SELF-EFFICACY AND DETERMINATION IN THE CAREER JOURNEY: A STUDY ON UNIVERSITY STUDENTS

Öz

Universities serve as the fundamental starting point for individuals as they progress along the career ladder. This period is crucial for equipping individuals with the knowledge, skills, and competencies necessary to achieve their career objectives. Self-awareness regarding one’s abilities and the capacity to utilize this strength reflect a high level of self-efficacy. Among young individuals, concerns related to unemployment and challenges in securing employment within their field of study are among the most significant factors contributing to career indecision. The aim of this study is to examine the relationship between self-efficacy and career decisiveness. Additionally, it seeks to determine whether perceptions of self-efficacy and career decisiveness among university students vary based on demographic factors. The research was conducted using a face-to-face survey method with university students enrolled in two different universities in Turkiye. Data were collected using a convenience sampling method, and 335 students responded to the research questions. Correlation analysis, regression analysis, T-test, and Anova were used to analyze the data obtained. According to results, a positive and statistically significant relationship was identified between self-efficacy and career decisiveness. Gender and career planning variables were found to create significant differences in both self-efficacy and career decisiveness. Another result is that taking the career planning course among students has only created a difference in terms of career decisiveness. In addition, the career decisiveness scores of students studying at Antalya Belek University were found to be higher than those of students studying at Pamukkale University.

Anahtar Kelimeler

• Self-Efficacy
• Career Decidedness
• University Students

KARİYER YOLCULUĞUNDA ÖZ YETERLİLİK VE KARARLILIK: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bireylerin kariyer basamaklarını tırmanırken en önemli başlangıç noktası üniversitedir. Bu dönem bireylerin kariyer hedeflerine gerekli bilgi, beceri ve yetkinliklerini arttıracak donanımların sağlanma aşamasıdır. Bireyin kendi yeteneklerinin farkında olması ve bu gücünü kullanabilme yeteneği, öz yeterliliğin yüksek seviyede olmasıdır. Genç bireylerin işsizlik ve mezun olduğu alan ile ilgili bir işe yerleşememe endişesi, kariyer kararsızlığının en önemli faktörlerindendir. Bu çalışmanın amacı, öz yeterlilik ve kariyer kararlılığı arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Ayrıca üniversite öğrencilerinin öz yeterlilik ve kariyer kararlılığı algılarının, öğrencilerin demografik faktörlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, Türkiye’deki iki farklı üniversitede eğitim gören üniversite öğrencileri ile yüz yüze anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kolayda örnekleme yöntemi ile veriler toplanmış ve araştırma sorularına 335 öğrenci yanıt vermiştir. Elde edilen veriler, Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi, T-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öz yeterlilik ile kariyer kararlılığı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet ve kariyer planı değişkenleri, öz yeterlilik ve kariyer kararlılığı üzerinde önemli farklılıklar oluşturmuştur, diğer bir sonuç ise, öğrencilerin kariyer planlama dersini almaları, sadece kariyer kararlılığı bakımından farklılık oluşturmuştur. Ayrıca Antalya Belek Üniversitesinde eğitim gören öğrencilerin kariyer kararlılık puanları, Pamukkale Üniversitesindeki öğrencilere göre daha yüksek olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Öz Yeterlilik
• Kariyer Kararlılığı
• Üniversite Öğrencileri

