A QUALITATIVE RESEARCH ON THE IMPACT OF THE PRESIDENTIAL GOVERNMENT SYSTEM ON THE MINISTRY OF YOUTH AND SPORTS

Öz

Constitutional Amendment Law No. 6771, approved by a referendum held on April 16, 2017, and entered into force on July 9, 2018, introduced the Presidential System of Government in Turkiye. This constitutional amendment, which altered 18 articles of the Constitution, resulted in a significant shift in Turkiye’s public administration, marking a transition from a parliamentary system to a presidential-like system. This research aims to examine changes and transformations in the institutional structure, functioning, and organizational structures of ministries under the Presidential Government System, as well as their differences from the parliamentary system, focusing on the Ministry of Youth and Sports. For this purpose, the phenomenology pattern from qualitative research methods was used in the study. Data were collected from 20 personnel working as managers, experts, and assistant experts in the central organization of the Ministry of Youth and Sports using a semi-structured interview form. The findings were analyzed under nine themes. The results of the study show that although the Presidential Government System increases centralization, it also strengthens rapid decision-making and localization within the Ministry of Youth and Sports.

Anahtar Kelimeler

• Transformation in Ministries
• Presidential Government System
• Ministry of Youth and Sports

CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNİN GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA ETKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Türkiye’de 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumla onaylanan ve 9 Temmuz 2018 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Değişikliği Kanunu ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir. Anayasa’nın 18 maddesini değiştiren bu anayasa değişikliği, Türkiye’nin kamu yönetiminde önemli bir değişime yol açarak parlamenter sistemden başkanlık benzeri bir sisteme geçiş sağlamıştır. Bu araştırma Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'yle bakanlıkların kurumsal yapı, işleyiş ve teşkilat yapılanmalarında meydana gelen değişim ve dönüşümü, parlamenter sistem ile farklılıklarını Gençlik ve Spor Bakanlığı örneğinde incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak Gençlik ve Spor Bakanlığının merkezi teşkilatında yönetici, uzman ve uzman yardımcısı görevlerinde olan 20 personelden toplanmıştır. Bulgular dokuz tema altında analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi merkezileşmeyi artırsa da Gençlik ve Spor Bakanlığı özelinde hızlı karar alma sürecini ve yerelleşmeyi güçlendirdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Bakanlıklarda Dönüşüm
• Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi
• Gençlik ve Spor Bakanlığı

Etik Beyan

Bu araştırma Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Araştırma Projeleri Etik Kurulu tarafından 20.03.2025 tarihli ve 166/40 sayılı kararı ile uygun bulunmuştur.

Kaynakça

1. Akkoyun, T. (2018). Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminin Tarihî Değeri. Ombudsman Akademik, 5(9), 181–201. https://izlik.org/JA52PH93YG
2. Alhojailan, M. I. (2012). Thematic Analysis: A Critical Review of its Process and Evaluation. West East Journal of Social Sciences, 1(1), 39–47.
3. Altun Aslan, E. (2020). Gençlik Politikaları: Türkiye. Y. Çakırer Özservet & H. Küçük Bayraktar (Ed.), Dünyadan Farklı Ülke Örnekleriyle Gençlik Politikaları. Astana Yayınevi.
4. Avaner, T. & Çelik, M. (2021). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin İki Yılı: Karşılaştırmalı Analiz. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(23), 242–259. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1202489
5. Baş, T. & Akturan, U. (2017). Sosyal Bilimlerde Bilgisayar Destekli Nitel Araştırma Yöntemleri. 3. Baskı, Seçkin Yayınevi.
6. Başar, Ü. & Yenel, İ. F. (2021). Türk Spor Sisteminde Gerçekleştirilen Kurumsal Reformun Eleştirel Açıdan Değerlendirilmesi. Türk İdare Dergisi, 493, 37–80.
7. Baydaş, İ. S. & Cansever, N. (2024). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Sürecinde Gençlik ve Spor Bakanlığının Dönüşümü. Türk İdare Dergisi, 500, 131–161.
8. Bilgin, F. (2016). Türkiye’de Siyasal Sistem Tartışmaları; Parlamenter Sistemin Sorunlarına Alternatif Olarak Yarı Başkanlık Sistemi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.

9. Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
10. Burns, N. & Grove, S. K. (2010). Understanding Nursing Research-eBook: Building an Evidence-Based Practice. Elsevier Health Sciences.
11. Creswell, J. W. & Clark, V. L. P. (2018). Karma Yöntem Araştırmaları: Tasarımı ve Yürütülmesi. 3. Baskı, Anı Yayıncılık.
12. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni, Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). 3. Baskı, Eğiten Kitap.
13. Çalışkan, A., Kaya, P. B. & Malak, M. (2020). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Bütçe Sürecine Etkisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), 721–736. https://izlik.org/JA23SU36KX
14. Dodd, L. (2015). Coalitions in Parliamentary Government. Princeton University Press.
15. Erat, V. (2015). Türkiye’de Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçilmesinin Hükümet Sistemi Üzerine Etkileri. Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(25), 325–355. https://izlik.org/JA29DA76YC
16. Erdoğan, D. (2021). Yürütme Organının Güçlendirilmesi Eğiliminin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçişe Etkileri. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(1), 219–261. https://doi.org/10.15337/suhfd.797611
17. Ganghof, S. (2018). A New Political System Model: Semi‐Parliamentary Government. European Journal of Political Research, 57(2), 261–281. https://doi.org/10.1111/1475-6765.12224
18. Gençlik ve Spor Bakanlığı (GSB). (2025). Tarihçe. https://gsb.gov.tr/tr/sayfa/3164-tarihce
19. Gençlik ve Spor Bakanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı. (2024). Stratejik Plan (2024–2028). https://sgb.gsb.gov.tr/Sayfalar/3760/3396/stratejik-planlama.aspx
20. Gök, G. & Erba, D. (2011). Okulöncesi Eğitimi Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine İlişkin Görüşleri ve Önerileri. International Journal of Early Childhood Special Education, 3, 66–87. https://doi.org/10.20489/intjecse.107947
21. Gökduman, Ç. & Demir, F. (2019). Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın Tarihsel Süreç İçerisindeki Değişim Evreleri: İnceleme. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 27–35. https://izlik.org/JA94AZ59KT
22. Gül, H., Kamalak, İ. & Gül, S. S. (2017). Amerikan Başkanlık ve Fransız Yarı-Başkanlık Sistemleri Işığında Türkiye’nin Cumhurbaşkanlığı Hükümeti Sistemi. Strategic Public Management Journal, 3, 101–120. https://doi.org/10.25069/spmj.343035
23. Güler, T. (2018). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Kamu Yönetimine Etkileri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(39), 299–322. https://doi.org/10.31795/baunsobed.443821
24. İmamoğlu, A. F. (2002). Türkiye’de Sporun Yönetsel Yapısı İçinde Spor Federasyonları. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(2), 3–10. https://izlik.org/JA86GK32TE
25. Kalkar, Ö. Ş. (2020). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Yönelik Bir İçerik Analizi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Aksaray Üniversitesi.
26. Kan, M. E. & Seçkin Ağırbaş, İ. (2021). Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığının 2019–2023 Stratejik Planının Analizi. Anatolia Sport Research, 2(2), 46–56.
27. Karataş, A. (2019). Devlet Şekilleri ve Hükümet Sistemleri Türlerinin Ülkelerin Yönetişim Göstergeleri Bakımından Meydana Getirdiği Farklılıkların Belirlenmesi. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 109–148. https://izlik.org/JA33SW35TL
28. Kutlu, Ö., Örselli, E. & Kahraman, S. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Algısı: Konya Örneği. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 6(14), 55–82. https://izlik.org/JA68TM36TU
29. Nacak, O. (2020). Parlamenter ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemlerinden Hareketle Bakan ve Bakanlıkların Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Management and Economics Research, 18(1), 138–157. https://doi.org/10.11611/yead.678462
30. Nacak, O. (2021). Cumhurbaşkanlığı Ofislerinin Yapısına İlişkin Değerlendirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1023–1041. https://doi.org/10.32709/akusosbil.893446
31. Özbey, Ö. & Göküş, M. (2022). Kamu Hizmeti Olarak Gençlik ve Spor Bakanlığı Faaliyetlerinin İncelenmesi: Spor Hizmetleri Örneği. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 113–128. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1064451
32. Öztürk, N. K. (2019). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Temel Dinamikleri. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 6(15), s. 69–87. https://izlik.org/JA88PG56KX
33. Patton, M. Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Pegem Akademi.
34. Polater, Y. Z. (2014). Modern Hükümet Sistemlerinden Yarı-Başkanlık Sistemi ve Türkiye’de Uygulanabilirliği. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 4, 133–175. https://izlik.org/JA92GH78ZY
35. Sartori, G. (1994). Constitutional Engineering. Comparative Constitutional Engineering: An Inquiry into Structures, Incentives and Outcomes. Macmillan.
36. Şentuna, M. & Çelebi, M. (2010). Türkiye’deki Gençlik ve Spor ile İlgili Kamu Kurumları ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Gençlik Politikalarının Değerlendirilmesi ve Bir Model Örneği. Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, s109–117. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000184
37. Turan, M. (2018). Türkiye’nin Yeni Yönetim Düzeni: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi. Social Sciences Research Journal, 7(3), 42–91.
38. Turkay, H. & Aydın, A. D. (2017). Bir inceleme: Tarihsel Süreç İçerisinde Türk Spor Örgütlenmesi. Diyalektolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 179- 189. http://dx.doi.org/10.22464/diyalektolog.152
39. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2025, Ağustos 16). İstatistiklerle Gençlik 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077#:~:text=Adrese%20Dayal%C4%B1%20N%C3%BCfus%20Kay%C4%B1t%20Sistemi,763%20bin%20159%20ki%C5%9Fi%20oldu.
40. Ustabulut, B. (2016). Türkiye’nin Hükümet Sistemi: Parlamenter Sistem ve Başkanlık Sistemi Tartışmaları. V. Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi Bildiriler Kitabı, 43–58.
41. Van Manen, M. (2016). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. Routledge.
42. Yaman, A. & Ünal, H. (2021). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Yürütme Erki Bağlamında Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 225–246. https://izlik.org/JA27NP23AN
43. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 12. Baskı, Seçkin Yayınevi.
44. Yıldız, M. & Kocaoğlu, M. (2024). Türkiye’de Dijital Devletin Yapısı ve İşleyişi: OECD Perspektifinden Bir Değerlendirme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(1),47- 57. https://doi.org/10.33712/mana.1513599
45. Yüksel, C. (2013). Türkiye’nin Gelecek Siyasi Sistem Tercihi: Rasyonelleştirilmiş Parlamentarizm, Yarı-Başkanlık ve Başkanlık Sistemleri. Yasama Dergisi, 25, 38–70. https://izlik.org/JA74AM97DS