Araştırma Makalesi

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR

Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı) 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR

Öz

çevresel kirlilik üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, doğrudan yabancı yatırımların bu ülkelerde “kirlilik cenneti” mi yoksa “kirlilik halesi” mi oluşturduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda 1990–2023 dönemine ait panel veri seti kullanılmış ve analizler, yatay kesit bağımlılığı ile eğim heterojenliğini dikkate alan CCEMG ve AMG tahmincileriyle gerçekleştirilmiştir. Panel sonuçları, doğrudan yabancı yatırımların karbon emisyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığını ve her iki hipotezin de panel genelinde doğrulanmadığını göstermektedir. Buna karşın, panel genelinde kişi başına düşen GSYİH ve enerji tüketiminin emisyonları artırdığı yönünde güçlü ve tutarlı bulgulara ulaşılmaktadır. Ülke bazlı analizler, doğrudan yabancı yatırımların çevresel etkilerinin yön ve büyüklük açısından belirgin biçimde farklılaştığını ortaya koymaktadır. Singapur ve Kanada’daki artış yönlü etkiler ile İsviçre’deki azaltıcı etki, bu farklılaşmayı açık biçimde doğrulamaktadır. Bu farklılaşma, yatırımın çevresel sonuçlarının ülkelere özgü ekonomik yapı, enerji profili ve düzenleyici çerçeveye bağlı olarak değiştiğini göstermekte ve çalışmanın özgün katkısını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, M. A., Nosheen, M. ve Rahman, H. U. (2023). “An approach to the pollution haven and pollution halo hypot-heses in Asian countries”, Environmental Science and Pollution Research, 30/17, 49270-49289. https://doi.org/10.1007/s11356-023-25548-x
  2. Abdo, A. B., Li, B., Zhang, X., Lu, J. ve Rasheed, A. (2020). “Influence of FDI on environmental pollution in selected Arab countries: a spatial econometric analysis perspective”, Environmental Science and Pollution Rese-arch, 27/22, 28222-28246. https://doi.org/10.1007/s11356-020-08810-4
  3. Abdulwakil, M. M., Abdul-Rahim, A. S., Sulaiman, C., Alsaleh, M., Raji, A. A. ve Datti, M. I. (2023). “Income Heterogene-ity and the Pollution Haven and Halo Hypotheses: Empirical Evidence from Developing Countries”, In BIO Web of Conferences (Vol. 73, p. 02007), EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/bioconf/20237302007
  4. Adebayo, G. (2023). “Testing The Pollution Halo Hypothesis for US: Is There a Link Between FDI and Environmental Quality?”. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5080597
  5. Achuo, E. ve Ojong, N. (2025). “Foreign direct investment, economic growth and environmental quality in Africa: revisiting the pollution haven and environmental Kuznets curve hypotheses”, Journal of Economic Studies, 52/4, 673-691. https://doi.org/10.1108/JES-02-2024-0065
  6. Ahmad, M., Jabeen, G. ve Wu, Y. (2021). “Heterogeneity of pollution haven/halo hypothesis and environmental Kuz-nets curve hypothesis across development levels of Chinese provinces”, Journal of Cleaner Produc-tion, 285/124898. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124898
  7. Al Numan, A., Tahrim, F., Esquivias, M. A., Biswas, M. K. ve Primanthi, M. R. (2025). “Testing the Pollution Haven and Inverted N-Shaped EKC Hypotheses in the ASEAN Region: The Impact of FDI and Energy Mix on Environ-mental Quality”, Environmental and Sustainability Indicators, 100698. https://doi.org/10.1016/j.indic.2025.100698
  8. Assamoi, G. R., Wang, S., Liu, Y. ve Gnangoin, Y. T. B. (2020). “Investigating the pollution haven hypothesis in Cote d’Ivoire: evidence from autoregressive distributed lag (ARDL) approach with structural bre-aks”, Environmental Science and Pollution Research, 27/14, 16886-16899. https://doi.org/10.1007/s11356-020-08246-w

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Yatay Kesit Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı)

Kaynak Göster

APA
Soyhan, S., Görür, Ç., & Mollavelioğlu, M. Ş. (2025). DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), 213-225. https://doi.org/10.30794/pausbed.1776850
AMA
1.Soyhan S, Görür Ç, Mollavelioğlu MŞ. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR. PAUSBED. 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):213-225. doi:10.30794/pausbed.1776850
Chicago
Soyhan, Sinem, Çetin Görür, ve Muhammed Şükrü Mollavelioğlu. 2025. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı): 213-25. https://doi.org/10.30794/pausbed.1776850.
EndNote
Soyhan S, Görür Ç, Mollavelioğlu MŞ (01 Aralık 2025) DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) 213–225.
IEEE
[1]S. Soyhan, Ç. Görür, ve M. Ş. Mollavelioğlu, “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR”, PAUSBED, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), ss. 213–225, Ara. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1776850.
ISNAD
Soyhan, Sinem - Görür, Çetin - Mollavelioğlu, Muhammed Şükrü. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) (01 Aralık 2025): 213-225. https://doi.org/10.30794/pausbed.1776850.
JAMA
1.Soyhan S, Görür Ç, Mollavelioğlu MŞ. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR. PAUSBED. 2025;:213–225.
MLA
Soyhan, Sinem, vd. “DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), Aralık 2025, ss. 213-25, doi:10.30794/pausbed.1776850.
Vancouver
1.Sinem Soyhan, Çetin Görür, Muhammed Şükrü Mollavelioğlu. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM GİRİŞLERİNİN ÇEVRESEL KİRLİLİĞE ETKİSİ: EN ÇOK YATIRIM ALAN ÜLKELERDEN KANITLAR. PAUSBED. 01 Aralık 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):213-25. doi:10.30794/pausbed.1776850


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.