Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı) 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin deniz yolu taşımacılığı performansı ile ihracat pazar penetrasyonu arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 1990-2023 dönemini kapsayan çalışmada Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif modeli (ARDL) tahmin edilerek, kısa ve uzun dönem ilişkisi analiz edilmiştir. Modelde bağımlı değişken olarak ihracat pazar penetrasyonu, bağımsız değişkenler olarak limanlardaki konteyner trafiği, deniz ticaret filosu büyüklüğü, reel döviz kuru ve ihracat partneri sayısı kullanılmıştır. Uzun dönem tahmin sonuçları, deniz yolu taşımacılığı performansı ile ihracat pazar penetrasyonu arasında anlamlı bir ilişkiyi açıklamaktadır. Limanlardaki konteyner trafiği ve deniz ticaret filosundaki %1’lik artış, ihracat pazar penetrasyonunu sırasıyla %0.16 ve %0.40 artırmaktadır. Reel döviz kuru, ihracat pazar penetrasyonu üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Kısa dönem tahmin sonuçları, ihracat pazar penetrasyonunun deniz ticaret filosu büyüklüğü, reel döviz kuru ve ihracat partneri sayısı ile düzeltilebileceğine işaret etmektedir. Çalışma, Türkiye örneğinde ihracat pazar penetrasyonunun artışında deniz yolu taşımacılığı performansının belirleyici rolünü ampirik olarak ortaya koyarak literatüre katkı sağlamakta ve politika yapıcılara yönlendirici öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Herhangi bir potansiyel çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Ait Lhassan, I., Ezekari, M., Belamhitou, M., ve El Hachimi, I. (2022). The effect of logistics performance determinants on export performance. International Journal of Research in Business and Social Science (2147- 4478), 11(5), 57–66. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v11i5.1849
  2. Alzate, P., Isaza, G. A., Toro, E. M., ve Jaramillo-Garzón, J. A. (2024). Advances and emerging research trends in maritime transport logistics: environment, port competitiveness and foreign trade. International Journal of Production Management and Engineering, 12(1), 1–18. https://doi.org/10.4995/ijpme.2024.21090
  3. Arvis, J.-F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., Dairabayeva, K., ve Kiiski, T. (2010). Connecting to Compete 2010: Trade Logistics in the Global Economy--The Logistics Performance Index and Its Indicators.
  4. Arvis, J.-F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., Dairabayeva, K., ve Kiiski, T. (2018). Connecting to Compete 2018: Trade Logistics in the Global Economy--The Logistics Performance Index and Its Indicators.
  5. Aslan, Ç., Çepni, O., ve Gül, S. (2021). The impact of real exchange rate on international trade: Evidence from panel structural VAR model. Journal of International Trade and Economic Development, 30(6), 829–842. https://doi.org/10.1080/09638199.2021.1905695
  6. Bahmani-Oskooee, M., ve Gelan, A. (2019). The South Africa-U.S. Trade and the Real Exchange Rate: Asymmetric Evidence from 25 Industries. South African Journal of Economics, 1–18. https://doi.org/10.1111/saje.12242
  7. Barakat, M., Haikal, G., Ali, A., ve Eid, A. (2018). Enhancing Exports through Managing Logistics Performance: Evidence from Middle East and African Countries. Journal of Research in Business, Economics and Management, 11(2), 2131–2140.
  8. Brenton, P., ve Newfarmer, R. (2007). Watching More Than The Discovery Channel : Export Cycles And Diversification In Development. In Policy Research Working Paper (4302; Issue August). https://doi.org/10.1596/1813-9450-4302

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2025

Kabul Tarihi

31 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Sayı:71 (EYS'25 Özel Sayısı)

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, S. (2025). TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), 199-212. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794855
AMA
1.Yıldırım S. TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):199-212. doi:10.30794/pausbed.1794855
Chicago
Yıldırım, Salih. 2025. “TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı): 199-212. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794855.
EndNote
Yıldırım S (01 Aralık 2025) TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) 199–212.
IEEE
[1]S. Yıldırım, “TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, PAUSBED, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), ss. 199–212, Ara. 2025, doi: 10.30794/pausbed.1794855.
ISNAD
Yıldırım, Salih. “TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı) (01 Aralık 2025): 199-212. https://doi.org/10.30794/pausbed.1794855.
JAMA
1.Yıldırım S. TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 2025;:199–212.
MLA
Yıldırım, Salih. “TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı), Aralık 2025, ss. 199-12, doi:10.30794/pausbed.1794855.
Vancouver
1.Salih Yıldırım. TÜRKİYE’NİN DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI PERFORMANSININ İHRACAT PAZAR PENETRASYONU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 01 Aralık 2025;(Sayı:71 (EYS’25 Özel Sayısı):199-212. doi:10.30794/pausbed.1794855


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.