SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR

Hülya Karaoğlan

doi:10.30794/pausbed.546644

SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR

Öz

Seyitömer Höyük İç Ege’de bulunan Kütahya ilinin 26 km kuzeyinde yer alır. Höyük 5. bin yıl boyunca tarih öncesi devirlerdeki insanoğluna ev sahipliği yapmıştır. Höyük halkının dokumacılık mesleğiyle uğraştığı hatta dokumacılıkta kullanılan genellikle pişmiş topraktan ürettiği aletlerin ticaretini yaptığı ele geçirilen buluntular sayesinde anlaşılmıştır.

Çalışmanın konusunda; farklı biçimler, farklı ebatlar, farklı malzemelerden ürettiği ip eğirmek için iğin ucuna takmak süratiyle kullandığı ortası delik ağırşak adı verilen aletlerdir. Orta Tunç Çağı’na ait ağırşak buluntuları Seyitömer Höyük’te toplam 222 adettir. Ağırşaklar şekillerine göre önce 3 temel biçime ayrılmıştır. Bu temel biçimlerin de alt grupları oluşturulmuştur. Bu temel gruplar, koni, küre ve silindir biçimlilerdir. Bu çalışmada küre biçimli temel grubun alt grubu olan “Karnı Geniş Basık Küre Ve Yarım Küre Biçimli” olarak ayrılan “56” adet ağırşak grubu ele alınmıştır. Bu grup kapsamındaki buluntular Anadolu’nun batısında çalışma yapılmış ve Seyitömer Höyük ile aynı çağa tarihlendirilmiş diğer höyüklerin ağırşak buluntularıyla benzerlik yönleri araştırılmış ve kaynakçalarıyla verilmiştir. Ayrıca buluntuların uzman arkeologlar tarafından yapılmış ön arka ve yandan görünüşlerinin çizimleri, yapıldıkları hammaddeler, bulunduğu plan karelerdeki yerleri, ölçüleri ve fiziksel özellikleri de eklenmiştir.

Bu çalışmadaki amaç; M.Ö. Orta Tunç Çağı’nda Anadolu’da ip üretme teknolojisinde kullanılan aletlerden olan Seyitömer Höyük ağırşaklarını incelemek ve litarütüre dahil etmektir.

Çalışmada ulaşılan sonuç; Seyitömer Höyük’te Orta Tunç Çağı’nda ip üretme teknolojisinde kullanılan küre formlu ağırşakların Batı Anadolu’ da ki çağdaş yerleşimlerden biçimsel olarak çok farklı olmadığıdır.

Anahtar Kelimeler

Ağırşak,Dokuma,Seyitömer Höyük,Orta Tunç Çağı

Kaynakça

KAYNAKÇAAkça, S., (2000), “Şarhöyük (Dorylaion) Arkeolojik Kazısında Çıkan M.Ö. II. Bin Yılına Tarihli Ağırşaklar”, Yayımlanmamış Bitirme Ödevi, Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü, Eskişehir.
BARBER, E.J.W, (1991), Prehistoric Textiles: The Development of Cloth in The Neolithic and Bronze Ages with Special Reference to the Aegean, Princeton University Press, Princeton.
Bilgen, A. N., (2005), Çavlum, Eskişehir-Alpu Ovası’nda Bir Orta Tunç Mezarlığı, Anadolu Üni. Yay. No:1668, Eskişehir.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., (2010), “Seyitömer Höyüğü 2008 Yılı Kazısı”, 31. Kazı Sonuçları Toplantısı, 25-29 Mayıs 2009, Denizli,(1. Cilt), Ankara, 341-354.
Bilgen, A. N., Brixhe, C., Coşkun, G., (2011), “Un nouveau site épigraphique paléo-phrygien: Seyitömer Höyük”, KADMOS 50, 141-150.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Yüzbaşıoğlu, N., Kuru, A., (2011a), “Seyitömer Höyüğü 2009 Yılı Kazısı”, 32.Kazı Sonuçları Toplantısı, 24-28 Mayıs 2010, İstanbul, (1. Cilt), Ankara, 367-380.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., (2011b), “Seyitömer Höyük Projesi 2008 Yılı Kazı Sonuç Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Ön Raporu (2006-2010), Kütahya, 78-203.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Yüzbaşıoğlu, N., Kuru, A., (2011c), “Seyitömer Höyük Projesi 2009 Yılı Kazı Sonuç Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Ön Raporu (2006-2010), Kütahya, 204-372.

