FROM STREET ART TO SOCIAL COMMUNICATION: A SOCIO-SPATIAL ANALYSIS OF WALL WRITINGS IN DENİZLİ

Öz

Wall writings constitute important forms of public expression through which individual experiences, local attachments, and social issues are conveyed to the public sphere. This study aimed to uncover the prevailing messages expressed in wall writings, investigate the impact of visual elements on meaning-making, and elucidate the communicative functions of wall writings in reflecting urban culture. Employing a qualitative case study design, the dataset consisted of 100 wall writings photographically documented by the researchers as part of fieldwork conducted between 1 September and 25 December 2025 in different neighbourhoods of the Pamukkale and Merkezefendi districts of Denizli. The data were analysed using content analysis. The findings indicate that socially embedded individual messages, particularly those reflecting individual emotions and everyday experiences, were more prominent than cultural and political messages. Among individual messages, loneliness, hopelessness, love, longing, and disappointment emerged as the most recurrent themes. Cultural messages primarily emphasized local identity, neighbourhood belonging, and supporter culture, whereas political expressions largely centred on criticisms of public authorities, demands for rights, and anti-authoritarian discourses. The results further reveal that large and bold typography, the frequent use of black and red colours, and various symbolic representations enhanced the visibility of the messages. Additionally, it was indicated that the primary communicative role of wall writings in transmitting urban culture into the public sphere was the creation of public visibility, followed by their roles as an alternative means of communication and as markers of urban memory and spatial imprints.

Anahtar Kelimeler

• Wall writings
• Urban culture
• Street art
• Social messages
• Communication
• Denizli

SOKAK SANATINDAN SOSYAL MESAJLARA: DENİZLİ DUVAR YAZILARI

Öz

Duvar yazıları kent yaşamında bireysel deneyimlerin, yerel aidiyetlerin ve toplumsal olaylara ilişkin söylemlerin kamusal alana taşındığı önemli ifade biçimleridir. Bu araştırmada duvar yazılarında öne çıkan mesajları belirlemek, kullanılan görsel unsurların mesajların anlamlandırılması üzerindeki etkisini incelemek ve duvar yazılarının kent kültürünün yansıtılmasındaki iletişim işlevini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın verilerini 1 Eylül-25 Aralık 2025 tarihleri arasında Denizli ilinin Pamukkale ve Merkezefendi ilçelerinde yürütülen saha çalışmaları kapsamında araştırmacılar tarafından fotoğraflanarak kayıt altına alınan 100 duvar yazısı oluşturmuştur. Verilerin analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda toplumsal içerikli bireysel mesajların, kültürel ve politik mesajlara oranla duvar yazılarında daha yoğun temsil edildiği saptanmıştır. Özellikle bu yazılarda yalnızlık, umutsuzluk, aşk, özlem ve hayal kırıklığı gibi ifadeler öne çıkmıştır. Kültürel mesajlarda; yerel kimlik, mahalle aidiyeti ve taraftar kültürüne ilişkin içerikler dikkat çekerken; politik mesajlarda çoğunlukla yönetimsel eleştiriler, hak talepleri ve anti-otorite söylemlerinin vurgulandığı tespit edilmiştir. Görsel kullanımlarda büyük ve kalın harfler, siyah ve kırmızı renkler ile çeşitli sembollerle mesajların görünürlüğünün arttırıldığı belirlenmiştir. Ayrıca duvar yazılarının kent kültürünün kamusal alana aktarılmasında kamusal görünürlük üretme işlevinin ön plana çıktığı; bunu sırasıyla alternatif iletişim aracı olma, kent belleği ve mekânsal iz bırakma işlevlerinin izlediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Duvar yazıları
• Kent kültürü
• Sokak sanatı
• Sosyal mesajlar
• İletişim
• Denizli

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen 1919B012417579 numaralı proje desteğiyle gerçekleştirilmiştir. TÜBİTAK’a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Abram, S. (2024). Understanding walls on the periphery: Graffiti, street art and murals in the age of the neoliberal city: The muralization of capital. SAUC- Journal, 10(2), 40 53. https://doi.org/10.25765/sauc.v10i1.918
2. Akalın, M. (2024). Arabesk kültürünün duvar yazıları üzerinden analizi: Adana örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 387- 409. https://doi.org/10.29029/busbed.1483025
3. Aral, H. (2021). Kültürel bir pratik olarak grafiti ve sokak sanatı: Atina örneği. Millî Folklor, 129, 217-228. https://izlik.org/JA67BT26RR
4. Ardhitya, Y. (2026). The materiality of street art and public space expression: a literature review on the relationship between art, city, and social ıdentity. Interdisciplinary Social Studies, 5(2), 699-709. https://doi.org/10.55324/iss.v5i2.1057
5. Aslan, Y., & Ayçe, M. T. (2024). Siyasi duvar resimlerinde tarihsel süreç ve günümüz uygulamaları. Premium e- Journal of Social Sciences (PEJOSS), 8(46), 1111- 1119. https://doi.org/10.5281/zenodo.13625724
6. Avramidis, K., & Drakopoulou, K. (2012). Graffiti crews' potential pedagogical role. Journal for Critical Education Policy Studies, 10(1), 1-12.
7. Bağış, R. C. (2019). Bir alt kültür grubu olarak Denizli grafiti gençliği. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(4), 1287-1309. https://doi.org/10.21547/jss.5479
8. Balkır, N., & Kuru, A. Ş. (2016). Sokak sanatı ve grafitinin pedagojik bir yöntem olarak işlerliği. İdil Dergisi, 5(26), 1645-1658. https://doi.org/10.7816/idil-05-26-04

