yaşlı bakımı öğrencileri örneği. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(1), 176-190.
56. Kurtkapan, H. (2019). Gençlerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları: Nevşehir örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(1), 220-237. Küçükşen, K., Kilci, R., Orhan, E. F., Maral, A. B. (2018). Türk toplumunda yaşlıların sosyal destek mekanizmaları ve sosyal dışlanma algısı. Uluslararası İnsan ve Toplum Bilimleri Kongresi, 584-596.
57. Metin, B. (2018). İşgücü piyasasında yaşa dayalı ayrımcılık sorunu ve yaşa dayalı ayrımcılıkla mücadele: Abd ve Ab uygulamaları çerçevesinde Türkiye için bir değerlendirme. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 10(18), 72-89.
58. Milliyet. (2024, 25 Ocak). Gençlik ışıltısını geri kazanmak mümkün! İşte bebek gibi bir cilt için en akıllı yatırım. https://www.milliyet.com.tr/pembenar/galeri/genclik-isiltisini-geri-kazanmak-mumkun-iste-bebek-gibi-bir-cilt-icin-en-akilli-yatirim-7069448
59. Naldan, M.E., Kara, D., Soyalp, C., Gürol, A. (2018). Evaluation of healthcare workers at intensive care units towards aging. Bakırköy Tıp Dergisi, 14, 8-16. https://doi.org/10.5350/BTDMJB.20161001124434
60. NTV. (2024, 16 Ocak). Doktorların tavsiye ettiği 5 yaşlanma karşıtı yiyecek. https://www.ntv.com.tr/galeri/saglik/doktorlarin-tavsiye-ettigi-5-yaslanma-karsiti-yiyecek,SRx4mp0nEU--XUt7PF6rzg
61. Olak, A., Tümer, A. (2017). Hemşirelik 1. ve 4. sınıf öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları. OPUS International Journal of Society Researches, 8(14), 53-67.
62. Özbolat, A. (2011). Postmodern dönemde bedenin tüketim temelinde yeniden inşası. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(38), 317-334.
63. Özmen, Ş. Y. (2013). Türk kültüründe yaşlının yeri ve medyayla yaşlılığın değişen konumu. Milli Folklor, 25(100), 11-119.
64. Öztan, E., Doğan, S. N. (2015). Akademinin cinsiyeti: Yıldız Teknik Üniversitesi örneği üzerinden üniversite ve toplumsal cinsiyet. Çalışma ve Toplum, 3, 191-222.
65. Özütürker, M. (2021). Yaşlı ayrımcılığı. OPUS International Journal of Society Researches, 17(36), 3043-3056. https://doi.org/10.26466/opus.883434
66. Özütürker, M. (2022). Postmodernizmin yaşlı yaşamına etkisi ve yaşlı sorunları. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 148-167.
67. Palmore, E. (1978). Are the aged a minority group?. Journal of the American Geriatrics Society, 26(5), 214–217.
68. Palmore, E. (2000). Guest editorial: Ageism in gerontological language. The Gerontologist, 40(6), 645–645. Panuş, Ü., Karadakovan, A. (2023). Afet ve acil durumlarında yaşlıya yönelik hizmetlerin planlaması. Hastane Öncesi Dergisi, 8(1), 119-128. https://doi.org/10.54409/hod.1207982
69. Pekesen, M., Akdeniz, Ş., Sinan, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 18: 82-103. https://doi.org/10.46218/tshd.961336
70. Posta. (2024, 20 Mart). Buruş buruş cildi 1 gecede duvar gibi yapıyor! Bedava kırışıklık kremi: 20 yaş birden gençleştiren doğa mucizesi. https://www.posta.com.tr/galeri/burus-burus-cildi-1-gecede-duvar-gibi-yapiyor-bedava-kirisiklik-kremi-20-yas-birden-genclestiren-doga-mucizesi-2704183/1
71. Poumadere, M., Mays, C., Le Mer, S., Blong, R. (2005). The 2003 heat wave in France: dangerous climate change here and now. Risk Analysis: An International Journal, 25(6), 1483-1494. https://doi.org/10.1111/j.1539-6924.2005.00694.x
72. Salkın, Y., Duman, İ., Yılmaz, D. V. (2024). Yaşlı bakım programında öğrenim gören öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumlarının belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 289-296. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1273125
73. Sevil, H. (2005) Yaşlılığın Sosyal Anatomisi. Ankara: SABEV Yayınları.
74. Sönmez Sarı, E., Yıldırım Gürkan, D. (2022). Yaşlı bakımı programı öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. YOBU Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 97-105.
