TR
EN
İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics
Öz
Bu çalışma, iktisat disiplininin uzun süredir tartışılan krizini ele almakta ve etkili çözüm önerilerinden biri olan Humanomics yaklaşımını tartışmaktadır. Tarihsel süreçte ekonomi politikten “iktisat”a geçiş, disiplinin metodolojik, epistemolojik ve ontolojik çerçevesinde köklü bir dönüşüm yaratmış; homo economicus varsayımı merkezinde şekillenen neoklasik iktisat, bireyi fayda maksimizasyonu yapan rasyonel bir özneye indirgemiştir. Bu indirgemeci anlayış, iktisadı toplumsal, kültürel ve etik boyutlardan koparmış ve disiplinin krizini derinleştirmiştir. Çalışmada, modernist bilim anlayışının pozitivist temellerinin iktisada yansıması incelenmekte; davranışsal iktisat, deneysel yaklaşımlar ve yeni kurumsalcılığın katkılarının ise köklü bir ontolojik ve epistemolojik dönüşüm gerçekleştirme noktasında yetersiz kaldığı vurgulanmaktadır. Buna karşılık Humanomics, Adam Smith’in Ahlaki Duygular Kuramı ve Milletlerin Zenginliği eserlerinde geliştirdiği düşünsel mirası referans alarak, insanın hem ekonomik hem de sosyal-ahlaki yönlerini bütüncül biçimde kavrayan bir perspektif sunmaktadır. İnsan davranışlarının yalnızca fayda maksimizasyonu ile değil, aynı zamanda sempati, uygunluk, tarafsız gözlemci, ortaklık hissiyatı, adalet, etik, retorik, kültür ve anlam dünyalarıyla şekillendiğini savunmaktadır. Sonuç olarak, çalışmada iktisat disiplininin krizden çıkışı için insana merkeze alan, disiplinlerarası etkileşime açık ve normatif unsurları dışlamayan bir paradigma olarak Humanomicsin inşası incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydınonat, E. (2014). Felsefi iktisat: İktisadın doğasına dair söyleşiler. Ankara: İletişim Yayınları.
- Ayer, A. J. (1936). Language, truth and logic. Gollancz.
- Beed, C. (1991). Philosophy of science and economics: A critique. Journal of Economic Issues, 25(2), 459–479.
- Beed, C. (2005). Naturalised epistemology and economics. Cambridge Journal of Economics, 29(1), 99-117.
- Bhaskar, R. (1998). The possibility of naturalism (3rd ed.). London: Routledge.
- Blaug, M. (1992). The methodology of economics: Or how economists explain (2nd ed.). Cambridge University Press.
- Blaug, M. (2002). Ugly currents in modern economics. Içinde U. Mäki (Ed.), Fact and Fiction in Economics: Models, Realism, and Social Construction. Cambridge University Press.
- Blaug, M. (2003). The Formalist Revolution of the 1950s. İçinde W. J. Samuels, J. E. Biddle, & J. B. Davis (Ed.), A Companion to the History of Economic Thought. Blackwell Publishing Ltd.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonomi Politik Teorisi, İktisat Metodolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
2 Eylül 2025
Kabul Tarihi
2 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 4
APA
Aras, O., & Işık, E. (2025). İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics. Politik Ekonomik Kuram, 9(4), 1717-1739. https://doi.org/10.30586/pek.1776376
AMA
1.Aras O, Işık E. İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics. PEK. 2025;9(4):1717-1739. doi:10.30586/pek.1776376
Chicago
Aras, Ozan, ve Ebru Işık. 2025. “İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics”. Politik Ekonomik Kuram 9 (4): 1717-39. https://doi.org/10.30586/pek.1776376.
EndNote
Aras O, Işık E (01 Aralık 2025) İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics. Politik Ekonomik Kuram 9 4 1717–1739.
IEEE
[1]O. Aras ve E. Işık, “İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics”, PEK, c. 9, sy 4, ss. 1717–1739, Ara. 2025, doi: 10.30586/pek.1776376.
ISNAD
Aras, Ozan - Işık, Ebru. “İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics”. Politik Ekonomik Kuram 9/4 (01 Aralık 2025): 1717-1739. https://doi.org/10.30586/pek.1776376.
JAMA
1.Aras O, Işık E. İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics. PEK. 2025;9:1717–1739.
MLA
Aras, Ozan, ve Ebru Işık. “İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics”. Politik Ekonomik Kuram, c. 9, sy 4, Aralık 2025, ss. 1717-39, doi:10.30586/pek.1776376.
Vancouver
1.Ozan Aras, Ebru Işık. İktisadın Krizine Alternatif Bir Çözüm Önerisi: Humanomics. PEK. 01 Aralık 2025;9(4):1717-39. doi:10.30586/pek.1776376