Bilgen, A. N., Coşkun, G., Kuru, A., Yüzbaşıoğlu, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Özcan, F. Ç., Akalın, M. B., Dikmen, B. (2011d), “Seyitömer Höyük Projesi 2010 Yılı Kazı Sonuç Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Ön Raporu (2006-2010), Kütahya, 373-571.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Kuru, A., Yüzbaşıoğlu, N., Özcan, F. Ç., Çırakoğlu, S., Silek, S., (2012), “Seyitömer Höyük 2010 Yılı Kazısı”, 33. Kazı Sonuçları Toplantısı, 23-28 Mayıs 2011,Malatya, (1. Cilt), Ankara, 233-255.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Ünan, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Özcan, F. Ç., Kuru, A., Kuzu, Z., (2013a), “Seyitömer Höyük 2011 Yılı Kazısı”, 34. Kazı Sonuçları Toplantısı, 28 Mayıs-1 Haziran 2012,Çorum, (1. Cilt), Çorum, 201-216.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Ünan, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Özcan, F. Ç., Kuru, A., Kuzu, Z., Akalın, M. B., Dikmen, B., (2013b), “Seyitömer Höyük 2011 Yılı Kazı Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Raporu (2011-2012), Kütahya, Bölüm I: 1-199.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Ünan, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Kuru, A., Kuzu, Z., Akalın, M. B., Dikmen, B., (2013c), “Seyitömer Höyük 2012 Yılı Kazı Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Raporu (2011-2012), Kütahya, Bölüm II: 1-106.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Bilgen, Z., Ünan, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Kuru, A., Erdinç, Z., (2014a), “Seyitömer Höyüğü 2012 Yılı Kazısı”, 35. Kazı Sonuçları Toplantısı, 27-31Mayıs 2013,Muğla, (1. Cilt), Muğla, 349-360.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Çevirici-Coşkun, F., Bilgen, Z., Dikmen, B., Akalın, B., Çırakoğlu, S., Özcan, F. Ç., Kuru, A., Erdinç, Z., (2014b), “Seyitömer Höyüğü 2013 Yılı Kazısı”, 36. Kazı Sonuçları Toplantısı, 02-06 Haziran 2014, Gaziantep, (3. Cilt), Ankara, 323-338.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Çevirici-Coşkun, F., Bilgen, Z., Ünan, N., Silek, S., Çırakoğlu, S., Kuru, A., Özcan, F. Ç., Erdinç, Z. Akalın, M. B., Dikmen, B., (2015a), “Seyitömer Höyük 2013 Yılı Kazı Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Ön Raporu (2013-2014), Kütahya, Bölüm I: 1-235.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Çevirici-Coşkun, F., Özbay, F., Bilgen, Z., Çırakoğlu, S., Kuru, A., Özcan, F. Ç., Erdinç, Z., Akalın, M. B., Dikmen, B., (2015b), “Seyitömer Höyük 2014 Yılı Kazı Raporu”, Seyitömer Höyük Kazısı Ön Raporu(2013-2014), Kütahya, Bölüm II: 1-357.
Bilgen, A. N., Bilgen, Z., Çırakoğlu, S., (2015c), “Erken Tunç Çağ Yerleşimi (V. Tabaka)/Early Bronze Age Settlement (Layer V)” in: A. N. Bilgen (ed.), Seyitömer Höyük I, 119-186.
Bilgen, A. N.,Çevirici-Coşkun, F., (2015a), “Roma Dönemi Yerleşimi (I. Tabaka)/Roman Period Settlement (Layer I)” in: A. N. Bilgen (ed.), Seyitömer Höyük I, 9-18.
Bilgen, A. N.,Çevirici-Coşkun, F., (2015b), A. N. Bilgen - F. Çevirici Coşkun, “Hellenistik Dönem Yerleşimi (II. Tabaka)/Hellenistic Period Settlement (Layer II)” in: A. N. Bilgen (ed.), Seyitömer Höyük I, 19-33.
Bilgen, A. N., Bilgen, Z., (2015), “Orta Tunç Çağ Yerleşimi (IV. Tabaka)/Middle Bronze Age Settlement (Layer IV)” in: A. N. Bilgen (ed.), Seyitömer Höyük I, 61-118.
Bilgen, A. N., Coşkun, G., Çevirici-Coşkun, F., Özbay, F., Bilgen, Z., Dikmen, B., Akalın, B., Çırakoğlu, S., Özcan, F. Ç.,Kuru, A., Erdinç, Z., (2016), “Seyitömer Höyüğü 2014 Yılı Kazısı”, 37. Kazı Sonuçları Toplantısı, 11-15 Mayıs 2015, Erzurum, (2. Cilt), Ankara, 45-62.
Blegen, C. W, Caskey, J. L., Rawson, M., (1951), Troy. The Third, Fourth, and Fifth Settlements, Vol. II, Part 1: Text, Part 2: Plates, The University of Cincinnati, Princeton University Press, New Jersey.
Blegen, C. W, Caskey, J. L., Rawson, M., (1953), Troy. The Sixth Settlement, Vol. III, Part 1, The University of Cincinnati, Princeton University Press, To The Memory of Wilhelm Dörpfeld.Crewe, L., (1998), Spindle Whorls, A Study of Form, Function and Decoration in Prehistoric Bronze Age Cyprus, Jonsered.
Coşkun, G., (2010), “Attic Pottery from Seyitömer Höyük” TÜBA-AR 13, 61-76.
Coşkun, G., (2011a), “Achaemenid Bowls from Seyitömer Höyük” OLBA XIX, 57-79. Coşkun, G., (2011b), “Achaemenid Period Architectural Remains at Seyitömer Mound”, Archaeological Research in Western Central Anatolia(The IIIrd International Symposium of Archaeology, Kütahya 8th-9th March 2010), Kütahya, 81-93.
Coşkun, G., (2015) “Akhaemenid Dönem Yerleşimi (III. Tabaka)/ Achaemenid Period Settlement (Layer III)”, in Seyitömer Höyük I, İstanbul, 35-60.
Coşkun, G., (2017a), “İç-batı Anadolu’daki Bir Akhaemenid Dönem Yerleşiminin Karakterizasyonu: Seyitömer Höyük”, Anadolu, Arkeoloji, Zaman ve Mekan, G. Coşkun (Ed.), Ankara, 167-181.
Coşkun, G., (2017b), “A One-Edged Curved Sword from Seyitömer Höyük”, ADALYA XX, 83-109.
Coşkun, G., Çevirici-Coşkun, F., (2017), “Seyitömer Höyük M.Ö. 5. ve 4. Yüzyıl Ticari Amphoraları”, EÜ Arkeoloji Dergisi, XXII, 229-243.
Evely, R. D. G., (2000), “Minoan Crafts: Tools and Techniques”, SIMA, C. XCII: 2, Jonsered, Paul Ǻströms Förlag.
Joukowsky, M. S., (1986), Prehistoric Aphrohisias I, Excavations & Studies, Rovidence, Brown Üni. Erasme, Providence.
Karaoğlan, H. (2010) “Seyitömer Höyüğü’nde Bulunan M.Ö. II. Bin’e Ait Dokumacılıkla İlgili Buluntular” Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens. Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı.
Lamb, W., (1937), “Excavations at Kusura near Afyon Karahisar”, Archaeologia or Miscellaneous Tracts Relating to Antiquity, Society of Antiquaries of London, Vol. LXXXVI.
Lamb, W., (1938), “Excavations at Kusura near Afyon Karahisar”, Archaeologia or Miscellaneous Tracts Relating to Antiquity, Society of Antiquaries of London, Vol. LXXXVII.
Mellaart, J., Lloyd, S. (1965), Beycesultan: Middle Bronze Age Architecture and Pottery, Vol. II, The British Institute of Archaeology at Ankara, London.
Schmidt, H., (1902), Heinrich Schliemanns Sammlung trojanischer Altertümer, Berlin.Seeher, J., (2000), Die Bronzezeitliche Nekropole von Demircihüyük-Sarıket, Ausgrabungen des Deutschen Archäologischen Instituts in Zusammenarbeit mit dem Museum Bursa, 1990-1991, Istanbuler Forschungen 44, Tübingen.
Tütüncüler, Ö., ( (2004), “M.Ö. 2. Bin Liman Tepe Dokuma Aletleri”, Anadolu (Anatolia), Ek Dizi No.1, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, ss. 287-295.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hülya Karaoğlan ^*
0000-0003-1363-1779
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2020

