AN INVESTIGATION OF ELECTRONIC GOVERNMENT APPLICATIONS BY ‘DE JURE AND DE FACTO COUNTRY’ PERSPECTIVE: COMPARISON OF ANKARA AND NICOSIA

Öz

Electronic government (e-government) practices are increasing daily to provide citizens efficient, transparent, and fast and quality services. The use of e-government practices which have a variety of benefits for public administration shows regional differences. In this study, the use of e-government practices in two capital cities, Ankara and Nicosia, compared to find out the advantages and disadvantages of the e-government systems and practices used. The research aims to answer the following question: 'What is the evaluation of e-government practices by the citizens in De Jure (Ankara) and De Facto (Nicosia) countries?’. 300 Turkish citizens from Ankara and 299 Turkish Cypriot citizens from Nicosia answered 46 survey questions. The collected data analysed with T, Anova and correlation tests via SPSS programme. This study reveals the citizen expectancy and satisfaction. The research findings indicate that the users in Ankara are more satisfied with e-government practices than Nicosia. Also, the users who use e-government practices are more positive towards the services than non-users. Furthermore, findings indicate that there are differences via performance expectancy as the income level increases. The users with higher computer and internet use have a more positive attitude towards e-government practices. Recommendations provided for the continuation of e-government practices in a user satisfied concept. Periodic repetition of this study will allow having more accurate observation of the differences and changes within the regional uses.

Anahtar Kelimeler

• E-Government
• Turkey
• Turkish Republic of Northern Cyprus
• ICT
• UTAUT

ELEKTRONİK DEVLET UYGULAMALARININ “DE JURE VE DE FACTO ÜLKE” BAKIŞ AÇISIYLA İNCELENMESİ: ANKARA VE LEFKOŞA KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Elektronik Devlet (e-devlet) sistemleri, vatandaşlara etkin, şeffaf, hızlı ve kaliteli hizmet sunma amacı ile her geçen gün uygulama alanını artırmaktadır. Kamu yönetiminde çeşitli faydaları bulunan e-devlet uygulamalarının kullanımı bölgesel farklılıklar göstermektedir. Bu araştırma çalışması vatandaş gözünden e-devlet hizmetlerinin ihtiyaçlara hangi oranda cevap verildiği, hangi ölçüde etkin kullanıldığı ve olumlu ya da olumsuz hangi yönlerinin bulunduğu tespit edilmesi amacıyla; Türkiye Cumhuriyeti başkenti Ankara ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başkenti Lefkoşa’da karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamında “De Jure ve De Facto ifadeyle Ankara ve Lefkoşa’da bulunan vatandaşların e-devlet sistemlerine bakış açıları hangi düzeyde?” sorusu araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda 300 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve 299 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşına kendi ülkelerinin elektronik devlet sistemleri hakkında 46 anket sorusu hazırlanmış ve yöneltilmiştir. Toplanan veriler SPSS programında T, Anova ve Korelasyon testleri ile analiz edilmiş olup, araştırma kapsamında vatandaşların beklentileri ve memnuniyetleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulgularında Ankara’da bulunan vatandaşların, Lefkoşa’da bulunan vatandaşlara oranla elektronik devlet hizmetlerine daha olumlu yaklaştığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, e-devlet sistemini kullanan bireylerin e-devlet kullanmayanlara göre, e-devlet uygulamalarına daha olumlu yaklaştıkları, gelir düzeyi arttıkça performans beklentilerinde farklılaşma olduğu ortaya çıkmaktadır. Bilgisayar ve internet kullanımının daha fazla olan bireyler arasında e-devlet sistemlerine bakış açısının daha olumlu olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonunda e-devlet uygulamalarının devamının sağlanması ve e-devlet kullanımının vatandaş memnuniyetini artıracak şekilde tasarlanması için öneriler yapılmıştır. Çalışmanın periyodik olarak yapılması bölgesel kıyaslamalardaki farkın değişimi ile ilgili daha net sonuçlar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• E-Devlet
• Türkiye
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
• BİT
• BTKKT

