Social Justice or Entrepreneurial Freedom? A Comparative Analysis of Rawls’ and Kirzner’s Views

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 89 - 102, 26.03.2026

Kemal Gökçay , Adem Levent

https://doi.org/10.30586/pek.1807253

https://izlik.org/JA37FA94HY

Öz

The global economy exhibits profound disparities in wealth and development across regions, resulting not only in substantial income inequalities between nations but also in widespread unequal opportunities among individuals and social groups. This article provides a comparative analysis of the perspectives of John Rawls and Israel M. Kirzner, two influential thinkers representing distinct economic philosophies, regarding justice, inequality, and the market economy. Rawls defends an egalitarian social model, asserting that the state bears the responsibility to ensure justice and mitigate inequality through redistributive mechanisms. In contrast, Kirzner emphasizes market dynamics and the role of entrepreneurship, arguing that inequality should be evaluated primarily in terms of its impact on productive activities and entrepreneurial discovery. For Kirzner, inequality becomes problematic only when it obstructs market processes and inhibits entrepreneurial initiative. This study elucidates the fundamental divergences between Rawls’s and Kirzner’s views on social justice, exploring how each conceptualizes and responds to inequality within the framework of a market economy. By juxtaposing these frameworks, the article not only clarifies a central tension in political economy but also proposes that their integration is essential for addressing the structural and dynamic drivers of inequality in today's globalized economy.

Anahtar Kelimeler

Inequality , Social Justice , Market Economy , Rawls , Kirzner

Sosyal Adalet mi, Girişimci Özgürlük mü? Rawls ve Kirzner’ın Görüşlerinin Karşılaştırmalı Analizi

https://izlik.org/JA37FA94HY

Öz

Küresel ekonomi, bölgeler arasında zenginlik ve kalkınmada derin eşitsizlikler sergilemektedir ve bu durum yalnızca uluslar arasında önemli gelir eşitsizliklerine değil, aynı zamanda bireyler ve sosyal gruplar arasında yaygın fırsat eşitsizliklerine de yol açmaktadır. Bu makale, farklı ekonomik felsefeleri temsil eden iki etkili düşünür olan John Rawls ve Israel M. Kirzner'ın adalet, eşitsizlik ve piyasa ekonomisine ilişkin bakış açılarının karşılaştırmalı bir analizini sunmaktadır. Rawls, devletin adaleti sağlama ve yeniden dağıtım mekanizmaları aracılığıyla eşitsizliği azaltma sorumluluğunu taşıdığını öne sürerek eşitlikçi bir sosyal modeli savunur. Buna karşılık Kirzner, piyasa dinamiklerini ve girişimciliğin rolünü vurgulayarak, eşitsizliğin öncelikle üretim faaliyetleri ve girişimcilik keşfi üzerindeki etkisi açısından değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Kirzner'a göre eşitsizlik, yalnızca piyasa süreçlerini engellediğinde ve girişimcilik inisiyatifini engellediğinde sorunlu hale gelir. Bu çalışma, Rawls ve Kirzner'ın sosyal adalete ilişkin görüşleri arasındaki temel farklılıkları açıklığa kavuşturmakta ve her birinin piyasa ekonomisi çerçevesinde eşitsizliği nasıl kavramsallaştırdığını ve buna nasıl tepki verdiğini incelemektedir. Bu çerçeveleri karşılaştırarak, makale yalnızca politik ekonomideki merkezi bir gerilimi açığa çıkarmakla kalmaz, aynı zamanda günümüzün küreselleşmiş ekonomisindeki eşitsizliğin yapısal ve dinamik itici güçlerine yanıt vermek için bu yaklaşımların bütünleşmesinin gerekli olduğunu öne sürer.