9. Barnes, R. (2012). Take ıt public: Exhibiting, performing and critiquing expressive arts. Canadian Art Therapy Association Journal, 25(1), 1-6. https://doi.org/10.1080/08322473.2012.11415556
10. Baudrillard, J. (2016). Simgesel değiş tokuş ve ölüm (O. Adanır, Çev.). Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
11. Belge, R. (2018). Denizli kent kimliğini oluşturan coğrafi öğeler. Ege Coğrafya Dergisi, 27(2), 167-181.
12. Brighenti, A. M. (2010). At the wall: Graffiti writers, urban territoriality, and the public domain. Space and Culture, 13(3), 315-332. https://doi.org/10.1177/1206331210365283
13. Cárdenas Ramírez, W. J., & Vergara León, V. M. (2024). Social Outbreak in Colombia: muralism and graffiti as collective and communicative actions - Pereira and Dosquebradas. Miradas, 19(2), 48-77. https://doi.org/10.22517/25393812.25645
14. Carrington, Y. L. (2022). The semiotics of graffiti. IOSR Journal of Humanities and Social Science, 27(12), 59-77. https://doi.org/10.9790/0837-2712055977
15. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
16. Elliot, A. J., & Maier, M. A. (2014). Color psychology: Effects of perceiving color on psychological functioning in humans. Annual review of psychology, 65(2014), 95- 120. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010213-115035
17. Emecan, N. (2007). Duvar yazıları ne diyor. Journal of Turkish Linguistics, 1(1), 157-168.
18. Erdoğan, G. (2017). Kamusal mekânda iletişim aracı olarak grafiti: Beyoğlu, Yüksek Kaldırım Sokağı örneği. Journal of Human Sciences, 14(1), 50-62. https://doi:10.14687/jhs.v14i1.3810
19. Feitosa-Santana, C., Gaddi, C. M., Gomes, A. E., & Nascimento, S. M. C. (2020). Art through the colors of graffiti: From the perspective of the chromatic structure. Sensors, 20(9), 2531. https://doi.org/10.3390/s20092531
20. Ferrell, J. (1993). Crimes of Style: Urban Graffiti and the Politics of Criminality (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003160731
21. Fraser, N. (1990). Rethinking the public sphere: a contribution to the critique of actually existing democracy. Social Text, 25/26, 56-80. https://doi.org/10.2307/466240
22. Frers, L., & Meier, L. (2017). The limits of resistance in public spaces. Space and Culture, 20(2), 124-126. https://doi.org/10.1177/1206331217705051
23. Gariso, A. (2023). Graffiti, Street art and public space regulation. European Journal of Creative Practices in Cities and Landscapes, 6(2), 55-73. https://doi.org/10.6092/issn.2612-0496/17604
24. Gutiérrez, P. J. J., & Marcos, C. L. (2020). Drawing on the walls: Graffiti, street art or walls in time. Analysis of the torrevieja experience. Disegnarecon, 13,24. https://doi.org/10.20365/disegnarecon.24.2020.12
25. Karadeniz, C., & Onur, B. (2015). İngiltere’deki müzelerin kültürel çeşitlilik politikaları ve Londra’dan uygulama örnekleri. Journal of Human Sciences, 12(1), 109- 128. https://doi:10.14687/ijhs.v12i1.3108
26. Karakaş, R. (2018). Duvar yazılarına biçembilim ve göstergebilim açısından bir bakış. İdil Dergisi, 7(49), 1117-1127.
27. Kızıldemir, D. (2025). Göstergebilim bağlamında grafik tasarım ve kavramsal fotoğraf ilişkisi. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 7(1), 82-105. https://izlik.org/JA99XR66KA
28. Lyu, H. (2025). A Study of the role of color in visual communication in the digital perspective. Mediterranean Archaeology & Archaeometry, 25(1), 352-357.
29. MacDowall, L. (2019). Instafame: Graffiti and Street Art in the Instagram Era. University of Chicago Press. https://doi.org/10.1386/9781783209835
30. Mangila, B., & Avenido, V. (2023). Hear ye all, these walls really talk! exploring he communicative functions of college students’ graffiti on school campus wall. ETERNAL (English, Teaching, Learning, and Research Journal), 9(1), 85-96. https://doi.org/10.24252/Eternal.V91.2023.A6
31. McAuliffe, C. (2012). Graffiti or street art? negotiating the moral geographies of the creative city. Journal of Urban Affairs, 34(2), 189-206. https://doi.org/10.1111/j.1467-9906.2012.00610.x