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2019

Kabul Tarihi

22 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 38

DOI

https://doi.org/10.30794/pausbed.546644

IZ

https://izlik.org/JA49PR57YC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karaoğlan, H. (2020). SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 109-132. https://doi.org/10.30794/pausbed.546644

AMA

1.Karaoğlan H. SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR. PAUSBED. 2020;(38):109-132. doi:10.30794/pausbed.546644

Chicago

Karaoğlan, Hülya. 2020. “SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38: 109-32. https://doi.org/10.30794/pausbed.546644.

EndNote

Karaoğlan H (01 Ocak 2020) SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 109–132.

IEEE

[1]H. Karaoğlan, “SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR”, PAUSBED, sy 38, ss. 109–132, Oca. 2020, doi: 10.30794/pausbed.546644.

ISNAD

Karaoğlan, Hülya. “SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 38 (01 Ocak 2020): 109-132. https://doi.org/10.30794/pausbed.546644.

JAMA

1.Karaoğlan H. SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR. PAUSBED. 2020;:109–132.

MLA

Karaoğlan, Hülya. “SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38, Ocak 2020, ss. 109-32, doi:10.30794/pausbed.546644.

Vancouver

1.Hülya Karaoğlan. SEYİTÖMER HÖYÜK ORTA TUNÇ ÇAĞI’ NA TARİHLENDİRİLEN KÜRE FORMLU AĞIRŞAKLAR. PAUSBED. 01 Ocak 2020;(38):109-32. doi:10.30794/pausbed.546644