Araştırma Makalesi

BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi

Cilt: 9 Sayı: 4 23 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışma, BRICS ve BRICS+ kapsamında yer alan seçilmiş ülkelerde mal ve hizmet ticaretinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektedir. 1994–2023 dönemini kapsayan panel veri seti kullanılarak, Dünya Bankası Kalkınma Göstergeleri veri tabanından elde edilen yıllık veriler analiz edilmiştir. Bağımlı değişken olarak kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), bağımsız değişkenler olarak ise mal ihracatı, mal ithalatı, hizmet ihracatı ve hizmet ithalatı ele alınmıştır. Panel veri setinde çapraz kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği tespit edilmiş; bu nedenle analizler Artırılmış Ortalama Grup (AMG) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mal ihracatının ve özellikle hizmet ithalatının ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Ülke bazlı sonuçlar ise dış ticaretin büyüme üzerindeki etkisinin homojen olmadığını ve ülkeye özgü yapısal farklılıkların belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Dumitrescu-Hurlin Panel Granger Nedensellik testi sonuçları, mal ve hizmet ticaretinin tüm alt bileşenlerinin en az bir ülkede ekonomik büyümenin Granger nedeni olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, dış ticaretin sadece eşzamanlı değil, aynı zamanda yönlendirici bir büyüme belirleyicisi olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, I., Haider, A., & Afzal, J. (2024). The Geopolitical and Economic Impact of BRICS on the Middle East. FWU Journal of Social Sciences, 18(4), 80-95.
  2. Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of econometrics, 68(1), 29-51.
  3. Arnold, T. D. (2025). De-dollarization and global sovereignty: BRICS’quest for a new financial paradigm. Human Geography, 18(1), 78-83.
  4. Aydin, M., & Turan, Y. E. (2020). The influence of financial openness, trade openness, and energy intensity on ecological footprint: revisiting the environmental Kuznets curve hypothesis for BRICS countries. Environmental Science and Pollution Research, 27(34), 43233-43245. https://doi.org/10.1007/s11356-020-10238-9
  5. Balassa, B. (1978). Exports and economic growth: further evidence. Journal of development Economics, 5(2), 181-189.
  6. Burger, M. J., Thissen, M. J. P. M., van Oort, F. G., & Diodato, D. (2014). The Magnitude and Distance Decay of Trade in Goods and Services: New Evidence for European Countries. Spatial Economic Analysis, 9(3), 231-259. https://doi.org/10.1080/17421772.2014.930166
  7. Chen, Q., & Shen, Y. (2024). Deep trade agreements and services trade: An analysis based on service trade provisions. The World Economy, 47(7), 2909-2946. https://doi.org/10.1111/twec.13563
  8. Choi, C.-H., Zhou, X., & Ko, J.-O. (2023). Can Human Capital Drive Sustainable International Trade? Evidence from BRICS Countries. Sustainability, 16(1), 135. https://doi.org/10.3390/su16010135

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

12 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sirel Öztürk, N. (2025). BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi. Politik Ekonomik Kuram, 9(4), 1406-1424. https://doi.org/10.30586/pek.1689811
AMA
1.Sirel Öztürk N. BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi. PEK. 2025;9(4):1406-1424. doi:10.30586/pek.1689811
Chicago
Sirel Öztürk, Nil. 2025. “BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 9 (4): 1406-24. https://doi.org/10.30586/pek.1689811.
EndNote
Sirel Öztürk N (01 Aralık 2025) BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi. Politik Ekonomik Kuram 9 4 1406–1424.
IEEE
[1]N. Sirel Öztürk, “BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi”, PEK, c. 9, sy 4, ss. 1406–1424, Ara. 2025, doi: 10.30586/pek.1689811.
ISNAD
Sirel Öztürk, Nil. “BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 9/4 (01 Aralık 2025): 1406-1424. https://doi.org/10.30586/pek.1689811.
JAMA
1.Sirel Öztürk N. BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi. PEK. 2025;9:1406–1424.
MLA
Sirel Öztürk, Nil. “BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi”. Politik Ekonomik Kuram, c. 9, sy 4, Aralık 2025, ss. 1406-24, doi:10.30586/pek.1689811.
Vancouver
1.Nil Sirel Öztürk. BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi. PEK. 01 Aralık 2025;9(4):1406-24. doi:10.30586/pek.1689811

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.