Kaynakça

1. Ahmad, A., & Safaria, T. (2013). Effects of self-efficacy on students’ academic performance. Journal of Educational, Health and Community Psychology, 2(1).
2. Akçakanat, T., & Uzunbacak, H. H. (2019). Kariyer kararlılığı ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 4(9), 159-170.
3. Akhsania, K., Basuki, T., Sugiharto, D., & Japar, M. (2020). Students’ Career Understanding and Career Decision Making Self-Efficacy in Junior High School. Islamic Guidance and Counseling Journal, 4(1). https://doi.org/10.25217/igcj.v4i1.950.
4. Arslan, A. (2012). İlköğretim Öğrencilerinin Öz Yeterlik İnancı Kaynaklarının Öğrenme ve Performansla İlgili Öz Yeterlik İnancını Yordama Gücü, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. Educational Sciences: Theory & Practice, 2(3), Yaz/Summer, 1907-1920.
5. Aslan, A. & Alevok, C. (2025). Turizm eğitimi alan öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı ve öz-yeterlilik algısının kariyer niyetleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Journal of Healthcare Management and Leadership (JOHMAL), 1(1), 36-44.
6. Aypay, A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye Uyarlama Çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-132.
7. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. 84(2), 191-215.
8. Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı (28. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Bircan, H., & Karaman, M. (2024). Bireysel girişimcilik algısının öz yeterlilik üzerindeki etkisi: benlik saygısının aracılık rolü. Ardahan Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(2), 187-203. http://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1509518
10. Çapri, B., & Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen Adaylarının Öğretmenliğe İlişkin Tutum ve Mesleki Yeterlik İnançlarını Cinsiyet Program ve Fakültelerine Göre İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 33-53.
11. Cayir E., & Kahveci H. (2025). Analysis of academic self-efficacy, university graduation expectations and academic procrastination behaviors. Osmangazi Journal of Educational Research, 12(1), 17-33.
12. Dabanlı, A. F., Arslan, C., & Yalçın, S. B. (2024). Üniversite öğrencilerinde kariyer kararsızlığı, benliğin farklılaşması ve uyumsuz düşünce stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 7(1), 1-22. https://doi.org/10.58501/kpdd.1288915_1.
13. Dalkılıç, S., Ata, A.Ç., Dalkılıç, E., & Ataç, A. P. (2022). Kariyer Planlama Dersinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliğine Etkisi: Lisans Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(3), 935-960.
14. Demircioğlu, H., Özdemir, Ö., Özben, H., & Yılmaz, E. (2023). Günümüz öğrencilerinde kariyer kararı öz-yeterliliği. ASEAD, 1(2), 326-358.
15. Dimakakaou, S. D., Mylonas, K., & Argyropoulou, K. (2015). Self-Efficacy in Career Planning: A New Approach to Career Exploration. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 11(2), 40-54.
16. Draugalis, J. R., Coons, S. J., & Plaza, C. M. (2008). Best practices for survey research reports: A synopsis for authors and reviewers. American Journal of Pharmaceutical Education, 72(1), 11.
17. Durmuş, A. F., Otlu, F., & Özkan, Ö. (2019). Sosyal Bilişsel Kariyer Teorisi ve Öğrencilerin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Olma Hedefleri: İnönü Üniversitesi Uygulaması. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 18(4), 1381-1398.
18. Durmaz, Ş., & Ören, K. (2017). Öz Yeterlilik ve Özgüvenin İşgücü ve İstihdama Etkisine Bir Bakış. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9(1), 109-120.
19. Erhan, T., Karagöz, Ş., & Uzunbacak, H.H. (2021). Kariyer Kararlılığın Psikolojik İyi Oluş Üzerine Etkisinde Psikolojik Sağlamlığın Aracılık Rolü. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi/Journal of Management and Economics Research, 19(4), 171-198.
20. Gerni, G. M., & Denizli, A. A. (2021). Öz Yeterliliğin Kariyer Uyum Yeteneklerine Etkisinde Proaktif Kişiliğin Aracı Rolü. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(1), 1-19.
21. Greco A, Annovazzi C, Palena N, Camussi E, Rossi G., & Steca P. (2022) Self-Efficacy Beliefs of University Students: Examining Factor Validity and Measurement Invariance of the New Academic Self-Efficacy Scale. Front. Psychol. 12:498824. doi: 10.3389/fpsyg.2021.498824.
22. Gültekin, Z. (2022). Umudun Kariyer Stresine Etkisinde Kariyer Kararlılığının Aracılık Rolü: Önlisans Öğrencileri Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Manisa Celal Bayar University Journal of Social Sciences, 20(3), 94-112.
23. Hasırcı, I., & Örücü, E. (2024). Öz Yeterlilik Algısı ve Örgütsel Hazırlığın Yapay Zekâ Kaygısı Üzerindeki Etkileri: Bir Araştırma. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 732-760, doi.org/10.30561/sinopusd.1384443
24. İlter İ., (2021). Lisans öğrencilerinin akademik başarıları ve kariyer kararı öz-yeterliklerinin lisansüstü eğitim niyetlerine etkisi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 11(1), 1-13. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.423
25. Kılınç, M. (2017). Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcıları Olarak Öz-Yeterlik ve Etkileşim Kaygısı. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(13), 207-216.
26. Kızılcı, S., Mert, H., Küçükgüçlü, Ö., & Gürel, T. Y. (2015). Hemşirelik Fakültesi Öğrencilerinin Öz Etkililik Düzeyinin Cinsiyet Açısından İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 95-100.
27. Kotaman, H. (2008). Özyeterlilik inancı ve öğrenme performansının geliştirilmesine ilişkin yazın taraması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, XXI(1), 111-133.