32. Meriç, Ö. (2017). Duvardaki şen direniş: Graffiti başka bir dünya tahayyülü sunabilir mi?. Intermedia International e-journal, 4(6), 141-154. https://izlik.org/JA77TE89X
33. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative Research: A Guide to Design and Implementation (4th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
34. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. (2nd ed.). Thousand Oaks: CA: Sage Publications
35. Mirioğlu, G., & Akcalı, M. (2022). Eşitsizliğin mekânsal temsilleri olarak graffitiler: Balıkesir kentinde bir inceleme. Türk Coğrafya Dergisi, 81, 173-186. https://doi.org/10.17211/tcd.1185013
36. Pogrmić, Z., & Đerčan, B. (2021). The role of Street art in urban space recognition. Zbornik radova Departmana za geografiju, turizam i hotelijerstvo, 50, 122- 131. https://doi.10.5937/ZbDght2102122P
37. Pugh, E. (2015). Graffiti and the critical power of urban space: Gordon Matta-Clark’s Made in America and Keith Haring’s Berlin wall mural. Space and Culture, 18(4), 421- 435. https://doi.org/10.1177/1206331215616094
38. Rodríguez González, M. J. (2021). La gráfica urbana como comunicación: macromural La Mariposa, Bogotá. Comunicación, 45, 64-72. https://doi.org/10.18566/comunica.n45.a06
39. Sadoski, M., & Paivio, A. (2013). Imagery and text: A dual coding theory of reading and writing. Routledge
40. Saldaña, J. (2021). The Coding Manual for Qualitative Researchers (4th ed.). SAGE Publications.
41. Sarıkaya, R. (2025). Duvarın iki yüzü: kamusallığın yapısal dönüşümü bağlamında graffiti ve sokak sanatını yeniden düşünmek. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 10(18), 193- 219. https://doi.org/10.55004/tykhe.1583009
42. Schacter, R. (2014). The ugly truth: Street art, graffiti and the creative city. Art & the Public Sphere, 3(2), 161-176. https://doi.org/10.1386/aps.3.2.161_1
43. Shobe, H. (2020). Graffiti as Communication and Language. In: Brunn, S., Kehrein, R. (eds) Handbook of the Changing World Language Map. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-02438-3_81
44. Suglo, I. G. (2024). “Freedom is not free”: Visual activism and dispersed resistance in Hong Kong’s anti-extradition bill protests. Media, Culture & Society, 46(7), 1358- 1377. https://doi.org/10.1177/01634437241241971
45. Şahbudak, E., & Şenocak, T. (2025). Kamusal alanın dönüşümünde grafiti sanatı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 162, 284-294. https://doi.org/10.29228/ASOS.80776
46. Şişman, R. Ş. (2019). Duvar yazılarındaki anlam çeşitliliğine tematik yaklaşım (Muş merkez örneği). Folklor/Edebiyat, 25(98), 309-326. https://doi.org/10.22559/folklor.901
47. Tamgaç, S. (2022). Mağara duvarlarından sanal duvarlara; İletişimin dönüşümü. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 2(3), 83-105. https://doi.org/10.5281/zenodo.6558086
48. Taş, T. (2021). Göçmen kamusallığının mekânsal görünümleri: Gaziantep’te yaşayan Suriyeli göçmenlerin duvar yazıları. International Review of Migration and Refugee Studies, 2(1), 26-34. https://izlik.org/JA92XU95KS
49. Vernon, J. (2018). Graffiti Writing, or the Symbolic Stage Art, in Hip Hop, Hegel, and the Art of Emancipation. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-91304-9_3
50. Waldner, L.K. & Dobratz, B.A. (2013), Graffiti as a form of contentious political participation. Sociology Compass, 7, 377-389. https://doi.org/10.1111/soc4.12036
51. Wang, Y. (2025). Visible voices: street art, youth ıdentity, and the aesthetics of resistance. Interdisciplinary Humanities and Communication Studies, 1(6), 1- 4. https://doi.org/10.61173/wwjn6h03
52. Yıkmış, S. (2023). Türkçede sezdirim: Duvar yazıları örneği. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına), 371- 390. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1338746
53. Yılmaz, A. E. (2023). Toplumun sokaktaki aynası: Duvar yazılarında mizahın kullanımı. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 16(41), 159-173. https://doi.org/10.12981/mahder.1184622
54. Yin, R.K. (2018). Case Study Research and Applications: Design and Methods. (6th Edition), Sage Publications. Young, A. (2014). Street Art, Public City: Law, Crime and The Urban İmagination. Routledge.