TÜRKİYE’DE SEÇİM BARAJI VE AVRUPA ÜLKELERİNDE DURUM

Türkiye’de seçim sistemi konusunda Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Günümüzde de seçim barajı tartışmaları sık sık gündeme gelmektedir. Özellikle son dönemde yeni Anayasa hazırlama çalışmaları kapsamında seçim barajının düşürülmesi konusu yine ön plana çıkmaktadır.

Çoğulcu demokratik sistemlerin temeli olan seçimlerde farklı görüşte olan kesimlerin parlamentoda temsiline olanak vermesi açısından nispi temsil esasına dayalı seçim sistemleri, dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Türkiye’de de uygulanmaktadır. Fakat, ülkemizin içinde barındırdığı birtakım özel yapısal birimlerin varlığı ve kesimler arası uzlaşmanın sağlanamaması dolayısıyla ülkemizde bu çoğulcu sistemi bir bakıma sınırlandırması için baraj uygulaması getirilmiştir.

Çalışmada ülke barajının tamamen kaldırılması yerine yine istikrarı sağlamaya yönelik olarak fakat daha düşük bir seviyede baraj uygulanması önerilmektedir. Bu oranın ne olacağı konusunda da çeşitli görüşler mevcut olmakla beraber, Avrupa’da uygulanan sistemlerde %3 ve %5 civarında olan barajların Türkiye’de de bu civarlarda olması gerektiği söylenebilir.

Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında Türkiye’de oldukça yüksek bir seçim barajının uygulandığı ve bunun adil olmadığı konusunda ülkede hemen hemen herkesin mutabık olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu konuda acil bir düzenlemeye gidilmeli ve kanayan bu soruna ivedilikle çözüm bulunmalıdır. Aksi halde bu sorun tam anlamıyla -her ne kadar son yıllarda olumlu gelişmeler yaşanmış olsa da- demokratikleşme anlamında ciddi sıkıntılara neden olacak ve özellikle Avrupa kaynaklı eleştiriler devam edecektir.