GELENEKSEL TÜRK MOTİFLERİNİN MOBİLYA SÜSLEMECİLİĞİNDEKİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ
Öz
Ahşap malzeme esnek ve hafif yapısı, işleme kolaylığı gibi birçok olumlu özelliği sayesinde yapı elemanı ve dekorasyonu tamamlayıcı donatı elemanı olarak eski çağlardan bugüne tercih edilen bir malzemedir. Ahşap, mekânlarda donatı elemanı olarak genellikle, kullanıcıların rahatlığını ve konforunu arttıran, fiziksel aktivitelerde kolaylık sağlayan “mobilya elemanı” olarak kullanılmaktadır.
Geometrik süsleme sanatı İslamiyet öncesi ve sonrasıyla birlikte Türk-İslam kültürüyle yoğrularak “Geleneksel Türk Süsleme Sanatı” adıyla bugünkü şeklini almıştır. Özellikle Anadolu Selçukluları döneminde geometrik motifli süslemeler alanında yapılmış pek çok esere rastlanmaktadır. Osmanlılarda ise bu tür motiflerin kökenlerindeki sembolik anlamları kaybolarak onların zamanla bir süsleme malzemesi hâline dönüşmeleri sağlanmıştır.
Geometrik motifler süslemenin her dalında kullanılmalarına karşın, özellikle ahşap malzemede çok kullanılmıştır. Kilim motifleri ile ilgili mobilya süslemeciliğinde ise çok fazla örneğe rastlanmamaktadır. Mobilya üretiminde kullanılan ahşap malzeme bazı işlemlerden geçerek ve yüzeyine süslemeler yapılarak mekânların dekorasyonlarında önemli rol almaktadır. Mobilya yüzeylerindeki bu süslemeler farklı yöntem ve teknikler kullanılarak uygulanabilmektedir.
Bu çalışmada, mobilya süslemeciliğinde kullanılan kakma süsleme tekniği anlatılacak, bu teknik kullanılarak Geleneksel Türk Motiflerinin mobilya süslemeciliğindeki uygulanabilirliği, üretim yöntemleri ve uygulama örnekleri hakkında bilgi verilecektir. Bu sayede Türk motif ve çizgilerini içeren “Türk Mobilyası” kavramının kullanımına ve yaygınlaştırılmasına katkı sağlanacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKSOY, Mustafa (2008). “Kültür Sosyolojisi Açısından Halı-Kilim Sanatı ve Etnografik Eserlerdeki Damgaların Dili”, 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi (İCANAS, 10-15.09.2007), Maddi Kültür Bildirileri, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları, C. 1, s. 75-103.
- Asarcıklı, M., Keskin, H., “Ahşap Süsleme Teknikleri (Teknik&Projeler)”, Gazi Kitabevi, 2005, Ankara.
- Atay, İ., Osmanlıda Tabiat Sevgisi Ve Tefekkürün Simgesi Bir Çiçek “ lâle ”, Tarih ve Medeniyet, Temmuz 1997, s.60.
- Avcıoğlu Kalebek, N., Vuruşkan, D., Çoruh, E., “Türk Halıcılığının Tarihçesi”, Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2014, 8 (1), 52-61.
- Ayvazoğlu, B., Türkistan’dan Hollanda’ya Lâle Kültürü, Diyalog Avrasya Düşünce ve Kültür Dergisi, (4)2001, s.79.
- Başacar, T., Aras, R., Sönmez, A., “Kakma ve Süsleme Motifleri” Yüksek Teknik Öğretmen Okulu Matbaası, Ankara, 1982.
- Büyükçanga, M. (2008). “Türk Mimarisinde Sekiz Köşeli Yıldız Motifleri”, 6. Uluslar arası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi. (s. 1230 - 1234). Kırgızistan: Calalabat, Mayıs 25-28.
- Çoruhlu, Y. (2006), “Türk Mitolojisinin Anahtarları”, Kabalcı Yayınevi, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
9 Temmuz 2018
Kabul Tarihi
17 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 37
Cited By
Symbolic Approaches in the Development Perspective of Turkish Wood Art, An Overview of Seljuk Interior Designs
Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD)
https://doi.org/10.30785/mbud.1444786
Bu dergide yer alan çalışmalar