Türkiye’de petrol, kömür ve doğal gaz talebinin fiyat ve gelir esnekliklerinin tahmin edilmesi

Öz

Bu çalışmada petrol, kömür ve doğal gaz talebinin gelir ve fiyat esnekliklerinin tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Johansen ve Juselius (1990) eşbütünleşme yönteminden elde edilen bulgulara göre tüm enerji türleri, fiyatları ve gelir düzeyi arasında uzun dönemli bir ilişki söz konusudur. Eşbütünleşme testi sonuçları uzun dönemde doğal gaz talebinin hem fiyata, hem de gelire göre esnek olmadığını göstermektedir. Petrol talebi ise fiyata göre esnek değildir. Sanayi düzeyinde gelire karşı esnek değilken toplam düzeyde gelire göre esnek bulunmuştur. Kömür talebi petrolde olduğu gibi fiyata esnek değildir ancak toplam ve sanayi düzeyindeki kömür talebi gelire esnek bulunmuştur. Eşbütünleşik VAR modeli üzerinden yapılan etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri eşbütünleşme testleri sonuçlarını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Enerji, Petrol, Doğalgaz, Kömür, Fiyat ve gelir Esneklikleri

Estimation of price and income elasticities of demand for oil, coal and natural gas in Turkey

Öz

This study aims to estimate income and price elasticities of demand for oil, coal and natural gas in Turkey over the 1960-2012 period. The evidences obtained from Johansen and Juselius (1990) test indicate the existence of a long-run relationship among all energy types, their prices and income. Cointegration tests show that natural gas consumption is inelastic with respect to both price and income in the long-run. Oil demand is found to be elastic with respect to income at the aggregate level but inelastic with respect to prices at the aggregate and industrial level. Coal demand is also inelastic with respect to price, but elastic with respect to income. The impulse response and forecast error decomposition analyses based on cointegrated VAR model corroborate the results of cointegration tests.

Anahtar Kelimeler

• Energy, Oil, Natural gas, Coal, and Price and income Elasticities