28. Köksal, O., Güler, M., & Çetin, F. (2019). Öz-Yeterlilik Algısı, Yaşam Doyumu ve Bir Role Tutulma Etkileşimi: Sosyal Bilişsel Bir Yaklaşım. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 54, Temmuz-Aralık 2019, 193-207.
29. Lent, R.W., Brown, S.D., & Hackett, Gail. (2002). Social cognitive career theory. Career Choice and Development (4th Ed.255-311).
30. Louis, M. M., Hayes, DeM., & Jiang, M. (2024). Self-Efficacy: College Students and Instruments. Literature Reviews in Education and Human Services Fall 2024, 3(2), 35–46.
31. Martini, S., Kahn, A. W., & Muttaqiyathun, A. (2023). The Influence of Training, Motivation, and SelfEfficacy on Career Planning, Jurnal Genesis Indonesia (JGI), 2(2), 54-73. journal.iistr.org/index.php/JGI. https://doi.org/10.56741/jgi.v2i02.153
32. Mert, A., Duman, E. A., & Kahraman, M. (2019). Ortaöğretim Öğrencilerinde Kariyer Karar Verme Öz-Yeterliğinin Yordayıcıları Olarak Benlik Saygısı ve Algılanan Sosyal Destek. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (YYU Journal of Education Faculty), 16(1), 594-619.
33. Meng, Q., & Zhang, Q. (2023). The Influence of Academic Self-Efficacy on University Students’ Academic Performance: The Mediating Effect of Academic Engagement. Sustainability, 15, 5767. https://doi.org/10.3390/su15075767.
34. Milledzi, E., Asamani, L., Opoku Mensah, A., & Naamwanuru, V. (2024). Career Decision Self-efficacy Mediates the Relationship Between General Self-efficacy and Career Decision-making of Undergraduate Students. Canadian Journal of Career Development, 23(2), 169–181. https://doi.org/10.53379/cjcd.2024.389.
35. Nabavi, T. R., & Bijandi, S. M. (2012). Bandura’s Social Learning Theory & Social Cognitive Learning Theory, Ministry of Science. Research and Technology, University of Science and Culture.
36. Owen, K. F. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Kariyer Gelişim İhtiyaçları. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, Journal of Education for Life 32(2), 28-39.
37. Özkan, A., & Demir, Ç. (2019). Öğrencilerin Öz Yeterlilik ve Kariyer Motivasyonu İlişkisi: Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda Bir Araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 6(41), 403-416.
38. Öztürk, F., & Çiçek, H. (2025). Lisansüstü Eğitim Gören Öğrencilerin Kariyer Kararlılığı ve Öz Yeterliliklerinin Kariyer Kaygısı Üzerine Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 27(2), 539-552.
39. Petruzziello G., Mariani MG., Chiesa R., & Guglielmi D. (2021), Self-efficacy and job search success for new graduates. Personnel Review, 50(1), 225–243, https://doi.org/10.1108/PR-01-2019-0009.
40. Pham, M., Lam, O. B., & Bui, N. T. A. (2024). Career exploration and its influence on the relationship between self-efficacy and career choice: The moderating role of social support. Heliyon, https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e31808.
41. Pignault A., Rastoder M., & Houssemand C. (2023). The Relationship between Self-Esteem, Self-Efficacy, and Career Decision-Making Difficulties: Psychological Flourishing as a Mediator. Eur J Investig Health Psychol Educ., 13(9), 1553-1568. https://doi.org/10.3390/ejihpe13090113
42. Pihie, L. A. Z. (2009). Entrepreneurship as a Career Choice: An Analysis of Entrepreneurial Self-Efficacy and Intention of University Students. European Journal of Social Sciences, 9(2).
43. Polat, B. F. (2022). Kariyer stresinin ve kariyer kararlılığının psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 62-80.
44. Savugathali, F. A., Mustafa, B. M., & Jusoh, J. A. (2025). Self-Efficacy in Career Decision Making and Outcome Expectation among Final Year Students. International Journal of Academic Research in Business & Social Sciences, 15(01).
45. Siddiqui, S. (2015). Impact of Self-Efficacy on Psychological Well-Being among Undergraduate Students. The International Journal of Indian Psychology, 2(3).
46. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
47. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making Sense of Cronbach’s Alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53-55.
48. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
49. Tresi, D. G., & Mihelic, K. K. (2023) Career Identity, Career Commitment, and Self-Efficacy: The Role of Gender and Family Characteristics. Irish Journal of Management; Dublin, 42(1), 53-66.
50. Yalçın, B., & Oruç, Ş. (2025). Gizli başarısızlık korkusu: Imposter fenomeninin tükenmişlik üzerindeki etkisinde öz-yeterliliğin aracı rolü. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 26(2), 51-78, https://doi.org/10.31671/doujournal.1535053
51. Yıldırım, F., & İlhan, Ö. İ. (2010). Genel özyeterlilik ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
52. Yiming, Y., Shi, B., Kayani, S., & Biasutti, M. (2024). Examining the relationship between self efcacy, career development, and subjective wellbeing in physical education students. Scientifc Reports, 14:8551, https://doi.org/10.1038/s41598-024-59238-6
53. Zhou D., Peng Z., & Zhou H., (2023) The influence of career decision-making self efficacy on employability of higher vocational students: mediated by emotional intelligence. Front. Educ. 8:1274430. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1274430
54. Zhou, M., Li, X., & Wang, J. (2023). Career Decision-Making and Employment Outcomes: The Moderating Role of Self-Efficacy. Career Development Quarterly.
55. Wang, Y., Zhang, Y., Li, X., & Wang, Z. (2023). The influence of overparenting on college students’ career indecision and the mediating role of perfectionism and career expectation pressure. Psychology Research and Behavior Management, 16, 2057–2069.