Anahtar Kelimeler

Eşitsizlik , Sosyal Adalet , Piyasa Ekonomisi , Rawls , Kirzner

Kaynakça

• Anderson, E. (1993). Value in Ethics and Economics. Harvard University Press.
• Arrow, K. J. & Scitovsky, T., (1969). Readings in Welfare Economics (American Economic Association S.), London, Allen & Unwin.
• Bruni, L. & Sugden, R. (2013). Reclaiming Virtue Ethics for Economics, The Journal of Economic Perspectives, 27(4), 141-163.
• Burczak, T. (2002). A Critique of Kirzner’s Finders-Keepers Defense of Profit, The Review of Austrian Economics, 15(1), 75-90.
• Candela, R. (2023). Israel M. Kirzner and the Entrepreneurial Market Process & An Appreciation, The Independent Review, 28(2), 1-12.
• DiQuattro, A. (1986). Rawls versus Hayek, Political Theory, 14(2), 307-310.
• Douhan, R., G. Eliasson & M. Henrekson (2007). Israel M. Kirzner: An Outstanding Austrian Contributor to the Economics of Entrepreneurship, Small Business Economics, 29(1/2), 213-223.
• Ege, R. (2011). John Rawls’un Düşünsel Serüveninin İktisat İçin Önemi, E. Eren ve M. Sarfati (Der.), İktisatta Yeni Yaklaşımlar içinde (163-196), İstanbul: İletişim Yayınları.
• Hirschman, A. O. (1997). The Passions and the Interests: Political Arguments for Capitalism before Its Triumph. Princeton University Press.
• Kirzner, I. M. (1978). Entrepreneurship, Entitlement, and Economic Justice, Eastern Economic Journal, 4(1), 9-25.
• Kirzner, I. M. (1982). Competition, Regulation, and the Market Process: An “Austrian” Perspective, Cato Institute Policy Analysis, No. 18.
• Kirzner, I. M. (1984). Economic Planning and the Knowledge Problem, Cato Journal, 4(2), 407-418.
• Kirzner, I. M. (1989). Discovery, Capitalism, and Distributive Justice, Oxford: Basil Blackwell.
• Kirzner, I. M. (2000). How Markets Work: Disequilibrium, Entrepreneurship and Discovery, London: The Institute of Economic Affairs.
• Kocaoğlu, M. (2015). John Rawls & Adalet Teorisi ve Temel Kavramları, Ankara, İmaj Yayınevi.
• Levent, A. (2024). Kapitalizm ve İktisadi Adalet: Kirzner’ın Perspektifi, Liberal Düşünce Dergisi, 29(114), 1-19.
• Lewin, P. (2002). Entrepreneurship and the Defense of Capitalism: An Examination of the Work of Israel Kirzner, Journal des Economistes et des Etudes Humaines, 12(2), 203-212.
• Meda, D. (2012). Emek: Kaybolma Yolunda Bir Değer mi? (Çev. Işık Ergüden), İstanbul: İletişim Yayınları, 2. Baskı.
• Oğuz, F. (2005). Bilgi, Regülasyon ve Rekabet: Bir Piyasa Süreci Yaklaşımı, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2), 253-267.
• Pennington, M. (2014). Sağlam Politik Ekonomi, (Çev. Atilla Yayla), Ankara: Liberte Yayınları.
• Rawls, J. (2006). Halkların Yasası ve “Kamusal Akıl Düşüncesinin Yeniden Ele Alınması”, (Çev: Gül Evrin), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Rawls, J. (2007), Siyasal Liberalizm, (Çev: Mehmet Fevzi Bilgin), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Rawls, J. (2017). Bir Adalet Teorisi, (Çev. Vedat Ahsen Çoşar), Ankara: Phoenix Yayınevi.
• Rawls, J. (2020). Hakkaniyet Olarak Adalet, (Çev: Osman Baş), İstnabul: Pinhan Yayıncılık.
• Rousseau, J. J. (2019). Toplum Sözleşmesi, (Çev. Vedat Günyol), İstanbul, İş Bankası Kültür Yayınları.
• Sandel, M. J. (2009). Justice: What’s the Right Thing to Do? Farrar, Straus and Giroux.
• Sandel, M. J. (2012). What Money Can’t Buy: The Moral Limits of Markets. New York: Farrar, Straus and Giroux.
• Schmidtz, D. (2010). Adaletin Unsurları, (Çev. Hayrettin Özler), Ankara, Liberte Yayınları.
• Smith, A. ([1759] 2018). Ahlaki Duygular Kuramı, (Çev: Derman Kızılay), İstanbul, Pinhan Yayıncılık.
• Smith, A. ([1776] 2024). Milletlerin Zenginliği, (Çev: Haldun Derin), İstanbul, Ketebe Yayıncılık.
• Sugden, R. (1991), Rational Choice: A Survey of Contributions from Economics and Philosophy, The Economic Journal, 101(407), 751-785.
• Wallerstein, I. (1974). The Rise and Future Demise of the World Capitalist System: Concepts for Comparative Analysis, Comparative Studies in Society and History, 16(4), 387-415.