Kaynakça

1. Al-Shafi, S., & Weerakkody, V. (2009). UNDERSTANDING CITIZENS’ BEHAVIOURAL INTENTION IN THE ADOPTION OF E-GOVERNMENT SERVICES IN THE STATE OF QATAR.
2. Alabboodi, A. S., & Shaban, N. S. (2019). The adoption of E-government services in the Iraqi higher education context: An application of the UTAUT model in the university of Baghdad. International Journal of Applied Research, 5(5), 130–137.
3. AlAwadhi, S., & Morris, A. (2008). The Use of the UTAUT Model in the Adoption of E-government Services in Kuwait.
4. Alshehri, M., Drew, S., Alhussain, T., & Alghamdi, R. (2012). The Effects of Website Quality on Adoption of E-Government Service: An Empirical Study Applying UTAUT Model Using SEM.
5. Arıkboğa, Ü. (2017). BELEDİYE HİZMETLERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA SUNUMU: İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ E-BELEDİYE UYGULAMALARININ ANALİZİ. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Kayfor15 Özel Sayısı), 1619–1644.
6. BTS, B. T. ve S. (2020). BM 2018 e-Devlet Araştırma Raporu. Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı. http://www.bilgitoplumu.gov.tr/2018/bm-2018-e-devlet-arastirma-raporu-yayimlandi/
7. Bülbül, A. (2013). E-DEVLET UYGULAMALARININ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ AÇISINDAN ANALİZİ. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ.
8. Çabuk, S., Zeren, D., & Gökdağlı, N. (2017). E-DEVLET SİSTEMİNE ADAPTASYONUN TEKNOLOJİ KABUL MODELİYLE ARAŞTIRILMASI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(3), 140–154.