75. Sözcü. (2023, 19 Kasım). Yaşlanma hızı nasıl frenlenir?. https://www.sozcu.com.tr/yaslanma-hizi-nasil-frenlenir-wp7865933
76. Teke, A., Kütük, C., Pektaş, S., Ekmen, Y. (2022). Bir sosyal dışlanma riski araştırması: Yaşlılık. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(84), 1208-1214. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.3119
77. Temel, M., Dilek, F., Tosun, Z. (2023). Yaşlı perspektifinden yaşlılık algısı: bir metafor çalışması. Sağlık Bilimleri Dergisi, 32(2), 261-268. https://doi.org/10.34108/eujhs.1177141
78. Tereci, D., Turan, G., Kasa, N., Öncel, T., Arslansoyu, N. (2016). Yaşlılık kavramına bir bakış. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 16(1), 84-116.
79. Tezcan, M. (1982). Toplumsal değişme ve yaşlılık. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 15(2), 169-177.
80. Tigris. (2024, 8 Mart). Yaşlanma karşıtı mücadelenin yeni silahı, pırlanta dolgu. https://www.tigrishaber.com/yaslanma-karsiti-mucadelenin-yeni-silahi-pirlanta-dolgu-102525h.htm
81. Tufan, İ. (2003). Modernleşen Türkiye'de yaşlılık ve yaşlanmak: Yaşlanmanın sosyolojisi. İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi.
82. Tufan, İ. (2014). Türkiye’de yaşlılığın yapısal değişimi. Koç Üniversitesi Yayınları.
83. Tufan, İ. (2016). Antikçağ’dan günümüze yaşlılık ve yaşlanma. Nobel Akademik Yayıncılık.
84. Tufan, İ. (2020). Gerontolojiye hazırlık – perspektifler, teoriler, yöntemler üzerine ön bilgi. Ankara: Nobel Yayınevi.
85. Tuna Uysal, M. (2020). Toplumsal değişme sürecinde yaşlı bireylerin yaşlılık algısı. Turkish Studies - Social, 15(6), 3161-3177. https://dx.doi.org/10.47356/TurkishStudies.44157
86. Tuncer, S. (2019). Cinsiyetlendirilmiş bir kurum olarak akademi: Türkiye’de akademinin cinsiyet kültürüne bakmak. Kültür ve İletişim, 44, 178-208. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.629082
87. Tuohy, R., Stephens, C., Johnston, D. (2014). Qualitative research can improve understandings about disaster preparedness for independent older adults in the community. Disaster Prevention And Management, 23(3), 296-308.
88. TV4. (2024, 26 Mart). Zamanı tersine çevirmek: Vücudu genç tutan 4 yaşlanma karşıtı yiyecek ve içecek. https://t24.com.tr/foto-haber/zamani-tersine-cevirmek-vucudu-genc-tutan-4-yaslanma-karsiti-yiyecek,30549
89. Uysal, M. T., Eren, G. T. (2020). Covid-19 salgın sürecinde sosyal medyada yaşlılara yönelik ayrımcılık: Twitter örneği. Turkish Studies, 15(4), 1147-1162.
90. Ülker Y. (2021). Değişen yaşlılık kavramının reklamlara yansıması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2), 404-418.
91. Ünal, V. (2019). Modernleşme sürecinde yaşlılık düşüncesini değiştiren olgular-Toplumsal yaşamın kıyısında kalan yaşlılar. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 43(2), 275-298.
92. Ünalan, D., Soyuer, F., Elmalı, F. (2012). Geriatri merkezi çalışanlarında yaşlı tutumunun değerlendirilmesi. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi, 2(3), 115–120.
93. Varışlı, B. (2017). Katmerli ayrımcılık: 65 yaş üstü kişilerle yapılan niteliksel araştırma (Doktora Tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
94. Varışlı, B. (2021). Değişen toplumda yaşlanma ve yaşlılık. Nobel Akademik Yayıncılık.
95. World Health Organization. (2008). Older persons in emergencies: an active ageing perspective. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/43909/9789241563642_eng.pdf;jsessionid=2%20FF32F0549B891DCD1006A6FEF60E60E?sequence=1
96. Yaşar, Ö., Avcı, N. (2020). Değişen yaşlılık algısı: Covid-19 ile damgalanan yaşlılar. Turkish Studies (Elektronik), 15(4), 1251-1273.
97. Yeşilot, S. B., Demirci, P. Y., Öztunç, G. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 87-93.
98. Yıldırım, F., Abukan, B. (2015). Yaşlılıkta bilgelik konusunda bir derleme. Türk Psikoloji Yazıları, 18(35), 1-9.
99. Zafer, M. (2023). Afetlerde sosyal hizmet: Kovid-19 afet salgını ve yaşlılar. Kadim akademi SBD, 7(1), 37-50. https://doi.org/10.55805/kadimsbd.12898