9. Çiçek, B., & Almalı, V. (2017). E-DEVLET UYGULAMALARININ LİDER ÜYE ETKİLEŞİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Route Educational and Social Science Journal, 20, 455–467.
10. Dalkıran, Ö. (2018). AĞ KUŞAĞININ BİLGİ DAVRANIŞLARI: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Delibaş, K., & Akgül, A. E. (2010). Dünyada ve Türkiye’de E-devlet Uygulamaları: Türkiye’de E-demokrasi ve E-katılım Potansiyellerinin Harekete Geçirilmesi. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13(1), 101–144.
12. Demir, O. (2018). E-DEVLET KULLANIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER VE VATANDAŞLARIN EDEVLET ALGISI. ULUSLARARASI POLİTİK ARAŞTIRMALAR DERGİSİ, 4(1), 1–25.
13. Demirbaş, T., Gerçek, A., Giray, F., Yüce, M., & Oğuzlar, A. (2012). MÜKELLEFLERİN E-VERGİLEME SİSTEMİNİ BENİMSEMELERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: BURSA ARAŞTIRMASI. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, XXXI(1), 59–84.
14. Demirel, D. (2006). E-DEVLET ve DÜNYA ÖRNEKLERİ. SAYIŞTAY DERGİSİ, 61, 83–118.
15. EDK, E.-D. K. (2020). E-Devlet Kapısı. T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı. https://www.turkiye.gov.tr/
16. Eyüpoğlu, A., & Kaya, T. (2020). E-Government Awareness and Adoption by the Residents: A Quantitative Analysis on North Cyprus. International Journal of Public Administration in the Digital Age, 7(2), 1–22.
17. Gürses, F., & Çınar, M. (2017). TÜRKİYE’DE VATANDAŞLARIN E-DEVLETİ BENİMSEMESİ: AMPİRİK BİR ANALİZ. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(53), 460–473. Kaya, T. (2019). The Maturation of Electronic Government Practices in Northern Cyprus: A Comparative Study of Northern Cyprus and Southern Nicosia. In LAP LAMPERT Academic Publishing. Near East University.
18. Kaya, T., Medeni, T., Sağsan, M., Medeni, İ. T., & Asunakutlu, T. (2016). A SITUATION ANALYSIS FOR NORTHERN CYPRUS MUNICIPALITIES: KEY SUCCESS FACTORS FOR EFFECTIVE PARTICIPATION. International Journal of EBusiness and EGovernment Studies, 8(2), 1–17.
19. Kaya, T., & Över, A. S. (2019). Bakanlık ve Belediye Web Sitelerinin İçerik Analiz Yöntemiyle E-Katılımcılık Bağlamında İncelenmesi: KKTC Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(4), 1201–1226.
20. Kaya, T., Sağsan, M., Medeni, T., Medeni, İ. T., & Yıldız, M. (2020). Qualitative analysis to determine decision-makers’ attitudes towards e-government services in a De-Facto state. Journal of Information Communication and Ethics in Society, 7(3), 1–19.
21. Kaya, T., Sağsan, M., Yıldız, M., Medeni, T., & Medeni, T. (2020). Citizen Attitudes Towards E-Government Services: Comparison of Northern and Southern Nicosia Municipalities. International Journal of Public Administration in the Digital Age, 7(1), 17–32.
22. Kırışık, F., & Sezer, Ö. (2015). BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN (BİT) KAMU POLİTİKASI OLUŞTURMA SÜRECİNDEKİ ROLÜ. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 199–215.
23. Kurt, K., & Turan, A. H. (2017). MOBİL BANKACILIK UYGULAMALARININ BENİMSENMESİNE YÖNELİK DAVRANIŞSAL NİYETLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. İşletme Bilimi Dergisi, 5(3), 25–58.
24. Maraş, G. (2011). KAMU YÖNETİMLERİNDE E-DEVLET VE E-DEMOKRASİ İLİŞKİSİ. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37, 121–144.
25. Şahin, A., & Polat, M. (2019). VATANDAŞLARIN E-DEVLET GÜVENLİK ALGISININ BELİRLENMESİ: KARAMAN İLİ ÖRNEĞİ. ASSAM ULUSLARARASI HAKEMLİ DERGİ, DERGİ 13. ULUSLARARASI KAMU YÖNETİMİ SEMPOZYUMU BİLDİRİLERİ ÖZEL SAYISI, 152–168.
26. Sameer, S. (2016). FACTORS INFLUENCING THE CITIZENS’ ACCEPTANCE OF ELECTRONIC GOVERNMENT: A CASE STUDY IN NORTHERN IRAQ. Yakındoğu Üniversitesi.
27. Tatar, A., & Taçoy, F. (2018). KKTC’DE ELEKTRONİK DEVLET SİSTEMİ YAPILANDIRMASINA YÖNELİK VATANDAŞLARIN FARKINDALIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: LEFKOŞA İLÇESİ ÖRNEĞİ.
28. ICOAEF’18 IV. International Conference on Applied Economics and Finance & EXTENDED WITH SOCIAL SCIENCES, 1150–1167.
29. TRTHABER. (2019). Türkiye’de internet kullanımı yüzde 72’ye yükseldi. TRT HABER. https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/turkiyede-internet-kullanimi-yuzde-72ye-yukseldi-413322.html
30. UAB. (2020). e-KKTC Projesi. Ulaştırma, Denizcilik, Haberleşme ve Altyapı Bakanlığı. https://hgm.uab.gov.tr/e-kktc-projesi
31. Uçkan, Ö. (2003). E-devlet, E-Demokrasi ve Türkiye. Literatür Yayıncılık.
32. Ünal, F., & Kiraz, İ. (2016). TÜRKİYE’DE E-DEVLET UYGULAMALARININ KAMU HİZMETLERİNİN SUNUMUNDA ETKİNLİĞİ: ADALET BAKANLIĞI UYAP BİLİŞİM SİSTEMİ ÖRNEĞİ. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Afro-Avrasya Özel Sayısı, 437–450.
33. Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). USER ACCEPTANCE OF INFORMATION TECHNOLOGY: TOWARD A UNIFIED VIEW1. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. WeAreSocial. (2020). 2020 Türkiye İnternet Kullanımı ve Sosyal Medya İstatistikleri. Dijilopedi. https://dijilopedi.com/2020-turkiye-internet-kullanimi-ve-sosyal-medya-istatistikleri/
34. Wikipedia. (2020). e-Devlet (Türkiye). Wikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/E-Devlet_(Türkiye)
35. Yased. (2012). 2023 Hedefleri yolunda Bilgi ve İletişim Teknolojileri. https://www.yased.org.tr/ReportFiles/2012/2023_HEDEFLER_YOLUNDA_BLG_VE_LETM_TEKNOLOJLER.pdf
36. Yavuz, A., & Çarıkçı, O. (2009). BİR E-DEVLET HİZMETİ OLARAK E-MALİYE UYGULAMALARININ ALGILANMASI: ISPARTA İLİ ÖRNEĞİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(9), 1–28.